پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 تير 1396
  • 2017 Jul 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 774
دیروز: 807
ماه جاری: 30717
امسال: 100191
کل: 672066
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 23/3/1396 - 15:30
کد درس: 982 تعداد بازدید: 36 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 63 ـ سه‌شنبه 18/12/94

بیانی از شهید صدر رحمه الله در عدم جریان استصحاب عدم ملاقات الی زمان الکریة

یک وجه از محقق نائینی رحمه الله و دو وجه از سید خویی رحمه الله در عدم جریان استصحاب عدم ملاقات الی زمان الکریة به حسب تقریرات و بیان‌های مختلفی که داشتند، ذکر شد.

وجه چهارم، وجهی است که شهید صدر اعلی الله مقامه در «بحوثٌ فی شرح العروة» ذکر فرموده است. حاصل فرمایش این بزرگوار آن است که:

موضوع نجاست در ما نحن فیه، صرف الوجود ملاقات نجاست با آب قلیل است؛ یعنی طبیعی ملاقات نجاست با آب قلیل، و نتیجه‌اش آن است که هر وقت و هر جا ملاقات اتفاق افتاد نجاست محقق می‌شود؛ زیرا به نظر ایشان حکم به نجاست، متعدد نیست تا مجعول بر حصصی باشد و مثلاً ملاقات در زمان اول نجاستی پدید بیاورد و ملاقات در زمان دوم نجاست دیگری را پدید بیاورد. بلکه نجاست، حکم واحدی است که بر جامع ملاقات نجاست با ماء قلیل مترتب است. جامع یعنی صرف الوجود، به این معنا که صرف ملاقات نجاست با ماء قلیل موضوع حکم نجاست است. وقتی که موضوع نجاست صرف الوجود ملاقات با ماء قلیل باشد، اگر خواسته باشیم نجاست را نفی کنیم باید صرف الوجود ملاقات نجاست با ماء قلیل را نفی کنیم؛ یعنی نفی طبیعی ملاقات نجاست با ماء غیر کر. این مطلب، رکن رکین استدلال ایشان این است.

سپس باید به دو مطلب توجه کرد:

 1. اگر بخواهیم این موضوع یعنی صرف الوجود موضوع حکم را نفی کنیم، باید تمام افراد را نفی کنیم و إلا اگر فردی از طبیعی در یک زمانی اتفاق بیفتد، دیگر نفی طبیعی محقق نمی‌شود و نفی صرف الوجود صادق نیست. پس نفی صرف الوجود و طبیعی، به نفی تمام افراد ملاقات است.

2. ملاقات نجس با آب قلیل، ممکن است افراد متعدده‌ای داشته باشد. بعضی افراد آن مشکوک التحقق است و با استصحاب عدم ملاقات، این افراد مشکوک التحقق نفی می‌شود. بعض از افراد ملاقات هم با علم وجدانی برداشته می‌شود. علم داریم که در بعض از أزمنه، ملاقات نجس با آب قلیل اتفاق نیفتاده است، در بخشی از زمان هم شک داریم که اتفاق افتاده یا خیر، علی الفرض با استصحاب عدم ملاقات، این افراد را هم نفی می‌کنیم.

نتیجه آنکه: با ضم وجدان به اصل، تمام افراد ملاقات را نفی می‌کنیم و وقتی تمام افراد ملاقات با ضم وجدان به اصل نفی شد، یعنی فردی برای طبیعی ملاقات باقی نمی‌ماند و صرف الوجود ملاقات نفی می‌شود.

این‌جاست که سید صدر رحمه الله اشکال خود را مطرح می‌کند و می‌گوید این کار را نمی‌توان انجام داد؛ زیرا: نفی طبیعی با ضم وجدان به اصل، مثبت است. اینکه افراد مشتمل بر حصه‌ای از طبیعت را با علم وجدانی نفی کنیم و افراد مشتمل بر حصه‌ی دیگر را با اصل نفی کنیم و نتیجه بگیریم پس طبیعی موجود نیست، مثبت است؛ زیرا لازمه‌ی عقلی نفی حصه‌ای و حصه‌ای دیگر، نفی طبیعی است و با استصحاب نمی‌توان لوازم عقلیه را اثبات کرد. پس چنین جایی استصحاب جاری نیست.

نه تنها اینجا، بلکه قاعده‌ی کلی این است که هرگاه و در هرجا، حکم ‌بر صرف الوجود مترتب باشد و بخواهیم این موضوع یعنی صرف الوجود را با ضمّ وجدان به اصل نفی کنیم، گرفتار محذور اصل مثبت می‌شویم؛ زیرا نفی طبیعی با نفی حصه‌ای از طبیعت وجداناً و حصه‌ای از طبیعت به کمک اصل، مثبت است؛ زیرا لازمه‌ی عقلی نفی دو حصه، نفی طبیعی است.

بدین جهت با نفی ملاقات در زمان عدم الکریة نمی‌توان نفی موضوع نجاست که طبیعی ملاقات است، انجام داد. در نتیجه فقط استصحاب عدم کریت حین ملاقات می‌ماند‌‌ که مانعی ندارد و این محذور را ندارد؛ زیرا آنجا می‌خواهیم اثبات موضوع کنیم. اثبات موضوع یعنی اثبات صرف الوجود که به أیّ فرد محقق می‌شود، ولی نفی موضوع که ما در استصحاب عدم ملاقات درصدد آن هستیم باید به نفی طبیعی محقق شود و آن، یا باید وجدانی باشد یا به صورت نفی تمام افراد با ضمّ وجدان به اصل، که دارای محذور مثبتیت است.

مثالی در دفع استغراب این مطلب

در بحث استصحاب گفته شد که کلی قسم ثانی (یعنی همان حیوانیت مشترک بین پشه و فیل) قابل استصحاب است، البته در صورتی که موضوعِ حکم شرعی باشد. اشکالی در آنجا مطرح بود که اصل حاکمی داریم و نمی‌توانیم استصحاب کلی و طبیعی حیوانیت کنیم؛ زیرا در زمان مشکوک، پشه یعنی فرد قصیر قطعاً منتفی است، پس حیوانیت نمی‌تواند در ضمن پشه موجود باشد و اگر کلی در ضمن فیل موجود باشد با استصحاب عدم حدوث فیل منتفی خواهد شد که معارض با استصحاب عدم پشه نیست؛ چون پشه قطعاً از بین رفته است و اثری بر استصحاب عدم آن مترتب نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه شصت و سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خدا بخواهیم
هر گاه يكى از شما خواست كه آنچه را از پروردگارش درخواست مى‌‏كند، به او بدهد، بايد از همه مردم چشم اميد بركَند و به غير خدا هرگز اميدى نداشته باشد. پس هرگاه اين از قلب او بر خدا عيان شد، هر چه را از وى بخواهد، به او می‌دهد.
تيسير المطالب، ص ۲۳۵
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved