پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 تير 1396
  • 2017 Jul 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 780
دیروز: 807
ماه جاری: 30723
امسال: 100197
کل: 672071
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 21/3/1396 - 13:09
کد درس: 976 تعداد بازدید: 38 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 57 ـ یکشنبه 9/12/94

بحث در استصحاب حادثین مجهولی التاریخ بود و صورت چهارم آن در قالب مثال چنین بود که بعد از فرض موت والد، عدم اسلام ولد در تاریخ موت والد، مشکوک است. اصل اسلام ولد وجدانی است (یعنی تبدیل شدن عدم اسلام به اسلام) اما عدم اسلام ولد در تاریخ موت والد وجدانی نیست و می‌خواهیم با اصل آن را اثبات کنیم.

شیخ رحمه الله فرمودند مانعی از استصحاب عدم نیست؛ زیرا اسلام ولد، یک امر حادثِ مسبوق به عدم است، شک داریم تا فلان تاریخ اتفاق افتاده است یا خیر، استصحاب عدم آن را جاری می‌کنیم. آری، اگر عدم موت والد تا زمان اسلام ولد نیز موضوع حکمی باشد، آن را هم می‌توانیم استصحاب کنیم. و چون علم اجمالی داریم فرضاً هر دو مطابق واقع نیست و اگر هر دو استصحاب جاری شود، تجویز مخالفت عملیه‌ی قطعیه است، به تعارض ساقط می‌شوند. ولی اگر تعارض نباشد چنان‌که در مثال بیان شد، استصحاب عدم اسلام ولد الی زمان موت والد جاری است، بدون اینکه استصحاب حیات والد (همان عدم موت والد) تا زمان اسلام ولد جاری باشد؛ چون اثری ندارد و موضوع حکمی نیست، لذا استصحاب عدم اسلام ولد تا زمان موت والد جاری است بلا معارض.

مرحوم آخوند فرمودند ارکان این استصحاب تمام نیست، نه اینکه تام باشد و به معارضه ساقط شود؛ زیرا در استصحاب باید زمان شک به زمان یقین متصل باشد و در ما نحن فیه این اتصال احراز نمی‌شود. در نتیجه شبهه‌ی مصداقیه‌ی «لاتنقض الیقین ابداً بالشک» و تمسک به عام و مطلق در شبهه‌ی مصداقیه می‌شود که جایز نیست.

بیان شد حداقل دو تفسیر برای کلام آقای آخوند رحمه الله وجود دارد؛ یک تفسیر دقیقاً بر روی نفس «شک» و «یقین» تمرکز داشت و چنین بیان شد که اتصال زمان شک که امر نفسانی است، به زمان یقین که آن‌هم امر نفسانی است احراز نمی‌شود.

تبیین دیگر آن بود که مراد مرحوم آخوند، اتصال زمان مشکوک به زمان متیقن است نه اتصال زمان شک به زمان یقین. در مثال این‌چنین بود که سه زمان فرض می‌شود: ساعت 10، ساعت 11 و ساعت 12. ساعت 10 یقین به عدم اسلام ولد و یقین به عدم موت والد داریم. در ساعت 11 احتمال داده می‌شود که موت والد اتفاق افتاده باشد و احتمال هم داده می‌شود حادث دیگری که اسلام ولد است اتفاق افتاده باشد. همین دو احتمال نیز در ساعت 12 هم موجود است. اگر ساعت 12 که یقین داریم موت والد اتفاق افتاده است، بخواهیم استصحاب عدم اسلام ولد تا این زمان را جاری کنیم، گرفتار محذور عدم احراز اتصال زمان مشکوک به زمان متیقن هستیم.

توضیح ذلک: احتمال می‌دهیم که موت والد ساعت 12 اتفاق افتاده باشد ‌و احتمال مقارنت حادثین را نمی‌دهیم؛ زیرا یکی متقدم بوده و یکی متأخر، بنابراین اسلام ولد باید ساعت 11 اتفاق افتاده باشد و اگر ساعت 11 اسلام ولد اتفاق افتاده باشد، زمان مشکوک ما یعنی اسلام ولد، متصل به زمان یقین ما که عدم اسلام است، نیست؛ چون ساعت 11 این اتصال را قطع کرده است. بدین جهت نمی‌شود استصحاب کرد.

نقد و بررسی تفسیر دوم از کلام آخوند رحمه الله در عدم جریان استصحاب مجهول التاریخ

شاید ظاهر این بیان قدری از بیان سابق بهتر باشد، اما این بیان هم ناکافی است. نه اینکه احتمال ندهیم که زمان مشکوک منقطع شده باشد و متصل به زمان متیقن نباشد، این احتمال را نفی نمی‌کنیم و این احتمال وجود دارد، اما به چه دلیل این احتمال مضرّ است؟!

همه جا وقتی استصحاب عدم یا استصحاب وجود جاری می‌کنیم، این احتمال موجود است که فی‌الواقع، مشکوک قبل از زمانی که در آن واقع شده‌ایم و می‌خواهیم تا آن زمان استصحاب جاری کنیم، خلاف آن محقق شده باشد. مثلاً وقتی که عدم کریت را تا این لحظه استصحاب می‌کنید، احتمال می‌دهید که ساعت یک، کرّ محقق شده باشد ولی صِرف این احتمال، مانع استصحاب نمی‌شود.

تبیین دیگری از کلام و اشکال مرحوم آخوند

برخی خواسته‌اند اشکال را فنی‌تر بیان کنند و گفته‌اند این نقضی که شما می‌کنید و بیانی که شما دارید، در ما نحن فیه جاری نیست؛ زیرا ما نحن فیه به گونه‌ای است که اصلاً شک وجود ندارد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خدا بخواهیم
هر گاه يكى از شما خواست كه آنچه را از پروردگارش درخواست مى‌‏كند، به او بدهد، بايد از همه مردم چشم اميد بركَند و به غير خدا هرگز اميدى نداشته باشد. پس هرگاه اين از قلب او بر خدا عيان شد، هر چه را از وى بخواهد، به او می‌دهد.
تيسير المطالب، ص ۲۳۵
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved