پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 آبان 1396
  • 2017 Nov 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1578
دیروز: 1586
ماه جاری: 33253
امسال: 237157
کل: 809031
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 22/3/1396 - 15:33
کد درس: 980 تعداد بازدید: 159 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 61 ـ یکشنبه 16/12/94

حادثین متعاقبین، یکی معلوم التاریخ و دیگری مجهول التاریخ

صورت دیگر چنین است که یکی از حادثین، معلوم التاریخ و دیگری مجهول التاریخ است. مثلاً کسی می‌داند دقیقاً وقت طلوع فجر وضو گرفته است و هنگام نماز شک می‌کند چرتی که بر او غالب شد و مبطل وضو بود، آیا بعد از نماز شب و قبل از طلوع فجر بوده و الآن با وضو است یا بعد از نافله‌ی صبح بوده و الآن بی‌وضو است؟ اگر چرت مبطل، قبل از طلوع فجر باشد الآن دارای وضو است؛ چون وضویش حین فجر بوده و اگر چرت مبطل بعد از طلوع فجر باشد یعنی ناقض وضوی حین فجر است. حال این فرد چه باید انجام دهد؟

در مورد معلوم التاریخ که در حقیقت، شک در بقاء آن وجود دارد چون وضوی اول فجر قطعی است، شک می‌کنیم تا الآن که نیم ساعت بعد از فجر است باقی مانده یا خیر، ارکان استصحاب تمام است. مثلاً یقین داشتم ساعت 5 متوضئ بودم، شک دارم آیا این وضو باقی است یا نه، ‌استصحاب جاری است؛ مانند همه‌ی موارد دیگر که یقین سابق و شک لاحق محقق است و استصحاب جاری است.

و اگر در مجهول التاریخ که حدث است استصحاب جاری نباشد، فرد می‌تواند وارد نماز شود و تکلیف دیگری ندارد؛ چون با استصحاب، طهارت خود را احراز می‌کند. ولی اگر استصحاب در مجهول التاریخ هم جاری باشد، نتیجه‌اش تعارض استصحابین است و برای ورود در نماز، به اعتبار قاعده‌ی اشتغال یقینی که مقتضی برائت یقینی است، باید احراز طهارت کند و لذا باید وضو بگیرد. اما آیا در حدث مجهول التاریخ استصحاب جاری است یا خیر؟

در این‌ بحث اعلام دو دسته شده‌اند؛ عده‌ای گفته‌اند می‌توانیم استصحاب جاری کنیم و بگوییم قطعاً حدثی عارض شده است و شک داریم الآن (یعنی نیم ساعت بعد از فجر) باقی است یا خیر، استصحاب آن جاریست. در نتیجه با استصحاب طهارت تعارض می‌کند و باید رجوع به اصول عملیه شود.

بیانی در عدم جریان استصحاب در حادث مجهول التاریخ

بعض محققین گفته‌اند در اینجا استصحاب در مجهول التاریخ جاری نیست و شبیه همان محاذیر سابق را بیان کرده‌اند، از جمله گفته شده است:

 اینکه شخص، یقین دارد حدثی از او سر زده، اگر مربوط به بعد از طلوع فجر باشد شک در بقائش می‌کند و استصحاب مانعی ندارد و معقول است‌ و اگر حدث مربوط به قبل از طلوع فجر باشد، چون وضو قطعاً فاصله شده است دیگر نمی‌شود استصحاب کرد؛ زیرا در این فرض قطع داریم حالت سابقه یعنی حدث زائل شده است، پس چگونه استصحاب کنیم؟! لذا جریان استصحاب دائر می‌شود بین یک استصحاب نامعقول، (اگر حدث قبل از فجر باشد) و یک استصحاب معقول (اگر حدث بعد از فجر باشد). و وقتی که استصحاب دو قسم داشت که یک شق نامعقول است، نمی‌تواند تحت عموم «لا تنقض الیقین ابداً بالشک» قرار بگیرد؛ چون شبهه‌ی مصداقیه «لا تنقض» خواهد بود؛ زیرا نمی‌دانیم حدث، قبل از فجر است یا بعد از فجر است. اگر قبل از فجر باشد مصداق «لا تنقض» نمی‌شود و اگر بعد از فجر باشد مصداق «لا تنقض» می‌شود و همه قبول دارند که در شبهات مصداقیه‌ی «لا تنقض» تمسک به اطلاق و عموم ممکن نیست.

نقد و بررسی بیان مذکور

پاسخ اول: هرچند درست است که متیقن در یک فرض نمی‌تواند باقی باشد و در فرض دیگر می‌تواند باقی باشد، اما دلیل روی یقین و شک عنایت کرده است؛ یعنی یقین به امری و شک در بقاء آن، ولو شک در بقاء ناشی از آن باشد که یک شق آن نمی‌تواند باقی باشد و یک شق آن می‌تواند باقی باشد. لذا همین اندازه که یقین کردیم و بنابر احتمالی می‌تواند باقی باشد، ‌اطلاق دلیل می‌تواند شامل آن شود.

فرض کنید اگر شارع تصریح کرده بود که هرگاه یقین به تحقق امری پیدا کردی و این امر دو فرد دارد؛ ‌یک فردش قطعاً ساعت یک زائل می‌شود و یک فرد می‌تواند بیش از ساعت یک دوام بیاورد، این یقین را ولو منشاء شکّت همین تردید بین فردین است نشکن و ادامه بده تا زمانی که یقین به زوال پیدا کنی، آیا از چنین چیزی محالیتی لازم می‌آمد؟ خیر محال نبود. اطلاق دلیل، اقتضای چنین چیزی را می‌کند و می‌فرماید اگر یقین به چیزی پیدا کردی و بعد شک کردی، یقین را نشکن و نگفته است که شک ناشی از چه چیزی باشد؛ ولو شک ناشی از این باشد که متیقن یک جا می‌تواند دوام داشته باشد و یک جا نمی‌تواند دوام داشته باشد، باز یقین را نشکن و طبق یقین سابق عمل کن. لذا از آنجا که ما وجداناً یقین و شک داریم همین مقدار کافی است که ادله‌ی استصحاب شامل آن شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه شصت و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved