پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 آبان 1396
  • 2017 Nov 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1511
دیروز: 1586
ماه جاری: 33186
امسال: 237090
کل: 808964
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 21/5/1396 - 13:50
کد درس: 998 تعداد بازدید: 141 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی
(دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی هفتاد و نهم؛ ‌‌‌شنبه 11/2/1395

5. تأیید بیع فضولی با صحیحه‌ی عبدالرحمن ابی عبدالله

وَ [مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوب] عَنْ حُمَيْدِ بْنِ زِيَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السّلام عَنِ السِّمْسَارِ يَشْتَرِي بِالْأَجْرِ فَيُدْفَعُ إِلَيْهِ الْوَرِقُ وَ يُشْتَرَطُ عَلَيْهِ أَنَّكَ تَأْتِي بِمَا نَشْتَرِي فَمَا شِئْتُ أَخَذْتُهُ وَ مَا شِئْتُ تَرَكْتُهُ فَيَذْهَبُ فَيَشْتَرِي ثُمَّ يَأْتِي بِالْمَتَاعِ فَيَقُولُ خُذْ مَا رَضِيتَ وَ دَعْ‏ مَا كَرِهْتَ‏ قَالَ: لَا بَأْسَ‏.

وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِالْإِسْنَادِ الَّذِي قَبْلَهُ‏.

وَ رَوَاهُ الشَّيْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ أَبَانٍ‏ مِثْلَهُ‏.

عبدالرحمن ابی عبدالله می‌گوید از امام صادق علیه السّلام سؤال کردم در مورد سمسار و دلالی که با اجرت، خرید و فروش می‌کند و پول نقره‌ای به او داده می‌شود و بر او شرط می‌شود با آن‌چه خریدی نزد من می‌آیی و هر آن‌چه را که خواستم أخذ ‌می‌کنم و هر چه را نخواستم ردّ ‌می‌کنم. سپس سمسار می‌رود و می‌خرد و سپس با متاع برمی‌گردد و می‌گوید: آن‌چه را راضی هستی بگیر و آن‌چه را کراهت داری ردّ کن. حضرت فرمودند: مانعی ندارد.

مرحوم کلینی قدس سره این روایت را از حُمید بن زیاد ثقه نقل می‌کند. حسن بن محمد بن سماعه هم ثقه است، إلا این‌که از «غیر واحدٍ» نقل می‌کند که نمی‌دانیم چه کسانی هستند ـ و چون بر دو و سه نفر هم اطلاق «غیر واحد» می‌شود، پس در این مرتبه هم خبر واحد بوده و به حد تواتر نمی‌رسد ـ بنابراین سند کلینی به خاطر «غیر واحد» ناتمام است. امّا خوشبختانه مرحوم صدوق قدس سره نیز این روایت را با سند صحیح خود از الحسن بن محبوب عن أبی ولاد نقل کرده که تمام می‌باشد. هم‌چنین شیخ طوسی قدس سره در تهذیب الاحکام این روایت را با سند صحیح خود از الحسین بن سعیدِ ثقه از فضالة بن ایوب ثقه از أبان بن عثمان که ثقه و از اصحاب اجماع است نقل می‌کند. بنابراین سند مرحوم صدوق و نیز سند شیخ طوسی قدس سرهما به این روایت تمام است.

مرحوم شیخ قدس سره در وجه استدلال به این روایت می‌فرمایند:

در این روایت مبارکه سه احتمال وجود دارد؛ احتمال اوّل این‌که مالک دراهم را به عنوان قرض به سمسار داده باشد، در نتیجه دراهم ملک او شده و سمسار با پول خودش اجناسی را خریده است. سپس این اجناس را نزد مقرض می‌آورد و به او می‌گوید هر کدام را راضی هستی بردار [و چنین دین خود را أداء می‌کند]. و این‌که در روایت آمده سمسار در مقابل اجرت، خرید و فروش می‌کرد (یشتری بالاجر) منافاتی با این احتمال ندارد؛ زیرا توصیف سمسار به «یشتری بالاجر» به اعتبار شأن و اصل حرفه‌ی او بوده؛ زیرا معمولاً دلال‌ها با اجرت خرید و فروش می‌کنند، امّا سمسار در این‌جا دراهم را قرض گرفته و با مال خودش اجناس را خریده است.

بنابر احتمال اوّل معلوم است که روایت ربطی به قضیه‌ی فضولی ندارد، بلکه معامله طبق قاعده بوده و صحیح می‌باشد. البته قدر متیقن آن جایی است که چیزی به خاطر قرض دراهم شرط نکرده باشد.

احتمال دوم این‌که مالکِ دراهم، سمسار را وکیل می‌کند تا با دراهم برای او اجناسی را با خیار فسخ بخرد؛ یعنی به بایع بگوید من این اجناس را از تو می‌خرم به این شرط که هر کدام را که موکلّم خواست بردارد و هر کدام را نخواست اعمال خیار کرده و فسخ کند. این احتمال هم ربطی به بیع فضولی ندارد و معامله طبق قواعد صحیح است.

احتمال سوم این‌که مالک پول را به سمسار داده امّا اجازه‌ی خرید و فروش خاصی به او نداده است، امّا سمسار اجناسی را به نحو فضولی می‌خرد سپس پیش مالک آمده و می‌گوید عقد این اجناس را انجام داده‌ام، هرکدام را می‌خواهی اجازه کن و هر کدام را نمی‌خواهی ردّ کن. طبق این احتمال، بیع دلال فضولی بوده است.

مرحوم شیخ قدس سره می‌فرماید: راوی طوری سؤال را خدمت حضرت مطرح کرده که عمل مالک و رابطه‌اش با سمسار، با هر یک از این سه احتمال سازگار است، و امام علیه الصلاة و السلام نیز بدون این‌که طلب استفصال کنند که قضیه چگونه بوده، علی الاطلاق فرمودند «لا بأس»؛ یعنی هر یک از این سه احتمال باشد، معامله مانعی ندارد. و چون یکی از احتمالات این بوده که معامله به صورت فضولی انجام شده باشد، پس روایت دالّ یا لاأقل مؤید صحّت بیع فضولی با اجازه‌ی مالک است ...

براي دريافت متن کامل جلسه هفتاد و نهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved