پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 آبان 1396
  • 2017 Oct 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 338
دیروز: 1413
ماه جاری: 1750
امسال: 205654
کل: 777528
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 20/3/1396 - 14:25
کد درس: 971 تعداد بازدید: 124 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 53 ـ شنبه 24/11/94

فرع آخر در مثبتات استصحاب

کلام در بعض فروعی بود که چه بسا برای اثبات آنها به اصل مثبت تمسک کرده‌اند و حداقل برای تدریب مناسب است تا کسی در استنباطات خود غفلتاً تمسّک به اصل مثبت نکند.

علما به جز دو فرعی که ذکر و بررسی کردیم، فروع زیاد دیگری در اینجا مطرح کرده‌اند، لکن ما به ذکر یک فرع دیگر که بحثی مفید است و ثمرات عملی زیادی دارد، بسنده می‌کنیم و آن اینکه:

شیء نجسی سابقاً مرطوب بوده است به نحوی که ملاقی با آن نجس می‌شود، پس از گذشت زمانی آن شیء نجس فرضاً با لباسی خشک ملاقات می‌کند لکن مکلف نمی‌داند هنوز رطوبت باقی است یا نه. اگر آن رطوبت نجس هنوز باقی باشد، موجب تنجّس لباس شده است و اگر رطوبت باقی نباشد، طبیعی است که لباس هم نجس نمی‌شود. مکلف در اینجا می‌تواند رطوبت نجس را استصحاب ‌کند و لذا می‌گوید فرضاً بولی که وجود داشت و رَطب بود، به همان نحو باقی است. در اینجا چه‌بسا کثیری از علما گفته‌اند که با این استصحاب، نجاست لباس ملاقی شیء هم اثبات می‌شود؛ زیرا ملاقاتش وجدانی است و رطب بودن نجس هم با استصحاب درست می‌شود.

إلا اینکه بعضی این استدلال را مورد نقد قرار داده‌اند که: نمی‌توان حکم به نجاست لباس کرد؛ زیرا تنجس لباس از این رطوبت، زمانی حاصل می‌شود که لباس از رطوبت متأثر شود و تأثر لباس، یک اثر عقلی است و لازمه‌ی عقلی ملاقات با رطوبت نجس است، بنابراین اثبات تنجس ملاقی با این استصحاب، به نحو مثبت است و لذا مادامی که تأثر را احراز نکنیم، حکم به نجاست نمی‌شود.

این اشکال انصافاً وارد است و «تأثر» یک اثر عقلی و لازمه‌ی بقاء‌ رطوبت است لذا با استصحاب رطوبت، ثابت نمی‌شود.

برخی برای عبور از این گردنه، کلام دیگری ذکر کرده‌اند و می‌گویند: ما رطوبت مسریه را استصحاب می‌کنیم. می‌گوییم فرضاً این ملاقیٰ دارای رطوبت مسریه بود، شک می‌کنیم آیا هنوز هم دارد یا نه؟ استصحاب می‌کنیم که رطوبت مسریه حین ملاقات داشته است.

لکن عرض می‌کنیم حتی اگر رطوبت مسریه را استصحاب کنید، باز نمی‌توان بدون واسطه نجاست ملاقی را اثبات کرد؛ زیرا با استصحاب رطوبت مسریه و ضمیمه‌ی آن به ملاقات وجدانی، نهایتاً ملاقات با رطوبت مسریه ثابت می‌شود ولی تأثر که لازمه‌ی عقلی آن است ثابت نمی‌شود، در حالی که به نص بعض روایات، نجاست از «تأثر» ناشی می‌شود نه نفس ملاقات.

یکی از این روایات، در وسائل الشیعة، جلد3، باب نجاسة الخنزیر، ‌حدیث اول، چنین آمده است:

مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنِ الْعَمْرَكِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِيهِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ علیه السّلام قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ يُصِيبُ ثَوْبَهُ خِنْزِيرٌ فَلَمْ يَغْسِلْهُ فَذَكَرَ وَ هُوَ فِي صَلَاتِهِ كَيْفَ يَصْنَعُ بِهِ قَالَ إِنْ كَانَ دَخَلَ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَمْضِ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ دَخَلَ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَنْضِحْ مَا أَصَابَ مِنْ ثَوْبِهِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ فِيهِ أَثَرٌ فَيَغْسِلُه‏.

جناب کلینی از «محمد بن یحیی یعنی العطار القمی» نقل می‌کند که شیخ کلینی و ثقه است، از «العمرکی ابن علی البوفکی» که ایشان هم ثقه و جلیل القدر است و روایات متعدد دارد، از «علی بن جعفر» امام‌زاده‌ی جلیل القدر‌، از برادرش امام موسی بن جعفر علیهما السّلام. پس سند تمام است.

راوی می‌گوید از حضرت در مورد شخصی سؤال کردم که خوکی به لباسش اصابت کرد و او لباس را نَشُست. سپس در حال نماز به یادش آمد که خوک به لباسش اصابت کرده بود، چکار باید کند؟ حضرت فرمودند: «إِنْ كَانَ دَخَلَ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَمْضِ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ دَخَلَ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَنْضِحْ مَا أَصَابَ مِنْ ثَوْبِهِ»؛ اگر داخل در نماز شده است ادامه بدهد و اگر داخل در نماز نشده، آبی روی لباسش بپاشد.

تا اینجا معلوم می‌شود که لباس به صِرف اصابت، نجس نبوده؛ چون اگر واقعاً لباسش نجس بود نمی‌توانست نماز در آن را ادامه دهد، مضاف به اینکه حضرت نسبت به قبل از نماز نیز امر به نضح کردند و با نضح، غَسل و تطهیر محقق نمی‌شود، بلکه نضح در اینجا و بعض موارد دیگر از باب استحباب است.

شاهد بحث ما ادامه‌ی روایت است که حضرت فرمودند: «إِلَّا أَنْ يَكُونَ فِيهِ أَثَرٌ فَيَغْسِلُه»؛ مگر اینکه در لباسش اثری از اصابت خنزیر باشد ـ مثلاً پوزه‌ی خنزیر مرطوب بوده و اصابت کرده و رطوبتش در لباس مانده است و یا چیزی نظیر این ـ که در این صورت باید تطهیر کند.

پس این روایت دلالت می‌کند زمانی وظیفه غسل است که اصابت اثر داشته باشد و موضوع تنجس، ملاقاتی است که اثر داشته باشد، نه صِرف اینکه ملاقات باشد یا ملاقات با رطوبت باشد یا حتی ملاقات با رطوبت مسریه باشد؛ زیرا منتقل شدن «اثر» به ملاقی، لازمه‌ی عقلی ملاقات است که با استصحاب ثابت نمی‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved