۱۴۰۵/۰۴/۰۵
بایگانی دروس خارج اصول
۱۴۰۳/۰۵/۱۸
استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۶)
هر قضیهای محتاج به موضوع است و موضوع یا اعتباری است؛ یعنی لفظی است که دالّ بر معناست، یا حقیقی است؛ یعنی نفس وجود شیء است. قائل به قول دوم علیالفرض صورت اوّل را قبول ندارد و میگوید «ضَرَبَ» در معنا استعمال نشده است ...
۱۴۰۳/۰۵/۱۸
استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۵)
در «اطلاق لفظ و ارادة نوع آن» نه شخص لفظ مراد است، نه جنس و نه حتی صنف لفظ، بلکه نوع لفظ مراد است و مثلاً در «ضَرَبَ فعلٌ ماضٍ» لفظ «ضَرَبَ» با همین ماده و هیئت هر جا باشد، مقصود است ...
۱۴۰۳/۰۵/۱۴
استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۴)
آخوند رحمه الله در مثل «زیدٌ لفظٌ» فرمود: لفظ «زید» میتواند از حیثی دالّ و از حیث دیگری مدلول باشد و در نتیجه اشکال فصول وارد نیست و اتحاد دالّ و مدلول پیش نمیآید. ولی میتوان به کلام ایشان اشکال کرد که ...
۱۴۰۳/۰۵/۱۳
استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۳)
بحث اصلی در قسم «اطلاق لفظ و ارادة مثل آن» است که عدهای اثر فقهی مهمی را بر آن مترتب کردهاند، برخلاف سه قسم دیگر که اثر عملی محسوس و مورد انتظار را ندارند. ولی برای اینکه بحث کامل باشد و همة جهات آن بررسی شده باشد ...
۱۴۰۳/۰۵/۱۱
استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۲)
شهید صدر رحمه الله برای اثبات این مطلب که قرینه نمیتواند منشأ دلالت مجازی باشد، دو وجه اقامه فرمود، ولی ما هیچکدام از این دو را بهنحوی که ایشان فرمود، قبول نداریم. وجه اول این بود که اگر لفظ فیحدّ ذاته صلاحیت دلالت بر ...
۱۴۰۳/۰۵/۰۷
استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۱)
سید خویی با توجه به مبنای خود در حقیقت وضع که قائل به مسلک تعهد است، میفرماید: هر متکلمی به حسب تعهدی که دارد، واضع است و لذا کلامی که به کار میبرد، اگر هم در معنای حقیقی استعمال کند و هم در معنای مجازی ...
۱۴۰۳/۰۵/۰۶
استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۶۰)
در بررسی کلام سکّاکی که بسیاری از بزرگان آن را پذیرفتهاند، باید گفت: عمده دلیل سکّاکی این بود که اگر حرف مشهور را بپذیریم، ملاحت و طروات کلام از بین میرود؛ مثلاً اگر گفته شود در «رأیت اسداً یرمی» لفظ «اسد» در «رجل شجاع» بهکار رفته است ...
۱۴۰۳/۰۵/۰۶
استعمال حقیقی و مجازی (جلسه ۵۹)
سکّاکی که خرّیت فنّ معانیبیان است و تا اندازهای مبدع مسائل این علم است، در مفتاح العلوم میگوید: تعریف مشهور نسبت به مجاز مرسل درست است، اما نسبت به مجاز به نحو استعاره درست نیست؛ زیرا در استعاره ...
۱۴۰۳/۰۵/۰۳
مبحث انشاء و إخبار (جلسه ۵۸)
مفاد جملات إنشائیه در موارد مختلف فرق میکند: در جملات انشائی مشترک بین اخبار و انشاء مثل «أنت حرٌّ» مفاد جملة إنشائیه همان هوهویت در جملات إخباری است، البته نه در مقام إخبار، بلکه در مقام ایجاد ...
۱۴۰۳/۰۵/۰۳
مبحث انشاء و إخبار (جلسه ۵۷)
آخوند خراسانی رحمه الله رسالهای به اسم فوائد الاصول دارد که مشتمل بر قواعد خوب و مفیدی است و برخلاف کفایه که موجَز است، با عبارات واضح و رسا و توضیح مناسب، بعض مباحث و از جمله مبحث إخبار و إنشاء را ...
۱۴۰۳/۰۵/۰۳
مبحث انشاء و إخبار (جلسه ۵۶)
سید خویی رحمه الله در اشکالی دیگر بر نظر مشهور در انشائیات فرمود: رتبة معنا مقدم بر لفظ است و باید لفظ در معنا استعمال شود، حالآنکه مشهور گفتند «لفظ در إنشائیات، موجِد معناست» که یعنی معنا در مرتبة متأخر از ...
۱۴۰۳/۰۴/۳۰
مبحث انشاء و إخبار (جلسه ۵۵)
سید خویی رحمه الله در مورد موضوعٌلهِ إنشاء میفرماید: انشاء برای ابراز اعتبار نفسانی وضع شده است. در واقع، لفظ در انشائیات مورد نیاز است ولی نه برای ایجاد معنا، بلکه برای آنکه آن اعتبار نفسانی را بروز دهد ...
