برکت حقیقی در طلب عزتمندانه روزی

بیانات

آیت الله سیّد محمّد‌رضا مدرّسی طباطبایی یزدی دام ظلّه

درس اخلاق، سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴

جلسهٔ بیست و یکم (۱۴۰۴/۰۱/۱۸)

سالگرد تخریب قبور ائمّه بقیع علیهم السّلام، جنایتی تاریخی

امروز، سالگرد یکی از بزرگ‌ترین جنایاتی است که طایفۀ تکفیری و پیروان محمّد بن عبدالوهّاب و ابن تیمیّه در طول تاریخ مرتکب شدند و قبور مطهّر ائمّۀ بقیع علیهم السّلام را تخریب کردند. مناسب است در‌مورد این واقعه قدری سخن گفته ‌شود.

به‌راستی، یکی از شاعران در شعری زیبا در‌این‌باره سروده است:

فللّه أفـلاکُ البـقـیـعِ فکم بهـا

کـواکبُ مِن آلِ النبیِّ غـواربُ

حَوَتْ مِنهمُ ما لیسَ تَحْوِیه بُقعهٌ

ونـالتْ بِهم ما لَم تَنَلْهُ الکواکبُ

فبورکتَ أرضًـا کـلَّ یومٍ ولیلَهٍ

تطوفُ من الأملاک فیک کتائبُ

آسمان بقیع از آن خداست، و چه‌بسیارند ستارگانی از آل پیامبر (ص) که در آن غروب کرده‌اند.

بقیع چیزی از آل پیامبر (ص) را دربرگرفته که هیچ زمینی مثل آن را دربرندارد و از آن‌ها چیزی به دست آورده که ستارگان نیز به دست نیاورده‌اند.

پس ای بقیع، چه زمین مبارکی هستی هر روز و شب، که دسته‌دسته فرشتگان بر دور تو طواف می‌کنند!

این‌ها مکان‌هایی هستند که:

فی‏ بُیُوتٍ أَذِنَ‏ اللهُ أَنْ‏ تُرْفَعَ وَ یُذْکَرَ فیهَا اسْمُهُ؛

در جایگاه‌هایی که خداوند اجازه داده مقامشان بالا برده شود و در آن‌ها ذکر الهی جاری باشد.

امّا به‌جای آنکه این مکان‌ها مورد تکریم قرار بگیرند و حقّ رسالت ادا شود، با پشتیبانی استعمار انگلیس و دیگر استعمارگران، این بقعه‌های مطهّر که به تعبیر بعضی روایات «مِنْ أَفْضَلِهَا» است، توسّط این طایفۀ منحوس و منحرف که دست‌نشاندۀ استعمار بودند، تخریب شد.

از خداوند متعال مسئلت داریم شرّ این طایفه را، که از بالاترین شرور محسوب می‌شود و بیش از ۱۳۰ تا ۱۴۰ سال است ادامه دارد ـ و حتّی اگر وسیع‌تر نگاه کنیم، از زمان خود ابن تیمیّه علیه ما علیه تاکنون باقی مانده ـ به‌ویژه در این اواخر که قدرت پیدا کرده‌اند، از سر مسلمانان برطرف بفرماید.

ادامۀ شرح و توضیح نامۀ امیرالمؤمنین علیه السّلام

امّا در ادامۀ توصیه‌های امیرالمؤمنین علیه السّلام در نامۀ خود به فرزندشان به این عبارت رسیدیم:

وَ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَلَّا یَکُونَ بَیْنَکَ وَ بَیْنَ اللَّهِ ذُو نِعْمَهٍ فَافْعَلْ فَإِنَّکَ مُدْرِکٌ قَسْمَکَ وَ آخِذٌ سَهْمَکَ‏؛

اگر توانستی بین تو و خداوند، هیچ صاحب نعمتی واسطه نباشد، این کار را انجام بده؛ چراکه در‌نهایت نصیب خود را دریافت خواهی کرد و سهم خود را خواهی گرفت.

البتّه همان‌طور که گذشت، این توصیه در واقع شدّت مطلب را می‌رساند؛ چراکه به‌طور مطلق نمی‌توان گفت هیچ صاحب نعمتی بین انسان و خدا نباشد؛ زیرا ما همه محتاج یکدیگر هستیم، بلکه مقصود این است که چشم به دیگران نداشته باشیم و خودمان را در این واسطه‌ها محصور نکنیم.

برکت حقیقی در طلب عزّتمندانۀ روزی

سپس حضرت می‌فرمایند:

وَ إِنَّ الْیَسِیرَ مِنَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ أَعْظَمُ وَ أَکْرَمُ مِنَ الْکَثِیرِ مِنْ خَلْقِهِ وَ إِنْ کَانَ کُلٌّ مِنْهُ؛

و مقدار کمی که از جانب خدای سبحان باشد، بزرگ‌تر و باارزش‌تر از مقدار زیادی است که از جانب خلق او باشد، اگرچه که همه‌چیز از جانب اوست.‏

یعنی اگر خداوند متعال مقدار کمی به تو عطا کند، عظیم‌تر و شریف‌تر از این است که مقدار زیادی از جانب خلقش نصیب تو شود، هرچند همۀ نعمت‌ها از خداوند است.

گاهی خداوند متعال انسان را تکریم می‌کند و چیزی را مستقیماً به او عطا می‌کند. در‌این‌صورت دیگر نباید نگران بود و به این فکر کرد که از راه دیگری هم می‌شد آن را به دست آورد. البتّه آن‌هم ممکن است اتّفاق بیفتد و حتّی در آن صورت هم از جانب خدا به حساب می‌آید، امّا چه‌بسا آن برکت و ارزش را نداشته باشد؛ چنان‌که شاعر گفته ‌است:

قلیلٌ منک یکفینی ولکن

قلیلُک لا یُقالُ له قلیلُ

کم از جانب تو برای من کافی است، امّا به کمِ تو کسی کم نمی‌گوید.

اگر انسان با چشم معنوی و با بصیرت به نعمت‌های الهی نگاه کند، درمی‌یابد که آنچه به چشم مادّی قلیل و اندک به ‌نظر می‌رسد، وقتی از سوی خداوند باشد، در واقع کثیری است که هیچ‌گاه به آن قلیل گفته نمی‌شود. گرچه ممکن است انسان گاهی با تلاش زیاد و فدا کردن عزّت خود، به‌حسب ظاهر چیزی بیشتر از آنچه خدا به او داده به دست آورد، امّا چنین نعمتی که دریافت می‌کند، برکت واقعی را ندارد.

البتّه باید بدانیم که: «وَ إِنْ کَانَ کُلٌّ مِنْهُ»؛ همۀ این‌ها از خداوند است، امّا گاهی نعمتی که از جانب خداوند است، بدون آنکه انسان درگیر امور پَست شود، در‌عین حفظ عزّت و شرف انسان به او عطا می‌شود، ولی گاهی انسان همان نعمت را از راه دیگری طلب می‌کند و خداوند او را به مطلوبش می‌رساند، امّا در این راه عزّت و شرف خود را پایمال ‌می‌کند.

امیدواریم خداوند متعال همهٔ ما را به مکارم اخلاق آراسته بفرماید.

و السلام علیکم و رحمه اللّه و برکاته