پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 آبان 1396
  • 2017 Oct 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 347
دیروز: 1413
ماه جاری: 1759
امسال: 205663
کل: 777537
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 17/3/1396 - 17:12
کد درس: 966 تعداد بازدید: 129 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 48 ـ شنبه 10/11/94

نقد و بررسی کلام محقق نائینی و مرحوم امام خمینی قدس سرهما

حقیقت این است که آنچه از قبل به ذهن ما می‌رسید این بود که اصل سخن محقق نائینی قدس سره درست است، اما این سخن نتیجه‌ی عملی متفاوتی با فرمایش امام قدس سره ندارد؛ زیرا با دقت معلوم می‌شود اگر در جایی عرف (مقصود عرف دقی است) چیزی را مصداق نبیند‌، در حقیقت برگشتش به این است که مفهوم به گونه‌ای است که عرفاً تطبیق نمی‌شود. به تعبیر دیگر، اینکه عرف دقّی در جایی تطبیق نمی‌کند یا تطبیق می‌کند، به خاطر آن است که در مقام اقتناص مفهوم، اضیق یا اوسع دیده است.

در واقع اگر در جایی عرف دقّی چیزی را مصداق ندید بدین معناست که مفهومی را که اخذ کرده اضیق است، همچنان‌ که اگر عرف در جایی اوسع تطبیق کرد یعنی مفهومی را که اخذ کرده است اوسع است؛ زیرا نمی‌شود در مقام اقتناص مفهوم، چیزی را اخذ کند و در مقام تطبیق، اوسع یا اضیق انجام دهد.

لذا می‌گوییم هم فرمایش آقای آخوند و نائینی قدس سرهما درست است و هم فرمایش امام قدس سره صحیح است، البته از این حیث که ملاک تطبیقات، عرف است امّا نه اینکه ممکن است در مقام اقتناص مفهوم، عرف چیزی را اقتناص کند و در مقام تطبیق، چیز دیگری را اوسع یا اضیق تطبیق کند.

پس حقیقت این است که خفاء واسطه اگر به گونه‌ای باشد که عرف دقّی اثر را برای واسطه ببیند‌، نمی‌توان آن را اثبات کرد و دلیلی ندارد. اما اگر از آن ترکیب چنین فهمید که اثر واسطه، اثر ذی‌الواسطه است، (البته تنافی ندارد و ممکن است به هر دو نسبت داده شود) آنجا می‌گوییم آن آثار اثبات می‌شود و مثبت هم نیست؛ چون واسطه نمی‌خورد.

از این جهت است که امام خمینی قدس سره تمام مثال‌هایی را که جناب شیخ علیه الرحمة به عنوان مصادیق مثبتاتی که واسطه‌ها خفیه هستند ذکر کردند، منکر شده‌ و معتقدند در این‌ها واسطه‌ جلیّ است و به استصحاب اثبات نمی‌شود.

سپس مرحوم امام قدس سره مثالی زدند که به تعبیر ایشان مثالی فرضی است و گفتند آنجا قبول دارم که گرچه بضربٍ من البرهان واسطه دارد، امّا چون عرف آن برهان را متوجه نیست و اثر را برای خود ذی‌الواسطه می‌داند، اثر جاری است. چون مثالی فرضی است و کاربرد عملی ندارد، آن را رها می‌کنیم و فعلاً در مورد آن صحبت نمی‌کنیم. به هر حال از لحاظ عمل، تفاوتی بین نظر امام و شیخ و آخوند قدس سرهم وجود ندارد.

بررسی مواردی که مرحوم آخوند در اثبات آثار، اضافه کردند

جناب آخوند دو مورد را اضافه کردند؛ یک مورد اینکه تنزیل مستصحب منزله‌ی موجود، قابل انفکاک از تنزیل شیء دیگر نباشد؛ یعنی تنزیل مستصحب، تنزیل شیء دیگر باشد، که مثال به علت تامه و معلول زده شد که اگر علت تامه‌ای را تنزیل کردیم قابل انفکاک از تنزیل معلولش نیست؛ چون علّت تامه بدون معلول معنا ندارد.

مورد دوم اینکه آنقدر لزوم یا ملازمه‌ی شیئی با مستصحب واضح باشد که اثر لازم یا ملازم، اثر مستصحب باشد، مانند متکافئین؛ یعنی اگر کسی «بنوت» زید را برای عمرو استصحاب کند، اثر «ابوت» عمرو لزید هم ثابت خواهد بود.

این کلام آخوند قدس سره مورد نقد تلمیذشان محقق اصفهانی قدس سره قرار گرفته است و تلمیذ محقق اصفهانی یعنی سید خویی قدس سرهما اشکال استاد را پسندیده و متابعت کرده و توضیح بیشتری داده است. با این خال، این اشکال علی‌رغم پذیرفته شدنش توسط سید خویی قدس سرهما، مورد نقد بعض محققین معاصرین قرار گرفته است.

اشکال محقق اصفهانی بر کلام آخوند قدس سرهما

حاصل فرمایش محقق اصفهانی قدس سره چنین است:

کبرایی که مرحوم آخوند فرمودند «اگر تنزیل مستصحب، مساوی تنزیل واسطه باشد مثبتات آن حجت است، یا اگر آنقدر ملازمه باشد که اثر ملازم و لازم، اثر ذی‌الواسطه و اثر مستصحب باشد آنجا هم مثبتات استصحاب حجت است» قبول داریم و این کبری قابل مناقشه نیست، ولی این کبری مورد ندارد.

توضیح بیشتر: محقق اصفهانی قدس سره می‌فرماید مثال‌هایی که مرحوم آخوند ذکر کردند، نه از باب این است که تنزیل یکی، تنزیل دیگری است (در مثال علت تامه و معلول) بلکه از باب آن است که هر گاه کسی یقین به علت تامه داشته باشد، با حفظ اینکه علّت تامه است یقین به معلولش هم دارد. مگر می‌شود کسی یقین به طلوع خورشید داشته باشد و یقین به روز نداشته باشد؟!‌ ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهل و هشتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved