• تاریخ : یکشنبه, ۱۱ مرداد , ۱۴۰۵
  • برابر با : Sunday - 2 - August - 2026
  • ساعت :

    محقق اصفهانی

    مبحث مشتق (جلسه ۴۰)
    ۱۴۰۴/۰۴/۱۰

    مبحث مشتق (جلسه ۴۰)

    امر دیگری که جناب آخوند رحمه الله پیش از ورود به بحث اصلی مشتق مطرح کرده آن است که: مصادر و افعال داخل در نزاع مشتقّ اصولی نیستند، هرچند مشتقّ لغوی باشند؛ چه مصادر ثلاثی مجرّد که طبق یک معنا مشتق لغوی هستند و ...

    مبحث مشتق (جلسه ۳۹)
    ۱۴۰۴/۰۴/۰۸

    مبحث مشتق (جلسه ۳۹)

    اسم زمان، هیئتی است که می‌تواند برای معنایی اعم وضع شده باشد که دو فرد برای آن قابل تصوّر است: یک فردش خصوص متلبّس به مبدأ است و یک فردش هم ما انقضیٰ ‌عنه‌ المبدأ؛ الا اینکه در متن واقع، یک فرد بیشتر اتّفاق نمی‌افتد و آن فردی است ...

    صحیح و اعم (جلسه ۱۴)
    ۱۴۰۳/۱۲/۱۱

    صحیح و اعم (جلسه ۱۴)

    تشکیک چیزی نیست که بتوان به این سادگی در جایی به آن ملتزم شد، بلکه تشکیک یا در وجود راه دارد که ذاتاً بسیط است و یا در ماهیات بسیط. امّا در ماهیات مرکّب، تشکیک تصوّر ندارد؛ چه مرکّب حقیقی باشد و چه مرکّب اعتباری ...

    صحیح و اعم (جلسه ۹)
    ۱۴۰۳/۱۱/۲۸

    صحیح و اعم (جلسه ۹)

    تقریرات درس خارج اصول آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته دوره سوم، سال دوم، جلسه نهم (۱۳۹۸/۰۷/۰۶) بررسی و نقد کلام محقّق اصفهانی رحمه الله در بررسی کلام محقّق اصفهانی رحمه الله باید گفت جامعی که ایشان تصویر کرد، قابل پذیرش نیست و کلام ایشان از چند جهت قابل مناقشه است: اشکال […]

    استعمال لفظ در اکثر از معنا (جلسه ۹۱)
    ۱۴۰۳/۱۰/۰۵

    استعمال لفظ در اکثر از معنا (جلسه ۹۱)

    استدلال دیگر بر محالیت استعمال لفظ در اکثر از معنا توسط محقق اصفهانی رحمه الله اقامه شده است و ایشان چنان به این بیان مطمئن است که می‌گوید: و التحقیق أن الامر فی‌الاستحالة اوضح من ذلک؛ یعنی استحالۀ استعمال ...

    استعمال لفظ در اکثر از معنا (جلسه ۸۹)
    ۱۴۰۳/۰۹/۲۷

    استعمال لفظ در اکثر از معنا (جلسه ۸۹)

    آخوند رحمه الله بنابر تقریب اظهر فرموده است: استعمال لفظ در معنا فقط این نیست که لفظ را علامت برای معنا قرار دهیم، بلکه لفظ را وجه، عنوان و حتی عین معنا قرار می‌دهیم و لهذا حُسن و قبح معنا به لفظ هم سرایت می‌کند ...

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۷۳)
    ۱۴۰۳/۰۵/۲۸

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۷۳)

    شهید صدر مراد بالذات را وجود ارادی و ذهنیِ معنا گرفت که معلوم است نمی‌تواند مطلوب باشد و متکلم وجود ذهنی شرب الماء را نمی‌خواهد. مراد بالعرض را هم ذات معنا گرفت که آن‌هم اثری ندارد و وضعش از وجود ذهنی بدتر است ...

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۹)
    ۱۴۰۳/۰۵/۲۳

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۹)

    آیا الفاظ برای معانی مراده وضع شده است یا برای ذوات معانی؟ به این معنا که آیا واضع ذات معنا را در نظر می‌گیرد و لفظ را برای آن وضع می‌کند یا معنایی که ارادة تفهیم آن توسط لافظ شده را در نظر می‌گیرد و لفظ را برای آن وضع می‌کند؟

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۷)
    ۱۴۰۳/۰۵/۱۸

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۷)

    در بحث «اطلاق لفظ و ارادة مثل آن» اینکه بگوییم متکلم خود موضوع را حاضر کرده یا لفظ را در لفظ دیگری به کار برده به‌گونه‌ای که حاکی از آن است، ثمرة عملی دارد و بحث ریشه‌دار و عمیقی در فقه مبتنی بر آن است ...

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۶)
    ۱۴۰۳/۰۵/۱۸

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۶)

    هر قضیه‌ای محتاج به موضوع است و موضوع یا اعتباری است؛ یعنی لفظی است که دالّ بر معناست، یا حقیقی است؛ یعنی نفس وجود شی‌ء است. قائل به قول دوم علی‌الفرض صورت اوّل را قبول ندارد و می‌گوید «ضَرَبَ» در معنا استعمال نشده است ...

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۴)
    ۱۴۰۳/۰۵/۱۴

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۴)

    آخوند رحمه الله در مثل «زیدٌ لفظٌ» فرمود: لفظ «زید» می‌تواند از حیثی دالّ و از حیث دیگری مدلول باشد و در نتیجه اشکال فصول وارد نیست و اتحاد دالّ و مدلول پیش نمی‌آید. ولی می‌توان به کلام ایشان اشکال کرد که ...

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۳)
    ۱۴۰۳/۰۵/۱۳

    استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۳)

    بحث اصلی در قسم «اطلاق لفظ و ارادة مثل آن» است که عده‌ای اثر فقهی مهمی را بر آن مترتب کرده‌اند، برخلاف سه قسم دیگر که اثر عملی محسوس و مورد انتظار را ندارند. ولی برای اینکه بحث کامل باشد و همة جهات آن بررسی شده باشد ...

    برو بالا