قضیّۀ رحلت پیامبر صلّی الله علیه وآله و روند شکلگیری این اتّفاق و قضایایی که دررابطهبا روزهای قبل از رحلت آن حضرت نقل شده، خیلی مطالب عجیبی است و کلماتی که حضرت در این مدّت بیان فرمودهاند، دریایی از مطالب ناب و پندآموز است.
منشأ قضیّهٔ اربعین آن است که آسمان و زمین چهل شبانهروز بر حضرت گریه کردند؛ یعنی یک نوع هماهنگی با کلّ خلقت است. امام حسین (ع) چون در عالَم یگانه است و شهادت ایشان تا روز قیامت و حتّی در خود روز قیامت پایدار و در عالَم اثربخش است، اربعین ایشان هر سال است.
کربلا و عاشورا و شهادتها و زخمهای آن و تحمل مصیبتها و رنجها و تشنگیها و تازیانهها و دشنامها و اسارتهای آن، سرمایۀ پایان ناپذیر اسلام و بشریت در همۀ پهنای جغرافیایی عالم و همۀ درازای زمان زندگانی آدم است. این حادثۀ یکتا، زمین و زمان را در مینوردد و جانهای آماده را از عشق الهی و اولیای الهی سیراب میکند. هر که مستعدتر، بهرهاش بیشتر.
زمان امام صادق (ع) چون فترتی در رهایی از ظلم دو حکومت بنیامیّه و بنیعبّاس و زمان درگیریهای این دو گروه و انتقال حکومت از بنیامیّه به بنیعبّاس بود، فرصتی برای امام (ع) پیدا شد تا معارف الهی و حقایق اسلامی را بهتر و بیشتر از سایر ائمّه (ع) برای مردم بیان فرمایند؛ ولی اشتباه بزرگ آن است که ما فکر کنیم امام صادق (ع) در یک شرایط نسبتاً معمولی، زندگانی، وظایف و هدایت خود را انجام دادند.
حرکت بهسوی عالَم بالا یک حرکت مقطعی و موقّتی نیست؛ یک عمل جرّاحی نیست که یکبار انجام دهی و خلاص شوی! بلکه مسیر الی اللّه اوّلاً یک مسیر بیپایان است که هرچه انسان جلو برود، باز فضا وجود دارد که جلوتر برود و کمال بیشتر بیابد و ثانیاً انسان در این مسیر دائماً در معرض خطر است.
با دانستن تاریخ زندگی معصومین علیهم السّلام، میتوانیم بفهمیم که تاریخ بشر و تاریخ مبارزۀ حقّ و باطل چگونه بوده و چه اتّفاقاتی در عالَم میان جنود عقل و جنود جهل رخ داده است.
از حضرت صدّیقۀ کبری علیها السّلام که اعجوبۀ آفرینش و ریحانۀ هستی است، زیاد شنیدهایم، امّا قدری فکر کنیم که این بانوی بزرگ جهان هستی و عالَم بشریّت، سیّدة نساء العالمین من الاوّلین و الآخرین، در ابعاد گوناگون زندگانی خود چگونه سر میکردند ...
عجیب این بود که وقتی پیامبر (ص) بعد از اینکه همۀ اصحاب منتظر بودند تا ببینند ایشان چه کسی را انتخاب میفرمایند و پرچم را به دست چه کسی میسپارند، علیّ بن ابیطالب علیه السّلام را طلب کردند، درحالیکه آن حضرت بهقدری گرفتار چشمدرد و ...
سخن گفتن دربارهٔ خدیجهٔ کبری (ع) همسر رسالت، مادرِ مادر امامت و فداکار در راه اسلام و به تعبیری «مادر اسلام» آسان نیست، چنانکه بعضی مطالب هم دربارهٔ فضائل خدیجهٔ کبری علیها السّلام حقیقتاً فوقالعاده است که در عقول عادی ما نمیگنجد.
ولایت فرمان دین اسلام و هدایت کنندهٔ مردم و تطبیق دهندهٔ دین است. ولایت و امامت بلاتشبیه به منزلهٔ فرمان است و زمام امر دین دست امام (ع) است که جامعه را به آن سویی که خداوند متعال خواسته هدایت میکند و دستورات الهی را اجرا نموده و جامهٔ عمل میپوشاند.
عید قربان، الگوی بسیاری از فضیلتها و یادگار ابراهیم خلیل (ع) است. چنانکه از روایات استفاده میشود در میان انبیا، رتبهٔ بعد از پیامبر اکرم (ص)، رتبهٔ ابراهیم خلیل (ع) است و البته اهلبیت پیامبر (ع) هم ملحق به پیامبر (ص) بوده و مقدّم هستند.
اسلام با سنّتهای حسنه و دید و بازدیدهای ارحام و دوستان و همگامی با طبیعت در نشاط و فعالیت و بیداری مخالفتی ندارد؛ بلکه تحت عناوین عام مورد تأیید نیز هست و همچنین اگر کسی احتمال بدهد اعمالی که در بعضی روایات وارد شده است، منطبق بر نوروز رسمی فعلی است، بجا آوردن آنها، به احتمال مطلوبیت، مستلزم ثواب خواهد بود.