۱۴۰۵/۰۵/۲۰
بایگانی مستق
۱۴۰۴/۰۴/۲۸
مبحث مشتق (جلسه ۴۹)
اشکالی که محقّق نائینی رحمه الله در صورت ترکیبی بودن مشتق وارد فرمود، بنابر بسیط بودن مشتق هم میتواند وارد باشد و تفاوتی نمیکند. خلاصهٔ اشکال ایشان این بود که: «مشتق مشتمل بر زمان نیست و در وضع برای اعم باید جامعی تصوّر کرد ...
۱۴۰۴/۰۴/۲۵
مبحث مشتق (جلسه ۴۸)
عدّهای مخصوصاً از قدما، در دوران امر بین تعیین و تخییر در مرحلهٔ تعلّق تکلیف ـ نه در مرحله حجّیت ـ با نظر بسیط گفتهاند مجرای احتیاط (اشتغال) است؛ زیرا اشتغال یقینی، مقتضی برائت یقینی است، در نتیجه باید احتیاط کرد و خصوص متلبّس را اکرام کرد ...
۱۴۰۴/۰۴/۲۴
مبحث مشتق (جلسه ۴۷)
اشاره شد که اگر در مسئلهٔ اصولی دستمان از دلیل و اصل کوتاه شد، در مسئلهٔ فرعی فقهی، اصول سهگانهای متصوّر است: 1) استصحاب؛ اعمّ از موضوعی و حکمی، 2) برائت و 3) اشتغال. چنانکه گفتیم، بنابر مبنای ما در مسئلهٔ فقهی ...
۱۴۰۴/۰۴/۲۱
مبحث مشتق (جلسه ۴۶)
مسئلهٔ بسیار مهمّی در اینجا وجود دارد که محلّ اصلی آن در مباحث اصول عملیه است و در مبحث مشتق واقعاً بحثی استطرادی است، امّا چون علاوه بر اینجا در بسیاری از موارد و از جهات مختلف در فقه کاربرد دارد، رسیدگی به آن لازم است و آن اینکه ...
۱۴۰۴/۰۴/۱۹
مبحث مشتق (جلسه ۴۵)
نسبت میان وضع برای جامع و وضع برای خصوص متلبّس، اقل و اکثر نیست بلکه تباین است، درحالیکه قائل به چنین استصحابی گمان کرده وضع برای جامع، اقل است و وضع برای خصوص متلبّس، اکثر، سپس گفته: چون اقل قدر متیقّن بوده و اکثر مشکوک است ...
۱۴۰۴/۰۴/۱۸
مبحث مشتق (جلسه ۴۴)
گاهی زمان در مشتق پدید میآید و از آن فهمیده میشود، ناشی از زمانیّ بودن این عالَم و موجودات آن است. لذا اگر بنابر وضع مشتق برای اعمّ از متلبّس بالفعل و ما انقضیٰ عنه المبدأ گفتیم: «اگر قبلاً متلبّس به مبدأ بود و بعداً مبدأ از آن زائل شد ...
۱۴۰۴/۰۴/۱۷
مبحث مشتق (جلسه ۴۳)
نحوهٔ تلبّس فعلی در مشتقّات تفاوت دارد؛ گاهی تلبّس به این است که همین الآن مشغول باشد؛ گاه به این است که ملکه داشته باشد و گاهی هم به این است که علاوه بر ملکه، فیالجمله متلبّس هم شده باشد. همچنین مشخص شد ...
۱۴۰۴/۰۴/۱۲
مبحث مشتق (جلسه ۴۲)
گاهی مشتق به گونهای است که قدر متیقّن آن از تلبّس فعلی، این است که در حین اسناد مشتق به ذات، مبدأ جاری باشد و اگر در حین اسناد جاری نباشد، نمیتوان گفت تلبّس موجود است. به بیان دیگر، گاهی تلبّس ذات به مبدأ بهنحو ...
۱۴۰۴/۰۴/۱۱
مبحث مشتق (جلسه ۴۱)
بعضی گفتهاند: آن خصوصیت در فعل ماضی، تحقّق مادّه است و مقصود از تحقّق، به فعلیت رسیدن آن است؛ مثلاً وقتی گفته میشود: «ضَرَبَ زیدٌ» یعنی ضَرْب تحقّق و فعلیت یافته است و طبیعی است وقتی امری تحقّق یافته باشد و ...
۱۴۰۴/۰۴/۱۰
مبحث مشتق (جلسه ۴۰)
امر دیگری که جناب آخوند رحمه الله پیش از ورود به بحث اصلی مشتق مطرح کرده آن است که: مصادر و افعال داخل در نزاع مشتقّ اصولی نیستند، هرچند مشتقّ لغوی باشند؛ چه مصادر ثلاثی مجرّد که طبق یک معنا مشتق لغوی هستند و ...
۱۴۰۴/۰۴/۰۸
مبحث مشتق (جلسه ۳۹)
اسم زمان، هیئتی است که میتواند برای معنایی اعم وضع شده باشد که دو فرد برای آن قابل تصوّر است: یک فردش خصوص متلبّس به مبدأ است و یک فردش هم ما انقضیٰ عنه المبدأ؛ الا اینکه در متن واقع، یک فرد بیشتر اتّفاق نمیافتد و آن فردی است ...
۱۴۰۴/۰۴/۰۷
مبحث مشتق (جلسه ۳۸)
محقّق نائینی رحمه الله میفرماید: ذاتی باب برهان نیز مانند ذاتی باب ایساغوجی نمیتواند داخل در بحث مشتق باشد؛ زیرا بحث مشتق این بود که اگر مبدأ رفت و ذات باقی ماند، آیا همین اندازه که ذات در زمان سابق متلبّس به مبدأ بوده ...
۱۴۰۵/۰۵/۰۶
۱۴۰۵/۰۵/۰۵
۱۴۰۵/۰۱/۲۵
۱۴۰۴/۱۰/۲۱
