پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 22 آذر 1396
  • 2017 Dec 13
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1285
دیروز: 1864
ماه جاری: 25515
امسال: 262728
کل: 834602
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 7/11/1395 - 15:03
کد درس: 871 تعداد بازدید: 254 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 96-1395
جلسه‌ی چهلم؛ ‌دوشنبه 6/10/1395

ادامه نقد و بررسی کلام صاحب جواهر قدس سره

گفتیم کلام صاحب جواهر قدس سره را باید از دو جهت بررسی کنیم؛ یکی این‌که آیا واقعاً نمی‌شود نسبت به صحیحه‌ی ابوعبیدة الحذاء القاء خصوصیت کرد؟ و دیگر این‌که فرضاً نکاح خصوصیت داشته باشد، آیا می‌توان پذیرفت که ظهور ادله در آن است که قابلیت متعاقدین باید از حین عقد تا حین اجازه استمرار داشته باشد یا نه؟

عرض می‌کنیم ما در بحث فضولی گفتیم از این روایت استفاده می‌شود که نکاح فضولی، با اجازه لاحقه قابل تصحیح است، امّا چون احتمال دارد این روایت اختصاص به نکاح فضولی داشته باشد، لذا با القاء خصوصیت از این روایت نمی‌توان حکم به تصحیح سایر عقود فضولی با اجازه کرد، امّا اگر یادتان باشد بعداً گفتیم وقتی که صحّت بیع فضولی را با ادله‌ی دیگر از جمله صحیحه‌ی محمد بن قیس و عمومات به ضمیمه‌ی سیره‌ی غیر مردوعه عقلاء ثابت کردیم، می‌فهمیم که بیع و نکاح در فضولی بودن تفاوتی ندارند، لذا دیگر احتمال نمی‌دهیم که نکاح از این جهت خصوصیت داشته باشد، پس نمی‌توان گفت در نکاح اگر احد المتعاقدین فوت کرد و از قابلیت ملک خارج شد، مانعی ندارد عقد با اجازه‌ی طرف مقابل صحیح شود، امّا در بیع و امثال آن صحیح نیست. بنابراین هرچند بعض معاصرین نیز در این‌جا کلام صاحب جواهر قدس سره را پذیرفته و با ایشان همراهی کرده‌اند، ولی این کلام درست نیست.

امّا کلام دیگر صاحب جواهر که فرمودند «سایر روایات ظهور در این دارد که باید قابلیت و مالکیت متعاقدین تا حین اجازه مستمر باشد»، این کلام هم درست نیست؛ زیرا اگر مقصودتان این است که «چون عقد فضولی خلاف قاعده است، پس در تصحیح آن باید اقتصار بر قدر متیقن کرد و فقط به مثل صحیحه‌ی محمد بن قیس از این قاعده خارج شد، و این صحیحه‌ اطلاقی نسبت به صورت موت احد المتعاقدین ندارد»، عرض می‌کنیم: این دیگر تمسک به ظهور نیست بلکه دلیل دیگری است.

و اگر مقصودتان این است که واقعاً ظهور اخبار چنین است، این حرف صحیح نیست و هیچ روایتی ظهور در این مطلب ندارد؛ بلکه همان‌طور که مرحوم شیخ قدس سره فرمودند، اخباری وجود دارد که صراحت یا ظهور در این دارد که استمرار قابلیت متعاقدین تا حین اجازه لازم نیست، از جمله روایت «إبن أشیم و روایات إتّجار به مال یتیم»، و این‌که ما متعرض این روایات نشدیم، چون سنداً یا دلالتاً در این روایات مناقشه داشتیم، امّا مرحوم شیخ قدس سره و برخی دیگر به این روایات به عنوان دلیل یا مؤیّد برای تصحیح بیع فضولی تمسّک کردند، و این روایات اطلاق دارد و شامل صورت فوت احد المتعاقدین نیز می‌شود. بنابراین نه تنها کلام صاحب جواهر شاهدی ندارد، بلکه شاهد بر خلاف آن است و کلام شیخ قدس سره در این‌جا صحیح می‌باشد.

بررسی جواب نقضی شیخ قدس سره

اشکال نقضی شیخ قدس سره آن بود که اگر بیوع متعدده به صورت فضولی بر عین واحدی واقع شود؛ مثلاً زید فضولتاً کتاب مالکی را به عمرو بفروشد، عمرو هم کتاب را به خالد بفروشد، خالد به بکر بفروشد، بکر به دیگری بفروشد إلی آخر، فقهاء فرمودند اگر مالک اصلی بیع فضولی اوّل را اجازه کند، تمام بیوع مترتبه بر آن تا آخر صحیح می‌شود، در حالی که مالکیت اوّل، تا آخر مستمرّ نیست.

در جواب می‌گوییم این اشکال وارد نیست؛ زیرا مراد صاحب جواهر قدس سره که می‌فرماید «قابلیت متعاقدین باید تا حین اجازه استمرار داشته باشد» این است که با غمض عین از اجازه، باید قابلیت باقی باشد؛ نه این‌که مراد ایشان بقاء قابلیتی باشد که با اجازه از بین می‌رود؛ زیرا چنین قابلیتی حتّی اگر تتابع عقود هم نباشد و فقط یک عقد باشد، حین اجازه وجود ندارد؛ چراکه با اجازه کشف می‌شود مجیز حین اجازه، فاقد ملکیت بوده است.

نظر مختار در ثمره‌ی اول کاشف الغطاء قدس سره

نسبت به اصل ثمره‌ی اولی که مرحوم کاشف الغطاء قدس سره ذکر کردند، عرض می‌کنیم: کلام ایشان بنابر مبنای کشف درست است و همان‌طور که گفتیم طبق صناعت، هیچ شبهه‌ای بر آن وارد نیست، و روایات هم با تقریبی که کردیم مؤید آن می‌باشد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهلم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved