پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 تير 1396
  • 2017 Jul 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 761
دیروز: 807
ماه جاری: 30704
امسال: 100178
کل: 672052
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 20/3/1396 - 14:04
کد درس: 969 تعداد بازدید: 26 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 51 ـ دوشنبه 19/11/94

بررسی راه‌حل اخیر (استصحاب وقوع در اول شوال)

استصحاب مورد استدلال در این راه‌حل، به دو صورت متصور است؛ به نحو کان تامّه و کان ناقصه. ما اشکال را بنابر صورت کان ناقصه تقریر کردیم به این بیان که: من در اول شوال واقع شدم، شک می‌کنم هنوز در آن واقع هستم، استصحاب وقوع در اول شوال می‌کنم. ولی بعضی استصحاب را به صورت کان تامه تقریر کرده‌اند به این صورت که: اول شوال واقع شد، شک می‌کنیم هنوز باقی است یا نه، استصحابش می‌کنیم.

اگر استصحاب به نحو کان تامه باشد، فقط احکامی را که فرضاً بر احراز اول شوال یا نهم ذی‌الحجة به نحو کان تامه مترتب است ثابت می‌کند، ولی در جایی که حکم، مترتب بر وقوع عمل در اول شوال به نحو کان ناقصه باشد ـ چنانکه ظاهر بعض ادله‌ی احکام این است که باید احراز کنیم عمل در اول شوال واقع می‌شود یا وقوف در روز نهم ذی‌الحجة و در عرفه است ـ در اینجا اگر بخواهیم با استصحاب به نحو کان تامه، احراز کنیم عمل در آن ظرف زمانی واقع می‌شود، این استصحاب مثبت است؛ نظیر آنچه بارها گفته‌ایم که استصحاب وجود کرّ به نحو کان تامه‌، اثبات «أنّ هذا الماء کرٌ» نمی‌کند مگر به نحو مثبت.

اما اگر به نحو کان ناقصه استصحاب فرد مردّد اول شوال کنیم ـ که تقریب ما نیز چنین بود ـ اشکال مثبتیت نسبت به این احکام مرتفع می‌شود.

توضیح مطلب

همچنان که سابقاً در بحث استصحاب فرد مردّد بیان شد، «فرد مردّد» یعنی آنچه معیّن است فی‌الواقع و مردّد است عندنا، و این فرد را با همان تشخصی که در خارج محقق شده است می‌توان استصحاب کرد.

ما نحن فیه نیز این‌چنین است که یقین داریم اول ماه در متن واقع و فی علم الله مشخصاً محقق شده و ما هم در آن قرار گرفتیم، فقط عندنا مجهول است که اول ماه، دیروز بود یا امروز. به نحو کان ناقصه یقین دارم در اول شوال قرار گرفتم و زمان من اول شوال بود اما نمی‌دانم این فرد اول شوال که من در آن واقع شدم امروز بود یا دیروز، شک می‌کنم این فرد اول شوال که فی‌الواقع موجود شد، آیا رفته است یا نه؟ اطلاق «لاتنقض الیقین بالشک» می‌گوید هنوز این فرد هست. در این صورت دیگر استصحاب مثبت نیست؛ زیرا می‌خواهیم همان فرد خارجی را استصحاب کنیم و بگوییم من همچنان در اول شوال هستم و هر حکمی که بر مدرِک اول شوال مترتب باشد بر من هم مترتب است.

بله، طبق مبنای کسانی که استصحاب فرد مردّد را جاری نمی‌دانند، طبیعی است که این استصحاب جاری نیست، ولی ما استصحاب فرد مردّد عندنا و معیّن عندالله را قبول کردیم و لذا از این حیث مشکلی وجود ندارد.

البته اگر حکمی مترتب بر «احراز اول شوال از ابتدا به بعد» باشد، این را نمی‌توانیم با استصحاب ـ چه به نحو کان تامه و چه کان ناقصه ـ احراز کنیم؛ چون باید حداقل یک لحظه از روز سی و یکم بگذرد تا به نحو فرد مردّد یقین ‌کنیم داخل اول شوال شده‌ایم و سپس نسبت به بقیه‌ی آن روز، استصحاب اول شوال ‌کنیم، پس حداقل نسبت به لحظه‌ی اول، احراز اول شوال نمی‌کنیم در حالی که فرض ما ترتب حکم از ابتدا به بعد است.

اشکال بر راه‌حل اخیر

برخی بر استصحاب یوم اول ـ چه به نحو کان تامه و چه به نحو کان ناقصه ـ اشکال کرده‌اند که این استصحاب معارض است به استصحاب عدم یوم اول، به این بیان که:

در روز سی و یکم، می‌توانیم بگوییم «عدم الیوم الاول» قطعاً محقق بود؛ زیرا یا دیروز یعنی سی‌ام، عدم الیوم الاول بود یا امروز عدم الیوم الاول است، شک می‌کنیم این عدم الیوم الاوّل که فی علم الله معین بود، زائل شد یا نه، استصحاب عدم الیوم الاول جاری است و با استصحاب الیوم الاول معارضه می‌کند و هردو ساقط می‌شوند. بنابراین دیگر نمی‌توان استصحاب الیوم الاول را جاری کرد.

به نظر می‌رسد این اشکال قوی است و فعلاً راهی برای دفع آن سراغ نداریم.

بنابراین تنها راه باقیمانده، راه‌حل امام و مرحوم نائینی قدس سرهما است که سابقاً به آن اشاره کردیم. پس در این شبهه و شبهات نظیر آن، دو راه پیش‌رو داریم:

راه‌حل اول: همان‌گونه که مرحوم نائینی و بعض دیگر فرمودند، از روایات استفاده می‌کنیم که تا یوم الشک باید روزه گرفت و روز بعد که یقین به ورود شوال می‌شود، اوّل ماه باشد و این اماره است.

ممکن است کسی اشکال کند که این روایات مربوط به ماه رمضان است ولی عرفه و مثل پانزدهم و دوازدهم ماه و ... را نمی‌توان با آن ثابت کرد. لکن می‌توان با عدم القول بالفصل در آنجا هم اثبات کرد و بلکه اصلاً احتیاج به عدم القول بالفصل نیست و فهم عرفی این است که اصولاً می‌توان ماه را این‌چنین عددگذاری کرد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خدا بخواهیم
هر گاه يكى از شما خواست كه آنچه را از پروردگارش درخواست مى‌‏كند، به او بدهد، بايد از همه مردم چشم اميد بركَند و به غير خدا هرگز اميدى نداشته باشد. پس هرگاه اين از قلب او بر خدا عيان شد، هر چه را از وى بخواهد، به او می‌دهد.
تيسير المطالب، ص ۲۳۵
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved