پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 20 آذر 1396
  • 2017 Dec 11
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1479
دیروز: 1652
ماه جاری: 22067
امسال: 259280
کل: 831154
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 9/9/1395 - 13:54
کد درس: 841 تعداد بازدید: 245 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 96-1395
جلسه‌ی بیست و دوم؛ یک‌‌شنبه 16/8/1395

کلام محقق عراقی قدس سره در توجیه شرط متأخر

محقق عراقی قدس سره می‌فرمایند: نه تنها شرط متأخر در شرعیات مانعی ندارد بلکه در تکوینیات هم ممکن است، به این نحو که ما فرض می‌کنیم آن‌چه که مؤثر است حتّی در تکوین، حصه‌ی خاصه‌ای از طبیعی است، و تحصیص طبیعی با اضافه‌ی به «شیءٍ ما» حاصل می‌شود. پس آن‌چه که به سبب آن خصوصیت حصّه حاصل می‌شود یعنی همان مضافٌ الیه، «شرط» نامیده می‌شود و نفس آن حصه یعنی مضاف، «مؤثِر» در معلول است، و چون اضافه‌ای که موجب تحصیص طبیعی است ممکن است به امر متقدم باشد، یا متأخر و یا مقارن، پس معلوم می‌شود شرط متأخر حتّی در تکوینیات مانعی ندارد.

توضیح بیشتر کلام محقق عراقی قدس سره این‌که: امری که در تکوین اثر می‌گذارد، اگر طبیعتی باشد که قابل تقسیم به حصصی است مثلاً فرض کنید طلوع خورشید به عنوان یک علّت، می‌تواند متحصص شود؛ فرضاً گاهی خورشید طلوع می‌کند در حالی که ابر فراگیری عند الزوال همه جا را خواهد پوشاند، و گاهی خورشید طلوع می‌کند اما اصلاً ابری وجود ندارد. پس به واسطه‌ی اضافه‌ی طلوع خورشید به وجود ابر ولو در آینده یا گذشته یا مقارن، می‌توان طلوع خورشید را تحصیص کرد؛ حصه‌ای از طلوع خورشید که اصلاً همراه با ابر نیست، حصه‌ای که مقارن با وجود ابر است، حصه‌ای که متأخر از وجود ابر است، حصه‌ای که متقدم بر وجود ابر است، که هر یک از این حصص از لحاظ آثار با هم متفاوتند. بنابراین حتّی در تکوینیات می‌توان شرط متأخر را تصویر کرد.

نقد و بررسی کلام محقق عراقی قدس سره

عرض می‌کنیم حقیقت آن است که با فرمایش محقق عراقی قدس سره نمی‌توان مشکل را حل کرد؛ زیرا اگر شما قائل هستید که این تحصیص‌ها نقشی در اختلاف آثار طبیعی دارد ـ‌ که ظاهر کلامتان این است ـ چگونه می‌توان ملتزم شد شیء محصصی که نیامده ـ یا به تعبیر شما مضاف الیه متأخری که نیامده ـ موجب تغییری در آثار طبیعی‌ای که بالفعل موجود است می‌شود؟! بلکه این به معنای تأثیر معدوم در موجود است. مثلاً حصه‌ای از طلوع خورشید که متقدم بر غیم است و علی الفرض آثارش با سایر حصص متفاوت است، چگونه می‌تواند قبل از حصول شرطش یعنی وجود غیم، اثر داشته باشد، در حالی که نمی‌توان ملتزم به تأثیر معدوم در موجودِ بالفعل شد.

بیان صاحب فصول قدس سره در توجیه شرط متأخر

بیان دیگری که مرحوم شیخ قدس سره در مکاسب برای توجیه شرط متأخر ارائه می‌دهد و تقریباً در انتها آن را به نوعی می‌پذیرد، بیانی است که گفته‌اند اصلش از صاحب فصول قدس سره تبعاً لاخیه صاحب هدایة المسترشدین است. صاحب فصول قدس سره می‌فرماید: آن‌چه شرط است، تعقّب عقد به اجازه است و تعقّب عقد به اجازه هم امری انتزاعی است که بالفعل موجود می‌باشد. بنابراین در حقیقت این شرط، متأخر نیست بلکه مقارن است؛ چراکه علی الفرض مالک بعداً اجازه می‌دهد و اجازه متعقّب به عقد می‌شود.

مناقشه در بیان صاحب فصول قدس سره

عرض می‌کنیم این بیان صرف نظر از اشکال اثباتی ـ که نفس اجازه شرط است نه تعقب به اجازه ـ ثبوتاً هم مورد اشکال است؛ چراکه تعقّب، یک مفهوم اضافی است و بالفعل محقق نمی‌شود مگر در صورتی که طرفینش موجود باشند؛ یعنی هم عقد که متعقَّب است بالفعل موجود باشد و هم اجازه که متعقِّب است بالفعل موجود باشد، در حالی که علی الفرض در ما نحن فیه اجازه بعداً حاصل می‌شود و همین به معنای عدم وجود فعلی اجازه است و از آن‌جا که متضایفان، متکافئان هستند قوةً ‌و فعلاً، لذا باید اجازه بالفعل موجود باشد تا وصف «تعقب به اجازه» برای عقد حاصل شود، در صورتی که اجازه متأخر است، پس اشکال دوباره عود می‌کند که چنین چیزی به معنای تأثیر معدوم در موجود است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved