پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 تير 1396
  • 2017 Jul 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 766
دیروز: 807
ماه جاری: 30709
امسال: 100183
کل: 672057
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 17/3/1396 - 17:17
کد درس: 967 تعداد بازدید: 47 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 49 ـ شنبه 17/11/94

خلاصه‌ی آنچه در بحث مستثنیات مثبتات استصحاب بیان شد

بحث در استثنائاتی بود که برای عدم حجیت اصل مثبت ذکر شده است. مرحوم شیخ مواردی را که خفاء واسطه باشد استثناء فرمود با توضیحاتی که گذشت. مرحوم آخوند هم در این مسأله از شیخ; متابعت کرد و دو مورد دیگر نیز به آن اضافه کرد؛ یکی در جایی که تنزیل مستصحب، عرفاً تنزیل واسطه باشد که با استصحاب ذی‌الواسطه، اثرات واسطه هم ثابت می‌شود. و دیگر در جایی که واسطه شدیداً ملازم با ذی‌الواسطه باشد به گونه‌ای که اثر واسطه، اثر ذی‌الواسطه بوده و قابل انفکاک نباشد، مثل متضایفان که آنجا هم فرمود مثبتات حجت است.

محقق اصفهانی به آخوند قدس سرهما اشکال کرد که حرف شما کبرویاً درست است، اما تطبیق آن بر علت و معلول و متضایفین درست نیست؛ زیرا علت تامه هر وقت متیقن بود بدیهی است که معلولش هم متیقن است، بنابراین ارکان استصحاب در خودِ آن معلول، تمام است. در متضایفین هم چنین است؛ زیرا متضایفین وجوداً و عدماً، قوةً و فعلاً متکافئ هستند و مثلاً نمی‌شود ابوّت داشته باشیم ولی بنوت نداشته باشیم، لذا اینجا هم ارکان استصحاب نسبت به هر دو وجود دارد و نیازی به اصل مثبت نیست.

بعض از معاصرین قدس سره به ایشان اشکال کردند که ما می‌توانیم علت تامه‌ای داشته باشیم که معلولش متیقن نباشد، که جلسه‌ی گذشته توضیح دادیم چنین چیزی نامعقول است و شبهه‌ی ایشان را هم دفع کردیم. سپس ایشان در اشکال به کلام مرحوم اصفهانی در تکافؤ متضایفین، فرمود متضایفینی وجود دارد مثل «تقدم و تأخر» در اجزاء زمان که وجوداً و عدماً، قوةً و فعلاً متکافئ نیستند. به عنوان مثال «امروز» و «فردا» قطعاً تقدم و تأخر دارند، با این حال «امروز» موجود است و «فردا» هنوز نیامده و معدوم است. لذا جای این هست که کسی بگوید اگر استصحاب در «امروز» به وصف تقدمه جاری باشد، می‌توانیم آثار «فردا» را علی أنه متأخرٌ بار کنیم و لذا مصداق برای حرف آخوند قدس سره باقی است.

این محقق در نهایت پس از اشکال بر فرمایشات محقق اصفهانی قدس سره نظر خود را درباره‌ی عناوین متضایف و حکم مثبتات استصحاب در آنها، تحت عنوان «التحقیق» ارائه می‌دهد.

نظریه‌ی بعض معاصرین در حکم مثبتات استصحاب در متضایفین

ایشان مقدمةً می‌فرماید: عناوینی مثل «فوقیت و تحتیت»، «ابوت و بنوت» و... در خارج موجود نیستند و بتحلیلٍ و تعمّلٍ من العقل، از یک خصوصیت واقعیه و نسبت خاصه‌ای که در ذات متضایفین متحقق است انتزاع می‌شوند و عقل با ملاحظه و عنایت و تعمّل بر ذات متضایفین که به نحو خاصی است، این دو عنوان را انتزاع می‌کند.

سپس تصریح می‌کند: آن خصوصیتی که منشأ انتزاع فوقیت و تحتیت است، واحده است و تعدد فقط در دو طرفِ نسبت و در عنوان منتزَع است؛ نه اینکه خصوصیت فوقیت، غیر از خصوصیت تحتیت باشد بلکه یکی هستند!! نظیر ملکیت که یک ربط خاص و علاقه‌ی واحده‌ای است که دو طرف دارد و منشأ انتزاع عناوین متعدده است.

سپس ایشان از این مقدمات نتیجه‌گیری می‌کند: اگر موضوع اثر شرعی که می‌خواهیم استصحاب کنیم، منشأ انتزاع عناوین متضایفه باشد ـ کما اینکه صحیح هم این است ـ تعبّد به آن، هم مقتضی ترتب آثار ابوت است و هم مقتضی ترتب آثار بنوت؛ زیرا موضوع واحد است و قد تحقّق التعبد به.

ولی اگر موضوع اثر شرعی، خود عنوان انتزاعی ابوت یا بنوت باشد، با استصحاب هریک نمی‌توانیم آثار دیگری را بار کنیم؛ زیرا وقتی این‌ها دو عنوان هستند، استصحاب «ابوت» مقتضی تعبد به «بنوت» نیست، فتدبّر.

ما ابتدا اشکال ایشان بر محقق اصفهانی قدس سرهما در بحث متضایفین را بررسی می‌کنیم و سپس به بررسی اصل فرمایش ایشان در «التحقیق» می‌پردازیم.

نقد و بررسی اشکال بعض معاصرین بر فرمایش مرحوم اصفهانی در متضایفین

عرض می‌کنیم اینکه متضایفان در بعضی جاها ـ مثل تقدم و تأخر ـ وجوداً و عدماً، قوةً و فعلاً متکافئ نیستند، چنان‌که به زمان متقدم و متأخر یا حرکت متقدم و متأخر مثال زدیم، بحثی است که از قدیم وجود داشته و فلاسفه بدان متعرض شده‌اند‌ و جواب‌هایی داده‌اند، از جمله اینکه به ذیل تقدم و تأخر ذهنی متمسک شده‌اند.

واقعش این است که تقدم و تأخر و نیز تکافؤ وجودی و عدمی قوةً و فعلاً، در امور متصرم الوجود که وجود و عدمش متشابک است، به آن معنایی که در امور قاره و عرضیه هست وجود ندارد، بلکه این امور به معنای دیگری که مناسب وجود خودشان است تقدم و تأخر و تکافؤ دارند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهل و نهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خدا بخواهیم
هر گاه يكى از شما خواست كه آنچه را از پروردگارش درخواست مى‌‏كند، به او بدهد، بايد از همه مردم چشم اميد بركَند و به غير خدا هرگز اميدى نداشته باشد. پس هرگاه اين از قلب او بر خدا عيان شد، هر چه را از وى بخواهد، به او می‌دهد.
تيسير المطالب، ص ۲۳۵
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved