پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 مهر 1396
  • 2017 Sep 23
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 882
دیروز: 1943
ماه جاری: 881
امسال: 166706
کل: 738580
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 23/3/1396 - 16:56
کد درس: 984 تعداد بازدید: 120 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 65 ـ یکشنبه 15/1/95

مناقشه‌ی مرحوم آخوند در اطلاق کلام شیخ رحمه الله

تلمیذ محقق جناب شیخ‌‌، مرحوم آخوند فرمودند اطلاق کلام استاد نفیاً مورد پذیرش نیست؛ یعنی اینکه شیخ رحمه الله فرمودند «اگر زمان مربوط به عام علی وجه الظرفیة ملحوظ باشد، کلاً بعد از ورود تخصیص نمی‌توانیم رجوع به عام کنیم» مورد قبول نیست و می‌توان مواردی یافت که علی‌رغم اینکه عام به نحوی نیست که زمان در آن مفرِّد باشد، ولی در عین حال با وجود تخصیص می‌توان به آن عام رجوع کرد.

همچنین اطلاق کلام استاد اثباتاً مورد پذیرش نیست؛ یعنی اینکه فرمودند «وقتی عام مرجع نبود استصحاب حکم مخصص، مرجع است» علی الاطلاق مورد پذیرش نیست و جاهایی یافت می‌شود که مرجع عام نیست و در عین حال نمی‌توانیم استصحاب حکم مخصص کنیم.

فرمایش جناب آخوند رحمه الله قدری مجمل و در عین حال سؤال برانگیز بوده و نیازمند توضیح بیشتری است؛

توضیح بیشتر: جناب آخوند می‌فرمایند باید به یک نکته‌ی مهم در اینجا توجه کنیم. همان‌طور که زمان با ملاحظه‌ی عام می‌تواند تارةً مفرِّد باشد و تارةً ‌ظرف باشد، نسبت به خاص هم می‌تواند این‌چنین باشد. پس چرا جناب شیخ رحمه الله از خاص غفلت کردند؟!

به هر حال خاص هم زمان دارد. گاهی زمانی که مربوط به خاص است، قید برای آن است و گاهی آن زمان نسبت به خاص، ظرفیت محضه دارد و قیدیت ندارد. در نتیجه ما می‌توانیم چهار صورت تصور کنیم؛ چون هم از حیث عام، زمانِ مأخوذ در موضوع می‌تواند مفرِّد یا ظرف باشد ‌و هم از حیث خاص می‌تواند مفرد و یا ظرف باشد، پس چهار صورت‌ وجود دارد. ایراد اساسی به شیخ رحمه الله این است که از توجه به این نکته که خاص هم می‌تواند دو حالت داشته باشد غفلت کرده‌اند.

بررسی صور چهارگانه‌ی نسبت زمان با عام و خاص

بنابراین زمان مأخوذ در موضوع، یا بالنسبة به عام و خاص هردو، ظرف است و مفرِّد نیست یا بالنسبة به هر دو قید بوده و مفرِّد است، یا زمان در رابطه با عام قید مفرِّد و نسبت به خاص ظرف است و یا برعکس؛ یعنی زمان نسبت به عام ظرف و نسبت به خاص، قید است. اکنون این چهار صورت را بررسی می‌کنیم.

صورت اول اینکه زمان لا بالنسبة الی العام و لا بالنسبة الی الخاص قید نباشد و فقط ظرف باشد از باب اینکه هر چیزی در زمان واقع می‌شود همچنان که هر چیزی در مکان واقع می‌شود. فرضاً خداوند متعال فرموده: (أَوْفُوا بِالْعُقُود)، معلوم است که این حکم نسبت به قطعات زمان، تفرید ندارد؛ یعنی این‌گونه نیست که ساعت اول یک أَوْفُوا، ساعت دوم یک أَوْفُوا و هکذا ساعت سوم و چهارم و ... هرکدام یک أَوْفُوا داشته باشد و هر زمانی یک موضوع برای أَوْفُوا باشد. معلوم است که چنین استظهار نمی‌شود و واضح است که زمان مفرِّد نیست و فقط دالّ بر استمرار است؛ یعنی مادامی که زمان است این حکم باقی است و اگر توانستید در لازمان هم بروید باز این حکم باقی است و زمان قیدش نیست. سپس مخصصی وارد شده است که در صورت ظهور عیب، عقد واجب الوفاء نیست، البته عیب در زمان ظاهر می‌شود اما زمان لازمه‌ی قهری آن است نه اینکه قید باشد.

در اینجا جناب شیخ رحمه الله فرمود اگر شک کردیم مثلاً آیا خیار عیب، مادام العیب است یا اینکه اگر عیب خود به خود رفع شد باز هم خیار عیب باقی است، عام نمی‌تواند مرجع باشد؛ به خاطر اینکه عام نسبت به این شیئی که فروخته شد انحلال عرضی دارد اما نسبت به زمان‌ها انحلال ندارد. امر «ف بعقدک» نسبت به این شیئی که فروخته شده وجود داشته است و در مقطعی از زمان به واسطه‌ی خیار عیب که زمان در آن دخالت ندارد، برداشته شده است و اگر این امر دوباره بخواهد بیاید، دلیل دیگری می‌خواهد که نداریم، پس نمی‌شود مرجع را عام قرار داد. لذا شیخ رحمه الله فرمود استصحاب حکم مخصص جاریست؛ زیرا شک می‌کنیم این خیار عیبی که وجود داشت هنوز باقی است یا خیر، استصحاب آن را جاری می‌کنیم.

جناب آخوند رحمه الله می‌گوید تا اینجا سخن استاد را می‌پذیریم، اما در اینجا کلام دیگری داریم و می‌گوییم مخصصی که عقد را از شمول (أَوْفُوا بِالْعُقُود) خارج کرد، دو حالت ممکن است داشته باشد؛

یک حالتش مثل خیار عیب است که از ابتدا (أَوْفُوا بِالْعُقُود) شامل عقد شده بود، بعد از مدتی این عیب ظاهر شد که در نتیجه دیگر اوفوا شاملش نمی‌شود، پس از زوال عیب شک می‌کنیم آیا اوفوا شاملش می‌شود یا خیر، استصحاب حکم مخصص جاری است و نمی‌شود به اوفوا تمسک کرد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه شصت و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved