پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 آذر 1396
  • 2017 Dec 17
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1152
دیروز: 1498
ماه جاری: 31727
امسال: 268940
کل: 840814
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 5/11/1395 - 16:55
کد درس: 860 تعداد بازدید: 315 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال سیزدهم ـ جلسه 25 ـ یکشنبه 23/8/95

اشکال محقق نائینی قدس سره به راه‌کارهای ذکر شده برای تقدیم تخصیص بر نسخ

محقق نائینی قدس سره فرمودند استمرار یک حکم بما هو حکم در مقابل نسخ، باید با استفاده از دلیل خارجی باشد. ایشان در فوائد الاصول، دلیل خارجی را روایت «حَلَالُ مُحَمَّدٍ حَلَالٌ أَبَداً إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ حَرَامُهُ حَرَامٌ أَبَداً إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا يَكُونُ غَيْرُهُ وَ لَا يَجِي‏ءُ غَيْرُهُ» دانسته است و به سبک دیگری بر آن استدلال، اشکال کرده است و بیان فرموده است که این روایت نیز عموم دارد، پس دو عموم در مقابل هم هستند.

اما در اجود التقریرات که مربوط به دوره‌ی متأخر درس اصول ایشان است، قائل شده‌ که اصلاً این روایت نمی‌تواند مفید استمرار حکم و عدم نسخ باشد؛ به دلیل اینکه مفاد روایت مبارکه این است که شریعت اسلام، با ناسخ و منسوخ و مقیِد و مقیدش و مخصَص و مخصِصش، مجموعه‌ای پایدار است؛ یعنی شریعت اسلام با شریعت دیگری منسوخ نمی‌شود و رسول اکرم صلّی الله علیه وآله وسلّم، خاتم النبیین است. معنای روایت این نیست که مثلاً یک حکم خاص تا ابد هست و حتی نسخ نمی‌شود، بلکه مقصود این است که این شریعت با همه‌ی خصوصیاتش و از جمله ناسخ و منسوخش، تا روز قیامت باقی است و خداوند متعال پیامبر دیگری نمی‌فرستد. بنابراین این روایت نمی‌تواند دالّ بر استمرار حکم باشد.

پس چه چیزی دالّ بر استمرار حکم است؟ محقق نائینی قدس سره می‌فرماید: استصحاب عدم نسخ دالّ بر استمرار است؛ شک می‌کنیم حکمی که تشریع شده بود در این زمان هم هنوز باقی است یا خیر، استصحاب عدم نسخ جاری می‌کنیم.

ایشان می‌فرماید وقتی مستند استمرار حکم، استصحاب باشد، دیگر نمی‌توان احتمال نسخ را کنار گذاشت؛ زیرا استمرار، مفاد اصل عملی است و مفاد دلیل لفظی نیست تا بگوییم ظهورش اقوی از ظهور عام می‌شود. وقتی استمرار، مفاد اصل عملی شد، اگر دلیلی اجتهادی از جمله عام در مقابلش باشد، قابل استناد نیست و فرض این است که در ما نحن فیه، عام دالّ بر نسخ است، لذا می‌تواند مقابل استصحاب مفید تخصیص بایستد و افاده‌ی نسخ کند.

توضیح بیشتر: فرض کنید خاص مقدمی مانند «لا تکرم العالم الفاسق» و عام متأخری مانند «اکرم کل عالم» داریم. مرحوم نائینی می‌فرماید استمرار خاص مقدم، مفاد و مقتضای استصحاب است و نسخ، مقتضای عموم متأخر (اکرم کل عالم) است و این دو جهت یعنی استصحاب عدم نسخ خاص مقدم و عموم «اکرم کل عالم» با یکدیگر درگیرند و اگر عموم «اکرم کل عالم» را مقدم بداریم باید بگوییم نسخ شده است و اگر استصحاب «لا تکرم العالم الفاسق» را مقدم بداریم باید بگوییم تخصیص رخ داده است، در حالی که هرگز استصحاب نمی‌تواند با دلیل اجتهادی درگیر شود؛ چون اصل عملی است و با وجود دلیل اجتهادی، اصل عملی توان مقابله و قابلیت استناد ندارد.

در صورتی که خاص، متأخر و عام مقدم باشد؛ یعنی مثلاً «اکرم کلّ عالم» مقدم باشد و «لا تکرم العالم الفاسق» خاص متأخر باشد، امر دائر است بین اینکه «لا تکرم العالم الفاسق» ناسخ باشد یا مخصص. اگر ناسخ باشد، عموم عام محفوظ است و اگر مخصص باشد، عموم عام محفوظ نیست و فقط استمرارش محفوظ است. به نظر ایشان استمرار عام، مفاد استصحاب بود و عمومش مفاد دلیل اجتهادی بود و معلوم است که باید عموم را بر استصحاب مقدم بداریم و ملتزم شویم که همه‌ی افراد عالم قبل از ورود خاص باید اکرام شوند؛ چون مقتضای عموم «اکرم کلّ عالم» است، و نمی‌توان استصحاب حکم عام کرد به همان نحو که مخصَّص باشد؛ چون دلیل اجتهادی مخالف این استصحاب است. مضاف به دو اشکالی که بعداً نسبت به این استصحاب خواهد آمد.

بنابراین ایشان می‌فرماید آنچه گفته شد که ظهور کلام در تخصیص، اقوی از ظهور کلام در نسخ است، صحیح نیست؛ زیرا آنچه که می‌تواند مستند برای تخصیص باشد، دلیل لفظی نیست تا بگوییم اقوی ظهوراً می‌شود، بلکه تخصیص مقتضای اصل است؛ به خلاف احتمال نسخ که مقتضای دلیل اجتهادی است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved