پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 آبان 1396
  • 2017 Nov 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1568
دیروز: 1586
ماه جاری: 33243
امسال: 237147
کل: 809021
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 16/3/1396 - 18:02
کد درس: 964 تعداد بازدید: 171 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 96-1395
جلسه‌ی نود و چهارم؛ ‌‌شنبه 23/2/1396

بررسی مسأله‌ی لزوم تحقق همه شروط معتبره در تاثیر عقد، حین انشاء

حقیقت آن است که این بحث مهم است و آن‌چه را که مرحوم شیخ قدس سره مختصراً ذکر فرمودند، اقتضای بسط بیشتری دارد و صرف این‌که یک ادعای کلّی مطرح کنند و یک استدراکی ذکر کنند، مطلب را حلّ نمی‌کند، بلکه باید با تفصیل بیشتر بحث کنیم که آیا لازم است برخی شروط حین عقد موجود باشند یا لازم نیست؛ چه شروطی که مربوط به صیغه‌ی عقد باشد، چه شروط متعاقدین، چه شروط مالکین و چه شروطی که مربوط به عوضین باشد.

1. شروط مربوط به صیغه

اگر شرطی که حین انشاءِ عقد مفقود بوده، از شروط مربوط به صیغه‌ی عقد باشد؛ مانند ماضویت ـ علی قول این‌که شرط باشد ـ عربیت، تطابق بین ایجاب و قبول، موالات بین ایجاب و قبول و امثال آن، کلام شیخ قدس سره در این‌جا تمام است که این شروط باید حین انشاء عقد موجود باشند؛ چراکه اگر این شروط موجود نباشد، اصلاً عقدی محقق نشده تا بخواهد با اجازه صحیح شود. علی الفرض اجازه هم که بیع جدید نیست بلکه امضاء همان عقد سابق است؛ یعنی بیعی را که در سابق وجود داشته و به خاطر عدم انتساب به مالک ذات اثر نبوده، اجازه آن عقد بیع را منتسب به مالک می‌کند و چون من حیث انه مالکٌ رضایت به بیع دارد، لذا بیع ذات اثر می‌شود.

بنابراین اگر امری جزء شروط صیغه باشد، در صورت فقدان آن شرط اصلاً عقدی وجود ندارد تا بحث کنیم آیا قابل اجازه می‌باشد یا نه، و این امر واضحی است و احتیاج به توضیح اضافی ندارد، بلکه نفس تصور شرطیت امری برای صیغه، کافی است که چنین حکمی کنیم.

2. شروط مربوط به متعاقدین

اما شروطی که مربوط به متعاقدین بما هما متعاقدان ـ لا بما هما مالکان ـ است، مانند بلوغ، عقل و قصد، واقعش این است که این شروط باید حین انشاء عقد موجود باشد؛ چون با فقدان این شروط اصلاً عقدی محقق نمی‌شود؛ مثلاً اگر مجنونی بگوید «بعتک هذا الکتاب» و مجنون دیگری بگوید «قبلت»، اصلاً عقدی محقق نمی‌شود. اجازه هم که بیع مستأنف نیست، بلکه امضاء همان بیع سابق است. بنابراین اگر عاقد، عاقل نباشد و یا این‌که قاصد نباشد و تفکهاً انشاء عقد کرده باشد، اصلاً عقدی محقق نمی‌شود حتّی عرفاً.

بله در مورد «بلوغ» کلام وجود دارد. طبق مبنای کسانی که بلوغ را شرط می‌دانند ممکن است کسی ادعا کند چون بلوغ، شرط شرعی است، لذا اگر حین اجازه هم حاصل شود کافی است. اما این ادعا درست نیست؛ زیرا اگر بلوغ شرط شرعی هم باشد، بما هو عاقدٌ این شرط برای او قرار داده شده است، لامحاله باید حین انشاء حاصل باشد، امّا والذی یسهل الخطب این‌که قبلاً مختار ما این شد ‌که اصلاً قبول نداریم عاقد بما هو عاقد باید بالغ باشد.

3. شروط مربوط به عوضین

اما اگر شرط مربوط به عوضین باشد، مانند این‌که عوضین باید مالیت داشته باشند ـ بنابر مبنایی ـ یا در مواردی باید طاهر باشند و یا حتی در بعض تقریرات آمده که باید ملک طلق باشند، آیا این شروط باید حین انشاء موجود باشد یا این‌که بعداً هم حاصل شود کافی است؟

عرض می‌کنیم این شروط را باید جدا جدا بررسی کنیم. در مورد مالیت می‌گوییم: اگر فضولی چیزی را بفروشد که حین انشاء مالیت نداشته باشد؛ مثلاً کنار رودخانه‌ی پر آبی که دسترسی برای همه امکان دارد، یک لیوان آبی را که ملک زید است به دیگری بفروشد، این آب الان مالیت ندارد چون آن قدر فراوان است که هیچ کس حاضر نیست بإزاء آن پولی بپردازد. اما اگر مبیع در حین اجازه مالیت پیدا کرد؛ مثلاً رودخانه خشک شد و فقط در بعض جاها آب پیدا می‌شد، به گونه‌ای که عقلاء حاضر به بذل ثمن در مقابل آب بودند، در این صورت می‌گوییم مالیت حین اجازه کافی نیست؛ زیرا مالیت، مقوّم بیع است و در نتیجه اصلاً عقدی محقق نشده تا قابل اجازه باشد. و همان‌طور که گفتیم اجازه هم که بیع مستأنف نیست، بلکه مجیز با اجازه می‌خواهد همان بیع سابق را منتسب به خود کند.

«طهارت» هم چنین می‌باشد و باید حین انشاء محقق باشد. بله طهارت یک شرط شرعی است؛ منتها وقتی دلیلی دلالت می‌کند که عوضین باید طاهر باشند، به این معناست که بیع عرفی را تخطئه می‌کند و بیان می‌کند حین انشاء باید شرط طهارت باشد. مثلاً اگر فضولی خمر را بفروشد ـ که بالخصوص الغاء مالیت شده است شرعاً ـ اما حین اجازه تبدیل به سرکه شده باشد و مالک اجازه کند، فایده‌ای ندارد؛ زیرا قبلاً بیان کردیم از «ثمن الخمر سحتٌ» استفاده می‌شود که انشاء بیعِ خمر ملغی است و در این‌جا انشاء بر روی خمر واقع شده و فایده‌ای ندارد، بر روی خلّ هم که انشائی واقع نشده بود. و اگر بگویید صورت نوعیه‌ی خمر عوض نشده، می‌گوییم به هر حال عرفاً مبیع صورتش متبدل به چیز دیگری شده است و انشائی روی خلّ واقع نشده و اجازه هم عقد جدید نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه نود و چهارم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved