پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 24 آذر 1396
  • 2017 Dec 15
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1032
دیروز: 1900
ماه جاری: 28748
امسال: 265961
کل: 837835
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 27/3/1396 - 15:05
کد درس: 986 تعداد بازدید: 168 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 67 ـ سه‌شنبه 17/1/95

مقدمه‌ی سوم: میرزای نائینی رحمه الله با توجه به آنچه در مقدمه‌ی دوم بیان شد می‌فرماید در صورتی که زمان مأخوذ در متعلق باشد و در بخشی از زمان، حکم تخصیصص بخورد و شک شود که در ما بعدِ آن زمان، حکم چیست، مرجع می‌تواند عام باشد حتی اگر قطعات زمان به عنوان موضوع مستقل اخذ نشده باشد و اینجا جای استصحاب نیست؛ زیرا استصحاب جایی جاری است که دلیل اجتهادی نداشته باشیم و فرض کردیم که اینجا عام می‌تواند مرجع باشد. از این جهت ایشان می‌فرماید هرگاه بعض ازمنه از شمول (اوفوا بالعقود) خارج شود، مثل ظهور غبن که موجب خیار غبن می‌شود، حتی اگر (اوفوا بالعقود) را نسبت به ازمنه عام استغراقی ندانیم که هر قطعه از زمان یک موضوع مستقل است می‌توانیم عند الشک رجوع به عموم (اوفوا بالعقود) کنیم و نتیجه‌اش این است که خیار غبن، فوری است؛ یعنی بعد از اینکه غبن ظاهر شد، اگر مغبون فسخ کرد فسخ محقق است و إلا اگر اهمال کرد و شک کردیم که این فسخ نافذ است یا خیر، (اوفوا بالعقود) شاملش می‌شود هرچند اینجا زمان مفّرد نباشد.

اما اگر زمان در ناحیه‌ی حکم اخذ شود، چون در مقدمه‌ی دوم گفتیم که عموم و شمول نمی‌تواند از دلیل اولی که متصدی بیان جعل حکم است استفاده شود بلکه باید از دلیل دیگری استفاده شود، لهذا ابتدا باید حکم مفروض و ثابت باشد تا دلیل دیگر بیان استمرارش کند و چون با تخصیص، اصل حکم ضایع می‌شود دیگر اصل حکم نیست و لذا دلیل دوم دیگر نمی‌تواند بیان استمرار آن باشد؛ زیرا تا موضوع دلیل دوم نباشد قابل تمسک نیست و فرض کردیم که حکم، موضوع دلیل دوم است و لذا باید در مرتبه‌ی سابقه باشد، حال آنکه بعد از تخصیص، در مرتبه‌ی سابق حکمی نیست، پس چگونه می‌شود به دلیل ثانی تمسک کرد؟!

فرض کنید دلیل مفید استمرار، مثل این روایت است که «حَلَالَ مُحَمَّدٍ حَلَالٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ حَرَامَهُ حَرَامٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَة» این دلیل اثبات نمی‌کند که چه چیزی حلال و چه چیزی حرام است، وقتی هم حکمی با تخصیص رفت عند الشک آن را اثبات نمی‌کند، بلکه معنایش این است که اگر حلال و حرامی باشد تا روز قیامت ادامه دارد. بنابراین دلیل اول که اصلاً افاده‌ی عموم نمی‌کند؛ چون گفتیم اصلاً دلیل اول نمی‌تواند قدرتی داشته باشد، دلیل دوم هم وابسته به دلیل اول است، پس اگر تخصیصی بر حکم وارد شد سپس شک کردیم، روشن است نه دلیل اول می‌تواند مرجع باشد و نه دلیل دوم؛ زیرا موضوعش ثابت نیست.

بنابراین محقق نائینی رحمه الله با سرافرازی تمام این‌گونه استنتاج می‌کند که اگر زمان در متعلق مأخوذ بود به هر نحوی ـ قیداً او ظرفاً، استغراقاً او مجموعاً ـ عند الشک، ابتداءً یا بعد التخصیص می‌توانید رجوع به عام کنید، ولی اگر زمان مأخوذ در حکم بود به هر نحوی ـ قیداً او ظرفاً ـ لا ابتداءً و لا استدامةً عام عند الشک نمی‌تواند مرجع باشد.

ایشان می‌گوید اگر در کلمات شیخ رحمه الله دقیق بنگرید و سخنان ایشان را در بحث خیار غبن مکاسب قرینه بگیرید، می‌توان فهمید شیخ رحمه الله نیز همین کلام را می‌گوید،، هرچند ظاهر عبارت رسائل چیز دیگری است.

نقد و بررسی کلمات محقق نائینی رحمه الله در تمسک به عام یا حکم مخصص

اشکال اول: ایشان فرمودند زمان نمی‌تواند در موضوع اخذ شود و اگر زمان اخذ شود حتماً باید در حکم یا متعلق اخذ شود؛ زیرا موضوع جوهر است و جوهر زمان برنمی‌دارد. در حالیی که باید گفت گاهی جوهر را به عنوان یک امر تکوینی در نظر می‌گیریم و گاهی به عنوان شیئی که توسط حاکم و جاعل اخذ شده تا حکم بر آن مترتب شود؛

اگر جوهر را از حیث تکوین در نظر بگیرید اصلاً اخذی وجود ندارد تا زمان را اخذ کنید، ولی در عین حال باز به اعتراف خودتان برای آن می‌توان مقوله‌ی متی را در نظر گرفت و هر موجود مادی، متایی دارد. آری با نگاه حرکت جوهری، زمان حقیقی هر چیزی، با این زمانی که از گردش ماه و خورشید پیدا می‌شود متفاوت است و مربوط به حرکت جوهرش است ولی باز زمان دارد، ولی آن زمانی نیست که ما اخذ کنیم؛ چون از دایره‌ی تشریع بیرون است و اخذ و اعتبار نمی‌شود بلکه یک واقعیت است، لذا آن را کنار می‌گذاریم.

اما اگر جوهری به عنوان موضوع اخذ شود، چرا نشود زمان را در آن اخذ کنیم؟! موضوع در تشریعیات، امری اعتباری است و هر قیدی را می‌توانید برایش بگذارید مانند «زید در روز جمعه»، این چه مانعی دارد؟! تشریع، عالم اعتبار است و لذا می‌توانیم زمان را در موضوع هم اخذ و اعتبار کنیم ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه شصت و هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved