پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 تير 1396
  • 2017 Jul 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 759
دیروز: 807
ماه جاری: 30702
امسال: 100176
کل: 672050
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 30/3/1396 - 15:41
کد درس: 989 تعداد بازدید: 36 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 70 ـ سه‌شنبه 24/1/95

مطلب دوم در بررسی کلام محقق اصفهانی رحمه الله

ایشان فرمودند اگر حکمی وحدت سنخی داشت می‌تواند مرجع قرار بگیرد ولی اگر وحدت شخصی داشت تعدد در آن راه ندارد؛ زیرا تنها در وحدت سنخیه است که تعدد معنا دارد و می‌توانیم بگوییم زمانی اطاعت و زمانی عصیان کرد.

باید پرسید که مقصود از وحدت شخصی چیست؟ اگر مقصود این است که چیزی واقعاً در خارج تشخص پیدا کرده باشد و تشخص فلسفی صددرصد مورد نظر است، آری هر چیزی خودش است و غیر خودش نمی‌تواند باشد، ولی در ما نحن فیه چنین بعث و چنین حکمی نداریم. حکم بعد از اینکه امتثال شد تشخص صددرصد پیدا می‌کند و دیگر تعدد هم در آن راه ندارد، اما بحث ما در بعث قبل از امتثال است.

بعث شخصی به آن معنا که تمام عوارض مشخصه‌اش محقق شده باشد وجود ندارد؛ هر چقدر که جزئی بشود باز جزئی اضافی است و خودش کلی است اما کلی ضیّق. حتی اگر مولایی بگوید مثلاً «اکرم هذا الشخص الخاص نوعَ اکرامٍ خاصٍ فی ساعةٍ خاصةٍ» باز می‌تواند افراد زیادی داشته باشد. مکرِم می‌تواند در حالی که عمامه سرش است اکرام کند، یا در حالی که عمامه سرش نیست اکرام کند، می‌تواند با خنده اکرام کند یا بدون خنده اکرام کند، می‌تواند اکرام را از دست راست شروع کند یا از دست چپ شروع کند و هزاران احتمال دیگر ... . این‌ها همه معنایش این است که افراد زیادی می‌تواند داشته باشد؛ چون مادامی که چیزی تحقق پیدا نکرده است تشخص واقعی محقق نمی‌شود. آری، ممکن است تعدد فردی به معنای خاص نداشته باشد، ولی تعدد اطلاقی به اعتبار احوال مختلف، قابل تصور است.

بنابراین اینکه فرمودند اگر حکم شخصی باشد تعدد معنا ندارد، ناتمام است و می‌توان حداقل به اعتبار احوال مختلف، تعدد برای حکم فرض کرد.

مطلب سوم در بررسی کلام محقق اصفهانی رحمه الله

ایشان فرمودند اگر در مرحله‌ی اثبات، جعل و بعث، حکم متعدد بود عام محقق است ولی اگر در مرحله‌ی جعل، حکم واحد بود ـ به تعبیر ایشان واحد طبیعی و سنخی ـ عام محقق نمی‌شود، ولی در عین حال می‌تواند تعدد در مقام امتثال و خارج داشته باشد. ایشان به (اوفوا بالعقود) مثال زدند و فرمودند وحدت سنخی نسبت به زمان دارد ولی در عین حال می‌توان گفت هم اطاعت دارد و هم عصیان، و می‌تواند زمانی اطاعت و زمانی عصیان شود و در نتیجه به اعتبار ازمنه، تعدد اطاعت و عصیان خواهد داشت.

در این باره نیز باید گفت: عالم امتثال تبع عالم جعل و اثبات است؛ نمی‌شود بعث واحد باشد اما انبعاث که همان امتثال بعث است متعدد باشد. انبعاث، مطاوعه‌ی بعث است، چگونه می‌شود دو مطاوعه داشته باشیم و یک بعث؟! این شدنی نیست.

لهذا اگر پذیرفتیم که بعث واحد است، اطاعت که همان انبعاث است نیز واحد است و (اوفوا بالعقود) اگر از حیث زمان وحدت دارد، یعنی بعث واحد است یا حتی به تعبیر ایشان بعث بسیط است پس یک امتثال نیز بیشتر ندارد؛ چون امتثال یعنی انبعاث از بعث، لذا یا وجود دارد یا وجود ندارد. و اگر قبول کردیم که امتثال متعدد است باید بعث هم متعدد باشد؛ پس این سخن ایشان هم قابل پذیرش نیست.

تذکر یک نکته

البته این نکته باید توجه شود که گاهی دالّ بر تعدد بعث، لفظ است و در نتیجه تعدد، مدلول لفظی کلام است، مانند ادات عموم. مثلاً وقتی که مولا بفرماید «اکرم کلّ عالم»، انحلال دارد و این عالم، آن عالم و... الی آخر را شامل می‌شود. «کل» می‌گوید هر کجا عالمی بود به طور مستقل یک اکرام دارد و انحلال ناشی از دلالت لفظی است. البته نه اینکه بگوییم ظهورات متعدده دارد چنانکه خود ایشان هم تذکر داده‌اند، بلکه یک ظهور است اما ظهوری است که در قوه‌ی ظهورات متعدده است، مانند لفظ «قوم» که یک لفظ است اما اسم جمع است و افراد متعددی را می‌رساند، هرچند لفظ «کل» روشن‌تر است و خصوصیات دیگری دارد.

گاهی نیز تعدد ناشی از انحلالی است که مدلول لفظ نیست بلکه مدلول مقدمات حکمت است، یا به تعبیر دیگر لفظ به کمک مقدمات حکمت این تعدد را افاده می‌کند. مثلاً مولایی گفته است: «اکرم العالم» یا فرموده است: «الماء مطهِّر»، بر اساس اینکه «ال» جنس از ادات عموم و مفید استغراق نباشد؛ زیرا اگر مفید استغراق باشد مانند لفظ «کل» است و فرقی نمی‌کند، در این صورت مقدمات حکمت این‌چنین تشکیل می‌شود که: مولا مقسمی را آورده که ذات افراد است، قیدی هم نیاورده است و در مقام بیان هم هست، پس معلوم می‌شود که این طبیعت، یعنی ماء یا عالم، هر جا باشد این حکم را دارد و می‌دانیم که این طبیعت می‌تواند متعدد باشد؛ چون طبیعی موجود است به وجود افرادش و متعدد می‌شود به تعدد افرادش، لهذا می‌گوییم حکم منحل و متعدد می‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هفتادم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خدا بخواهیم
هر گاه يكى از شما خواست كه آنچه را از پروردگارش درخواست مى‌‏كند، به او بدهد، بايد از همه مردم چشم اميد بركَند و به غير خدا هرگز اميدى نداشته باشد. پس هرگاه اين از قلب او بر خدا عيان شد، هر چه را از وى بخواهد، به او می‌دهد.
تيسير المطالب، ص ۲۳۵
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved