دربارهٔ ایام فاطمیه و بعضی حوادث مهم روز

بیانات

آیت الله سیّد محمّد‌رضا مدرّسی طباطبایی یزدی دام ظلّه

دربارهٔ ایّام فاطمیّه و بعضی حوادث مهمّ روز (۱۴۰۴/۰۸/۱۶)

بزرگداشت ایّام فاطمیّه و الگوگیری از حضرت زهرا علیها السّلام

ایّام فاطمیّۀ اوّل سپری شد و محافل بزرگداشت و ذکر فضایل، مناقب و مصائب حضرت صدّیقۀ طاهره، فاطمهٔ زهرا علیها السّلام برقرار بود. خدا را شکر می‌کنیم که در کشوری قرار داریم که کشور اهل‌بیت علیهم السّلام است و پرچم اهل‌بیت علیهم السّلام در هر کوی و برزن بر‌افراشته است. خداوند به شما مردم، خیر عنایت فرماید که در احیای امر اهل‌بیت علیهم السّلام تلاش می‌کنید.

این ملّت، فاطمی، علوی و مهدوی است و امیدواریم خداوند متعال به برکت این ذوات نورانی مقدّس، مشکلات این کشور را به لطف خودش و به برکت فرزندشان امام زمان (عج) برطرف بفرماید.

ضرورت تبلور آموزه‌ها در رفتار و گفتار

مهمّ آن است که آنچه در مثل این ایّام فاطمیّۀ اوّل و دوّم، ایّام ماه مبارک رمضان، مناسبت‌های دیگر، خطبه‌های نماز‌جمعه و در شرایط دیگر بیان می‌شود، اختصاص به آن ایّام نداشته باشد و فقط به بیان و زبان اکتفا نشود؛ گرچه آن نیز لازم است و حتماً باید باشد، امّا در طول سال باید در رفتار، گفتار و حتّی افکار ما اثر بگذارد.

زندگی حضرت فاطمه علیها السّلام به‌عنوان سرمشق

از حضرت صدّیقۀ کبری علیها السّلام که اعجوبۀ آفرینش و ریحانۀ هستی است، زیاد شنیده‌ایم، امّا قدری فکر کنیم که این بانوی بزرگ جهان هستی و عالَم بشریّت، سیّده نساء العالمین من الاوّلین و الآخرین، در ابعاد گوناگون زندگانی خود چگونه سر می‌کردند: رفتارشان قبل و بعد از هجرت چگونه بود؟ وقتی در خانۀ پدرشان رسول خدا (ص) بودند، چگونه بودند؟ وقتی به خانۀ امیرالمومنین علیه السّلام آمدند، چگونه بودند؟ رفتارشان با مردم چگونه بود؟ رفتارشان با کسانی که برای علم‌آموزی خدمتشان می‌آمدند، چگونه بود؟ عبادت ایشان چگونه بود؟ توجّه ایشان به نیازمندان چطور بود؟ فرزندآوری و فرزندپروری ایشان چگونه بود؟ رفتارشان با ظالمان و غاصبانِ حقوقشان چگونه بود؟

این‌ها مسائل بسیار مهمّ و ارزشمندی است که باید در طول زندگانی نصب‌العین و سرمشق ما مخصوصاً بانوان ما باشد. ما باید در جهات مختلف به زهرای اطهر علیها السّلام اقتدا کنیم؛ در عبادت، امر به معروف و نهی از منکر، تربیت فرزندان، آموزش و…. اگر بانوان و آقایان ما در این امور، حضرت را الگوی خود قرار دهند، وضع ما خیلی بهتر از این‌ها خواهد ‌شد.

الگو بودن حضرت زهرا علیها السّلام در عرصه‌های گوناگون زندگی

ما باید دربارۀ مسائلی که امروزه در جامعۀ ما مورد نیاز است، قدری فکر کنیم و اهل‌بیت علیهم السّلام را در عرصه‌های مختلف زندگانی الگوی خود قرار دهیم؛ گرچه امیرالمومنین علیه السّلام در یکی از خطبه‌های خود فرمودند:

إِنَّ إِمَامَکُمْ قَدِ اکْتَفَى مِنْ دُنْیَاهُ بِطِمْرَیْهِ‏ وَ مِنْ طُعْمِهِ‏ بِقُرْصَیْهِ‏ أَلَا وَ إِنَّکُمْ لَا تَقْدِرُونَ عَلَى ذَلِکَ وَ لَکِنْ أَعِینُونِی‏ بِوَرَعٍ وَ اجْتِهَادٍ وَ عِفَّهٍ وَ سَدَادٍ؛

 به‌راستی‌که پیشوایتان از دنیایش به دو جامۀ کهنه و از خوراکش به دو قرص نان، قناعت کرده است. آگاه باشید که شما توانایی چنین کاری را ندارید، ولی با پرهیزکاری، تلاش، پاکدامنی و راستی مرا یاری کنید.

فرزندآوری و فرزندپروری

از مسائل مهمّی که امروزه جامعۀ ما بدان مبتلاست، چالش فرزندآوری و سالمندی جمعیّت است. جامعۀ ما باید این نکته را مدّنظر قرار دهد که حضرت فاطمهٔ زهرا علیها السّلام بنابر آنچه در تواریخ ذکر کرده‌اند، در مدّت حدود ۱۰ سال، ۵ فرزند آوردند. آن بانویی که بسیار عبادت می‌کردند، آن‌‌همه در زندگانی تلاش می‌کردند و آن‌قدر آسیاب چرخانده بودند که دستان مبارکشان آسیب دیده بود.

ایشان به مردم تعلیم می‌دادند. بانوان مدینه خدمت حضرت می‌آمدند و دانش و احکام دینی خود را فرا می‌گرفتند.

دفاع از ولایت، با حفظ حجاب و عفّت

همین بانو وقتی باید با خلیفۀ وقت، احتجاج کند و حقوق خود را بیان نماید، ببینید با چه عظمتی در جامعه راه می‌افتد و چگونه حجابش را حفظ می‌کند. در سخت‌ترین شرایط وقتی حضرت به مسجد آمدند، علاوه بر خِمار که روسری است، از جِلباب (پوششی که به‌منزلۀ چادر امروز است) استفاده کرده بودند، با‌این‌حال پرده‌ای نیز بین حضرت و جمعیّت حاضر در مسجد زدند و حضرت خطبه‌ای خواندند که اگر همۀ حکیمان عالَم جمع شوند، نمی‌توانند مثل آن خطبه را ایراد کنند.

این‌ امور را ما کجا و چه مقدار عمل می‌کنیم؟!

رسیدگی به نیازمندان

حضرت، فداکاری‌ها و از‌خود‌گذشتگی‌های بسیاری برای نیازمندان داشتند:

وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلىٰ حُبِّهِ مِسْکیناً وَ یَتیماً وَ أَسیراً؛

و غذا را در عین دوست داشتنش، به مسکین و یتیم و اسیر انفاق می‌کنند.

اینکه سه شبانه‌روز خود و خانواده، گرسنه باشند و باز‌هم غذای خود را در راه خدا انفاق کنند، از عهدۀ ما بر نمی‌آید. ما که نمی‌توانیم مثل حضرت باشیم، ولی کاری کنیم به ایشان نزدیک شویم.

مروری بر برخی حوادث تاریخ اسلام و عبرت‌هایی از جنگ جمل

قضایای مهمّ دیگری وجود دارد که لازم است ذکر کنم. در مثل دیروز امیرالمؤمنین علیه السّلام در جنگ جمل در پانزدهم جمادی‌الأولیٰ بر ناکثین پیروز شدند و نصرت الهی شامل حال سپاه اسلام شد. تأمّل در جنگ جمل و نیز جنگ نهروان و جنگ صفّین، بسیار مهمّ است. تاریخ اسلام و تاریخ زندگانی امیرالمؤمنین علیه السّلام بسیار درس‌آموز است و ما باید ساعت‌ها و روزها، بلکه ماه‌ها و سال‌ها روی آن‌ها تحقیق کنیم و از آن‌ها عبرت بگیریم.

تغییر جای جلّاد و قربانی

بعد از اینکه امیرالمؤمنین علیه السّلام بر اصحاب جمل پیروز شدند، سخنان و اعمال عجیبی از ایشان نقل شده است. یکی از نکاتی که نقل شده و در شروح نهج‌البلاغه نیز آمده، آن است که حضرت بعد از جنگ جمل در میان کشتگان سیری داشتند. طلحه را که یکی از ارکان فتنه‌انگیزی بود، دیدند. طلحه خودش از دشمنان عثمان بود و مردم را برای کشتن عثمان تحریک کرد، امّا وقتی عثمان کشته شد، توقّع داشت مردم سراغ او بیایند، ولی وقتی امیرالمؤمنین علیه السّلام خلیفه شدند و آن عدالت را از حضرت مشاهده کرد، طلحه خون‌خواه عثمان شد!

در دنیای امروز نیز این نوع مسائل وجود دارد. ببینید امروزه چگونه امور را زیر‌و‌رو می‌کنند و به تعبیر مقام معظّم رهبری که خدا سایه‌شان را مستدام بدارد، جای جلّاد و قربانی را عوض می‌کنند!

در آن زمان نیز طلحه، عایشه و دیگران، کسانی بودند که مردم را برای کشتن عثمان تحریک کردند و حتّی معاویه هیچ کاری در مقابل آن‌ها نکرد، بلکه به‌نوعی کمکشان هم کرد، در‌حالی‌که می‌توانست به عثمان کمک کند. امّا خود همین افراد بعداً خون‌خواه عثمان شدند!

تغییر موضع افراد در‌طول زمان

در‌عین‌حال برخی از این افراد فی‌الجمله سابقۀ خوبی داشتند. یکی از کسانی که جنگ جمل را به راه انداخت، طلحه بود. امیرالمؤمنین علیه السّلام وقتی به جسد او رسیدند، فرمودند: او را بنشانید. سپس فرمودند:

لقد کان لک‏ قدم‏ لو نفعک و لکنّ الشّیطان أضلّک فأزلّک فعجّلک إلى النّار؛

تو سابقه‌ای داشتی، اگر برایت سودمند باشد. ولی شیطان تو را گمراه کرد، پس لغزاند و شتابان به‌سوی آتش (دوزخ) روانه‌ات ساخت.

 یعنی این‌گونه هم نیستی که در کارنامۀ تو هیچ نقطۀ مثبتی نباشد، بلکه نقاط مثبت نیز داشتی؛ البتّه اگر به تو فایده‌ای می‌رساند. امّا اعمال تو به تو فایده نرساند؛ زیرا شیطان تو را گمراه کرد و لغزاند و تو را به‌سرعت به آتش رساند. این سرنوشت طلحه بود که در جنگ‌ها به نفع اسلام شمشیر زده بود.

از دیگر کشته‌شده‌های جنگ جمل، قاضی‌ای به نام «کعب بن سور» بود. حضرت وقتی به جنازهٔ او رسیدند، نظیر همان تعبیر را در‌مورد او نیز به کار بردند. ابتدا فرمودند: او را بنشانید. سپس فرمودند:

لقد کان‏ لک‏ علم‏ لو نفعک و لکن الشیطان أضلّک فأزلّک فعجّلک إلى النار؛

تو علمی داشتی، اگر به تو نفعی برساند. ولی شیطان تو را گمراه کرد، پس لغزاند و شتابان به‌سوی آتش (دوزخ) روانه‌ات ساخت.

همچنین شمشیر زبیر را بعد از اینکه کشته شد، خدمت امیرالمؤمنین علیه السّلام آوردند. حضرت فرمودند: این شمشیر، غم‌های زیادی را از چهرۀ پیامبر (ص) زدود. امّا همین زبیر، وقتی فرزندش بزرگ شد، روی فکر پدر تأثیر گذاشت و آن‌قدر وسوسه‌اش کرد تا او را اهل آتش نمود. در روایتی از امام صادق علیه السّلام نقل شده است:

مَا زَالَ‏ الزُّبَیْرُ مِنَّا أَهْلَ‏ الْبَیْتِ‏ حَتَّى أَدْرَکَ فَرْخُهُ‏ فَنَهَاهُ عَنْ رَأْیِهِ؛

 زبیر همواره از خاندان ما اهل‌بیت بود تا اینکه فرزندش (عبدالله) بزرگ شد و او را از عقیده‌اش بازداشت.

زبیر همیشه از اهل‌بیت علیهم السّلام بود؛ یعنی مدافع اهل‌بیت علیهم السّلام بود. در روایت است که زبیر در جریان سقیفه سرش را تراشید و ‌می‌گفت: «لَا نُبَایِعُ إِلَّا عَلِیّاً؛ جز با علی علیه السّلام بیعت نمی‌کنیم.» او با شمشیر آمده بود، امّا شمشیرش را با ضربه‌ای که به او زدند، گرفتند. سپس خلیفۀ دوم شمشیرش را گرفت و بین دو سنگ گذاشت و شکاند. امّا همین شمشیر که زمانی غم و غصّه را از چهرۀ پیامبر (ص) و اهل‌بیت علیهم السّلام می‌زدود، در جنگ جمل در مقابل امیرالمؤمنین علیه السّلام کشیده شد!

ای مردم! بدانید که آینده‌ها خیلی مبهم هستند و امتحان‌های الهی شدیدند و چنین انسان‌هایی در امتحانات الهی مردود شدند. باید به خدا پناه ببریم و از او بخواهیم ما را در همۀ امتحانات و گردنه‌های سخت حفظ کند.

وارونه نشان دادن حقایق در دنیای امروز

ببینید امروزه نیز در دنیای ما چگونه حقایق را با وسایل اطّلاع‌رسانی و رسانه‌های ارتباط‌جمعی، معکوس نشان می‌دهند! امّا بحمداللّه در این یکی دو سال اخیر، چهرۀ کریهِ پوشانده‌شدۀ غرب و همۀ ستمکاران همدست آن‌ها، تا‌اندازه‌ای برای مردم برملا شد و حقیقت آشکار گردید؛ همان حقیقتی که امام قدس سره فریاد می‌زدند و مقام معظّم رهبری دام ظلّه نیز فریاد می‌زنند که این‌ها فریب‌کار و دغل‌بازند.

عدّه‌ای در داخل کشور بودند که پیوسته کارشان این بود که چهرۀ کریهِ آمریکا و اروپا را بزک کنند، حتّی بعضی‌ از آن‌ها چهرۀ خبیث و پلید اسرائیل را نیز می‌خواستند بزک کنند و هم‌اکنون نیز عدّه‌ای هستند که این سخنان را بر زبان می‌آورند، منتها در لفّافه‌های دیگر و با روش‌های دیگر.

دروغ‌گویی رسانه‌های طرفدار غرب و استکبار

اگر بهانۀ شما این بود که چرا ایران «مرگ بر آمریکا» می‌گوید، ونزوئلا چه کرده است که تهدیدش می‌کنند؟! نیجریّه چه کرده است؟! لبنانی‌ها چه کرده‌اند؟! یمن چه کرده است؟! عراق چه کرده است؟!

باید بدانید اگر به غیر خدا و خودتان متّکی شوید، در این دنیا بیچاره می‌شوید. یک کشور از جنس خودشان در آمریکای لاتین، فقط به‌خاطر اینکه نفت دارد و رهبرانش مستقل هستند و نمی‌خواهند زیر بار آمریکا بروند، بدون اینکه «مرگ بر آمریکا» گفته باشند و مواضعی نظیر مواضع امام قدس سره و مقام معظّم رهبری دام ظلّه داشته باشند، ببینید چگونه در برابر آن‌ها بهانه‌تراشی می‌کنند و به همان شکل، پیراهن عثمان درست می‌کنند و به آن‌ها حمله می‌کنند!

جنایت‌های اسرائیل و آمریکا در منطقه و جهان

اسرائیل و آمریکا پیوسته افراد بی‌گناه را می‌کشند، قایق‌هایشان را هدف قرار می‌دهند و آن‌ها را تهدید نظامی می‌کنند. این مردم لبنان چه تقصیری داشتند؟! فقط مقابل تجاوز دشمن ایستادند. حزب‌اللّه عزیز ایستاد. آتش‌بس را پذیرفتند، امّا این چه آتش‌بسی است؟! اسرائیل تاکنون نزدیک پنج هزار مرتبه آن را نقض کرده است! مردم بیچارۀ غزّه، آتش‌بس را پذیرفتند، امّا اسرائیل همچنان جنایت می‌کند. پشت سر هم مصیبت درست می‌کنند که آخرین آن جنایاتشان در سودان ‌است.

نقشۀ شوم دشمن برای تکّه‌تکّه کردن کشورهای اسلامی از‌جمله سودان

دشمنان نقشۀ عمیق و وسیعی دارند که تمام کشورهای اسلامی را پاره‌پاره کنند، منابعشان را به غارت ببرند و همه را تحت سیطرۀ قدرت ظالمانۀ خود قرار دهند. کشور عثمانی را تکّه‌تکّه کردند. ایران را تکّه‌تکّه کردند و مناطق بسیاری را از ایران جدا کردند و هنوز هم راضی نیستند.

در سودان نیز مدّتی قبل تکّه‌ای را جدا کردند و امروز هم بخش دیگری را می‌خواهند جدا کنند. این‌همه مردم بیچاره و بی‌گناه را زیر بمباران‌ها و اعدام‌های رسمی خود از بین می‌برند و هلاک می‌کنند. دوباره به تجاوزات خود در لبنان، شدّت بخشیده‌اند. در سوریه نیز با اینکه رژیم سابق را سرنگون کردند، امّا مگر دست برمی‌دارند؟! کشورهای دیگر را نیز چنان ضعیف کرد‌ه‌اند که با یک تکان  فرو می‌ریزند. غربی‌ها می‌خواهند وضعیّت ایران را نیز به سرنوشتی مانند آن‌ها دچار کنند.

هشدار به مردم و مسئولان

ای مردم! ای کسانی که صدای من به آن‌ها می‌رسد! مواظب باشید. دشمنان چه مستقیم و چه از طریق ایادی داخلی خود، آگاهانه یا ناآگاهانه، با جیره و مواجب یا بدون آن، فقط اطاعت بدون چون‌و‌چرا و بردگی می‌خواهند. آن‌ها می‌خواهند همان وضعیّت و مصیبت‌های سودان، غزّه و سوریه را در اینجا نیز درست کنند.

تنها راه نجات: توکّل بر خدا و پیروی از رهبری

فقط و فقط با اتّکال به خداوند و متابعت از خطّ رهبری دام ظلّه و استقامت در راه خداست که می‌توان دشمن را ناامید کرد و سر جای خود نشاند و بحمداللّه خداوند متعال این توفیق را به ما داده است. انقلاب‌هایی که در دنیا رخ داده، تقریباً همگی از مسیر اصلی خود منحرف شده‌اند، امّا انقلاب اسلامی ما بحمداللّه با قدرت جلو می‌رود و مواضع اصیل آن همیشه محفوظ است و این به عنایات خداوند و تمسّک مردم به دامن اهل‌بیت علیهم السّلام و برکت ولایت فقیه است.

هشدار دربارۀ برنامه‌ها و توطئه‌های خاموش

بعضی از توطئه‌ها خاموش و بی‌صدا هستند. مانند اینکه گاهی می‌گویند: «مرگ خاموش»؛ یعنی کسانی که در خانه‌شان نشت گاز می‌شود و بی‌صدا از دنیا می‌روند و هیچ‌کس هم نمی‌فهمد. بعضی برنامه‌ها و توطئه‌ها نیز چنین است.

سیاست‌های نادرست کاهش جمعیّت و به خدمت‌گرفتن وسیع بانوان
یکی از این برنامه‌ها و توطئه‌های خاموش، همین سیاست کاهش جمعیّتی بود که بر اساس تبلیغات استعمارگران و استکبار جهانی به‌گونهٔ افراطی صورت گرفت. اکنون بیشتر پذیرفته‌شدگان دانشگاه‌های ما بدون رعایت موازنهٔ منطقی از بانوان و دختران هستند! این چه سیاست اشتباهی است؟! چرا به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌شود که چنین نتیجه‌ای داشته ‌باشد؟!

نقش و جایگاه والای بانوان

بانوان، مقام والا و محترمی دارند. باید به آن‌ها خدمت داده شود، نه اینکه به خدمت گرفته شوند. این معضل، سیاست مرگ خاموش اجتماع سالم است که وجود دارد و الآن نیز دنبال می‌شود و متأسّفانه در مقابل آن بی‌تفاوتی وجود دارد و علاج نمی‌شود.

می‌خواهند بانوان را به‌جای خدمت‌پذیر، خدمتگزار کنند، در‌حالی‌که یک بانو مقامی والا دارد و باید به او خدمت رساند، نه اینکه او را مسئول زندگانی کرد. فعّالیّت بانوان در جامعه در جای مناسب خودش عیبی ندارد، امّا نباید چنین باشد که جامعه به سمتی برود که جایگاه‌ها به‌طور غیر منطقی عوض شود و بعد ببینیم که مشکل جمعیّت پیدا کرده‌ایم. بخشی از مشکلات کاهش جمعیّت به‌خاطر همین سیاست‌های غلط و استعماری است. این سیاست‌ها باید اصلاح ‌شوند.

امیدواریم خداوند متعال هم مسئولان و هم ما را بیدارتر بفرماید.

و السلام علیکم و رحمه اللّه و برکاته