اوّلین و آسانترین جامع فرعی که شهید صدر رحمه الله ذکر فرمود و بقیهٔ جوامع را هم به نوعی به آن برگرداند و گویا برای ایشان مسلّم بوده که جامع اوّل مشکلی ندارد، جامع در قیود دارای بدل تخییری عرضی بود، مثل جامع بین فاتحه و تسبیحات اربعه در رکعت سوم و چهارم نماز.
جامع ترکیبی شهید صدر رحمه الله از یک عنصر ثابت و چند عنصر متغیّر درست میشود که آن عناصر متغیّر در حقیقت جامعهایی فرعی و جزئی در دایرهای ضیقتر و محدودهای کوچکترند که نسبت به اجزاء و قیود خاصّ جامعیت دارند و از ضمیمۀ ...
محقق عراقی رحمه الله میفرماید: وزان «صلات» نسبت به مقولاتی که پدیدآورندهٔ آن هستند (اجزاء و شرایط آن)، وزان لفظ «کلمه» نسبت به حروف است؛ زیرا کلمه یعنی «آنچه از اجتماع دو یا چند حرف با یکدیگر پدید میآید» که حداقلّ آن دو حرف است ...
تقریرات درس خارج اصول آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته دوره سوم، سال دوم، جلسه نهم (۱۳۹۸/۰۷/۰۶) بررسی و نقد کلام محقّق اصفهانی رحمه الله در بررسی کلام محقّق اصفهانی رحمه الله باید گفت جامعی که ایشان تصویر کرد، قابل پذیرش نیست و کلام ایشان از چند جهت قابل مناقشه است: اشکال […]
از جمله کسانی که تلاش کردهاند جامع دیگری تصویر کنند، جناب محقّق اصفهانی رحمه الله شاگرد پرتوان و فهیم آخوند رحمه الله است. چنانکه برای همه روشن است، ایشان بسیار متأثّر از مباحث فلسفی است و تلاش میکند ...
در اوایل علم اصول که آخوند رحمه الله در اثبات «وحدت موضوع علم» از این قاعده استفاده کرده بودند، به طور مفصّل بحث کردیم و گفتیم این قاعده تنها در وحدت شخصی کاربرد دارد؛ بدین معنا که اگر صادری به طور متشخّص واحد باشد ...
ما چه صحیحی باشیم و چه اعمّی، باید جامعی میان افراد داشته باشیم و امکان ندارد لفظی به نحو اشتراک معنوی بر یک سلسله مصادیق تطبیق شود، بدون اینکه جهت جامعی داشته باشند. حال اگر توانستیم هم جامع ...
تقریباً همة اصولیون فرمودهاند باید میان افراد صحیح یا اعم جامع وجود داشته باشد. منتها شیخ انصاری رحمه الله در اینجا تمایل به نظر دیگری پیدا کرده که محقّق نائینی رحمه الله هم آن را پرورش داده و پذیرفته است ...
از آنچه گفتیم، معلوم شد شرایط قسم اول، یعنی آنچه که میتوان در متعلَّق اخذ کرد، میتواند داخل در مسمّای صلات، صوم، حج و... باشد و اسماء عبادات به مرکبی اطلاق شود که این شرایط را داشته باشد؛ یعنی مثلاً «صلات» ...
مرحوم امام قدس سره به حسب متن مناهج الوصول میفرمایند: اینکه گفتهاند نسبت بین صحت و فساد، عدم و ملکه است درست نیست، بلکه صحت و فساد دو امر وجودی و از مقولة کیف هستند و نسبت بین آندو تضاد است ...
جناب آخوند رحمه الله قائل است صحیح چیزی است که «تامّ الأجزاء و الشرائط» باشد و فاسد چیزی است که «ناقص» باشد. پس صحت یعنی «تمامیت» و فساد یعنی «نقصان». در نتیجه اگر صحیحی شویم، یعنی لفظ برای معنای ...
با اینکه مبحث «صحیح و اعم» هم در عبادات و هم در معاملات جریان دارد، منتها سنخ بحث در ایندو متفاوت است. لذا جناب آخوند رحمه الله ابتدا بحث عبادات را مطرح میکند و سپس به معاملات میپردازد. ایشان در ابتدا ...