پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 29 مهر 1396
  • 2017 Oct 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1675
دیروز: 1641
ماه جاری: 36080
امسال: 201905
کل: 773779
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 5/11/1395 - 16:55
کد درس: 861 تعداد بازدید: 239 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 26 ـ دوشنبه 24/8/95

وجه تقدیم تخصیص بر نسخ در کلام محقق نائینی قدس سره

محقق نائینی قدس سره می‌فرماید: چه عامِ مقدم و خاص متأخری داشته باشید و امر دائر ‌شود بین اینکه خاصِ متأخر، ناسخ باشد یا مخصِص یا به تعبیر ایشان، عام متقدم امرش دائر شود بین اینکه منسوخ باشد یا مخصَص، (دو تعبیر تفاوتی ندارند؛ زیرا این دو تضایف دارند) و چه خاصِ مقدم و عامِ متأخری داشته باشید که امرش دائر است بین اینکه عام متأخر ناسخ باشد یا خاص مقدم، مخصص باشد و به تعبیر ایشان، امر دائر شود بین اینکه عام متأخر مخصَص باشد یا خاص مقدّم، منسوخ باشد، در هر دو صورت اصلاً احتمال نسخ را نمی‌توانیم مطرح کنیم.

اگر خاص متأخر باشد و عام متقدم، در صورتی می‌توانیم احتمال ناسخیت خاص را مطرح کنیم که عموم و اصل حکم ثابت شود. تا اصل حکم ثابت نشود، نمی‌توان گفت منسوخ است. مثلاً مولا ابتدا فرموده است: «اکرم کل عالم»، سپس وارد شده است: «لا تکرم العالم الفاسق». در این مثال در صورتی می‌توانیم بگوییم «لا تکرم العالم الفاسق» ناسخ است که حکم وجوب اکرام، برای همه‌ی علماء حتی فساق قبلاً ثابت شود، آنگاه می‌گوییم توسط «لا تکرم العالم الفاسق» نسخ شده است، ولی اگر از اول چنین حکمی ثابت نباشد چگونه بگوییم نسخ شده است. از سویی ثبوت وجوب اکرام برای همه‌ی علماء حتی فساق، در گرو آن است که اصالة العموم در «اکرم کل عالم» جاری باشد، البته اصالة العموم به اعتبار مراد جدی و إلا اصالة العموم به اعتبار ظهور استعمالی وجود دارد. به تعبیر دیگر دلالت تصدیقیه‌ی اولی یعنی ظهور لفظ در اینکه در عموم استعمال شده وجود دارد، لکن علاوه بر این‌ ظهور، باید اصالة العموم دیگری هم جاری کنید که ثابت کند این عموم، مراد جدی مولا هم هست.

محقق نائینی قدس سره به حسب ظاهر کلامش، در جریان اصالة العموم از حیث اثبات مراد جدی، در ما نحن فیه مناقشه دارد و می‌گوید در اینجا نمی‌شود اصالة العموم به این معنا جاری کرد؛ زیرا:

متکلمی که روش او این‌گونه باشد که بر قرائن منفصله اعتماد می‌کند و تمام مراد جدی خود را در مجلس واحد ذکر نمی‌کند و با آوردن خاص منفصل، بیان‌گر حدود مراد جدی خود می‌باشد، اصالة العموم در حق کلام او ساقط است و نمی‌تواند جاری باشد و کشف از مراد جدی مولا نسبت به همه‌ی افراد حتی عالم فاسق کند. وقتی اصل حکم ثابت نشد، چگونه احتمال نسخ بدهیم؟! نسخ مربوط به جایی است که حکمی باشد و احتمال بدهیم نسخ شده است، وقتی اصلاً حکمی ثابت نمی‌شود، شارع چه چیزی را نسخ کند؟! پس احتمال نسخ باقی نمی‌ماند، لا محاله فقط احتمال تخصیص، موجود است.

بنابراین گرچه در نظر بدوی، دوران امر بین تخصیص و نسخ است، اما با دقت معلوم می‌شود اصلاً احتمال نسخ وجود ندارد؛ زیرا احتمال نسخ در جایی است که حکمی باشد تا منسوخ شود، ولی با عدم ثبوت حکم نسبت به عالم فاسق، منسوخی نمی‌تواند باشد تا احتمال نسخش بدهیم.

اما اگر خاص مقدم باشد؛ یعنی ابتدا «لا تکرم العالم الفاسق» بیان شده است و سپس عام «اکرم کل عالم» آمده است، در این صورت محقق نائینی قدس سره می‌فرماید:

اگر متکلمی که برای فهم کلامش بر قرائن سابقه اعتماد می‌کند (مخصوصاً ‌شارع) خاص را بر عام مقدم کند، در چنین جایی خاص مقدم، مانع جریان اصالة العموم به حسب ظهور می‌شود؛ یعنی حتی «اکرم کل عالمٍ» که بعد از خاص‌ آمده است، ظهور در این ندارد که «کل» در همه‌ی افراد طبیعت استعمال شده است؛ چه رسد به مرحله‌ی اصالة العمومی که کاشف از مراد جدی است. در حقیقت اصالة الظهوری که بیان کننده‌ی استعمال «کل» در تمام افرادش است مخدوش می‌شود. وقتی که مخدوش شد از کجا می‌توان اثبات کرد که «اکرم کل عالم» حتی شامل عالم فاسق می‌شود تا بتواند ناسخ «لا تکرم العالم الفاسق» باشد؟! اصلاً عمومی حتی در مرحله‌ی دلالت تصدیقیه‌ی اولی (یعنی ظهور لفظ از حیث استعمال) احراز نمی‌شود و وقتی این ظهور ثابت نشود پس اصلاً نسخ معنا ندارد؛ چون حکمی ثابت نیست تا بگوییم ناسخ حکم قبلی است. بنابراین وقتی احتمال نسخ از بین رفت، لامحاله فقط تخصیص باقی است.

در نتیجه محقق نائینی قدس سره همه جا ـ چه در صورت اول و چه در صورت دوم ـ تخصیص را مقدم دانسته است، از این‌ طریق که احتمال نسخ را با اسقاط اصالة العموم، از میان می‌برد و اسقاط اصالة العموم در صورت اول، از حیث کاشفیت آن از مراد جدی است و در صورت دوم از حیث ظهور لفظ در عموم‌ است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved