پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 تير 1396
  • 2017 Jul 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 770
دیروز: 807
ماه جاری: 30713
امسال: 100187
کل: 672061
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 16/3/1396 - 18:09
کد درس: 965 تعداد بازدید: 39 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 96-1395
جلسه‌ی نود و پنجم؛ یک‌‌شنبه 24/2/1396

نقد و بررسی کلام حضرت امام قدس سره

عرض می‌کنیم اگر یادتان باشد قبلاً نظیر این بحث را در ضمن «لا بیع إلا فی ما یملک» بررسی کردیم. مرحوم شیخ قدس سره در آن‌جا فرمودند اگر کسی مال دیگری را بفروشد و سپس مالک شود، ادله‌ی دالّ بر بطلان ـ چه به لسان نهی باشد مانند «لا تبع ما لیس عندک» و چه به لسان دیگر ـ اطلاق دارد و از آن استفاده می‌شود حتی اگر اجازه هم ضمیمه شود، بیع تصحیح نمی‌‌شود؛ چه رسد به این‌که اصلاً اجازه نباشد، و در نهایت مرحوم شیخ قدس سره قدر متیقنی از این ادله را اخذ کردند. امّا مرحوم امام قدس سره در آن‌جا با جناب شیخ قدس سره مخالفت کردند و این ادله را به نحو دیگری معنا کردند.

در آن‌جا با توضیحاتی که دادیم و با توجه به ارتکازات عرفیه، مناسبات حکم و موضوع و ادله‌ی دالّ بر صحت بیع فضولی با اجازه، کلام مرحوم امام را پذیرفتیم و قائل شدیم شرطیت ملکیت برای مُجیز، بیش از وقت اجازه نیست و ملکیت حین انشاء لازم نیست. در نتیجه در این‌جا هم با کلام مرحوم امام قدس سره موافقیم. البته ایشان بیان دیگری در «لا تبع ما لیس عندک» داشتند که ما آن بیان را نپذیرفتیم امّا بیان ایشان را در این‌جا قبول داریم.

الا این‌که در اطلاق کلام ایشان در ما نحن فیه که فرمودند «ادله‌ی شرایط شرعیه به هر لسانی باشد دلالت نمی‌کند که اگر حین انشاء، عقد فاقد شرایط باشد فاسد است» تأمل داریم. مرحوم امام قدس سره در قالب مثال تصریح فرمودند نهی‌ای که از بیع خمر شده به خاطر این‌که شرعاً مالیت ندارد، بیش از این دلالت ندارد که در صورتی بیع منهی است که مبیع تا آخر خمر باشد حتی در زمان اجازه، امّا اگر در زمان اجازه خمر نبود و مثلاً تبدیل به خلّ شده بود، بیع صحیح است و مانعی ندارد. این کلام ایشان جای تأمّل است و برای بررسی آن توضیح بیشتری ارائه می‌دهیم:

اگر کسی مایعی را فروخت که در حین انشاء خمر بود ولی بعداً تبدیل به خلّ شد و مالک بیع را اجازه کرد، آیا می‌توان گفت چون حین اجازه خمر نیست پس بیع با اجازه صحیح شده و اثر بر آن مترتب می‌شود؟ در جواب می‌گوییم نمی‌توان ملتزم به این کلام شد؛ زیرا از مثل «ثمن الخمر سحتٌ» استفاده می‌شود اگر در وقت انشاء، معوّض خمر باشد، عوضی که در مقابل آن قرار می‌گیرد «سحت» است. پس روایت دلالت می‌کند چنین بیعی در همان مرتبه‌ی انشاء باطل است؛ نه این‌که مراد روایت این باشد که اگر عند الاجازه مبیع خمر بود، بیع باطل است ولی اگر عند الاجازه خمر نباشد و تبدیل به خلّ شده باشد صحیح است. و الا ممکن است کسی بگوید حتّی اگر عند التسلیم و تحویل مبیع به خریدار، خمر تبدیل به خل شود آن بیع هم درست است، در حالی که کسی ملتزم به این کلام نیست.

به تعبیر دیگر اجازه یک عقد مستأنف نیست بلکه همان عقدی را که واقع شده منتسب به مالک می‌کند، و عقد هم بر روی خمر واقع شده و در نتیجه ثمنش سحت می‌باشد، و نمی‌توان گفت بیعی که مثمنش خمر و ثمنش سحت است، با اجازه قابل تصحیح است؛ چراکه اجازه نمی‌تواند آن‌چه را که واقع شده، منقلب عما هو علیه کند.

بله در «لا بیع إلا فی ما یملک» خیلی‌ها تصریح کرده‌اند که شاکله‌‌ی بیع تمام است و هیچ حالت منتظره‌ای از حیث بیع بودن ندارد بجز این‌که استناد به من له الاهلیه ندارد، و با اجازه بیع مستند به من له الاهلیه شده و ذات اثر می‌شود، امّا این غیر از آن است که بگوییم اجازه در ما نحن فیه می‌تواند بیعی را که مثمنش خمر و ثمنش سحت است، منقلب عما هو علیه کند. بنابراین علی رغم دقتی که مرحوم امام قدس سره در این‌جا کردند، این فرمایش ایشان ناتمام است.

هم‌چنین در مورد مثال ربا که اگر بیعی در حین انشاء ربوی باشد امّا بعد از انشاء و قبل از اجازه تبدیل به غیر ربوی شود؛ مثلاً یک کیلو و نیم انگوری را که مقداری رطوبت دارد در مقابل یک کیلو کشمش بفروشند، چنین معامله‌ای ربوی است؛ زیرا انگور و کشمش از یک جنس محسوب می‌شوند و در روایات آمده که معامله‌ی اجناس ربوی باید «مِثْلًا بِمِثْلٍ» یا «رَأْساً بِرَأْسٍ» باشد. حال اگر بعداً به واسطه‌ی گرمی هوا آب انگور تبخیر شد و حین اجازه وزنشان مساوی شد، مرحوم امام می‌فرمایند این بیع مانعی ندارد؛ چون حین تسلیم، هر دو هم وزن هستند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نود و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
از خدا بخواهیم
هر گاه يكى از شما خواست كه آنچه را از پروردگارش درخواست مى‌‏كند، به او بدهد، بايد از همه مردم چشم اميد بركَند و به غير خدا هرگز اميدى نداشته باشد. پس هرگاه اين از قلب او بر خدا عيان شد، هر چه را از وى بخواهد، به او می‌دهد.
تيسير المطالب، ص ۲۳۵
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved