پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 23 آذر 1396
  • 2017 Dec 14
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1289
دیروز: 1586
ماه جاری: 27105
امسال: 264318
کل: 836192
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 2/9/1395 - 11:40
کد درس: 829 تعداد بازدید: 295 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال سیزدهم ـ سال تحصیلی 96ـ 1395
جلسه 12 ـ دوشنبه 26/7/95

نظر برگزیده در اصل اولی نزد عقلاء عند التعارض

اقرب به نظر می‌رسد اگر دو خبرِ ظنی الدلالة و ظنی السند متعارض باشند و حجیت خبر هم فقط از ناحیه‌ی امضاء سیره‌ی عقلاء باشد، عقلاء حکم به تساقط می‌کنند.

مثال زده شد اگر ثقه‌ای نقل کند صاحب فرمانی فرمان داده است که شخص تحت امرش صد تومان به زید بدهد و ثقه‌ی دیگری نقل کند که صاحب فرمان امر کرده است صد تومان به عمرو بدهد و می‌دانیم که ایشان بیش از امر به یک صد تومان در روز نمی‌دهد و فرض این است که راه تحقیق بر ما بسته است و احتمال خطا هم در مولا نمی‌دهیم و در عین حال احتمال می‌دهیم هردو هم اشتباه کرده باشند و مولا اصلاً امری صادر نکرده باشد، افرادی که تحت امر او هستند حیران می‌شوند که آیا باید به هرحال صدتومان داد؟ یا باید احتیاط کرد و دو صد تومان داد؟ صرف‌نظر از بقیه‌ی ادله و به خاطر این دو نقل.

ظاهراً در اینجا چون بیش از ابداع این احتمال که لازم است صد تومان به یک نفر داده شود ثابت نیست با فرض اینکه در هنگام احتمال تکلیف، مرجع برائت عقلی یا نقلی یا هردو است، تنجیزی وجود ندارد.

مرکز تعارض خبرین در نظر عرف و عقلاء

ممکن است این سؤال مطرح شود که در اینجا عرف و عقلاء مرکز تعارض را در چه چیزی می‌بینند؟

وقتی ثقه‌ای می‌گوید صدتومان به زید بدهید و ثقه‌ی دیگری می‌گوید صد تومان به عمرو بدهید، یا نظیرش که نماز جمعه واجب است یا حرام است و امثال آن، آیا عرف تعارض را در مدلول‌ها و دلالت‌ها می‌بیند یا تعارض را در سند می‌بیند؟ یعنی اینکه آیا عرف می‌گوید این دو ثقه درست نقل کرده‌اند ولی حرفشان را درست نمی‌فهمیم و به همین خاطر عباراتشان با هم سازگاری ندارد و یا شاید آنها منظورشان را درست بیان نکرده‌اند و چیز دیگری اراده کرده باشند که با هم تنافی ندارد، یا عرف می‌گوید شاید این‌ها خطای در نقل کرده باشند یا دروغ در نقل انجام داده‌اند؟ عرف تعارض را در کجا می‌بینند؟

در جایی که در ظاهر احتمال خطا باشد یعنی احتمال داده شود ما مطلب را بد فهمیده باشیم یا ناقل قرینه‌ی درستی نیاورده باشد، عرف فرقی نمی‌بیند؛ یعنی امتیازی قائل نمی‌شود. عرف می‌گوید یا ما عبارات را بد فهمیدیم یا آنها بد اداء کردند یا خطا کرده‌اند و یا دروغ گفته‌اند. به تعبیر دیگر عرف، تعارض دو متن یا تعارض دو سند را در عرض هم می‌بیند و در اینکه تعارض ناشی از مرحله‌ی دلالت باشد یا مربوط به مرحله‌ی سند باشد یکی را مقدم بر دیگری نمی‌بیند و نوعاً این‌چنین است. البته ممکن است به دلایل خاص و در موارد خاصی که توجیه عبارات و احتمال خطای در دلالت بعید باشد تعارض را در سند ببیند، ولی نوعاً این‌چنین است که این دو را در عرض هم می‌بیند. البته این مسأله‌ی مهمی نیست و اثری بر آن مترتب نمی‌شود، به هرحال هر دو خبر تساقط می‌کنند و هیچ‌کدام ارزشی ندارد.

بررسی اصل اولی بنابر اینکه مدرک حجیت خبر ثقه، ادله‌ی لفظیه است

بررسی اصل اولی بنابر اینکه مدرک حجیت خبر سیره‌ی عقلاء باشد و بگوییم شارع همان سیره‌ی عقلاء را بنابر سببیت امضا کرده است ، چندان فایده‌ای ندارد؛ زیرا ما مبنای سببیت را قبول نداریم، لذا پیدا کردن اصل عند التعارض بر این مبنا برای ما ارزشی ندارد، بلکه اساساً پیدا کردن اصل عند التعارض بر مبنای مختار و مشهور (طریقیت) نیز فایده‌ای ندارد.

در هر حال باید ببینیم مدرک حجیت خبر اگر ادله‌ی نقلیه باشد، عند التعارض مقتضای اصل چیست؟

در اینجا نیز همان احتمالات ثبوتاً وجود دارد؛ یعنی:

1.  اینکه هردو ساقط شوند.

2.  اینکه یکی علی التعیین حجت شود، به شرط آنکه مزیتی بر دیگری داشته باشد، و إلا اگر صد درصد مثل هم باشند اصلاً معنا ندارد از این احتمال سخن بگوییم.

3.  دیگر اینکه علی التخییر حجت باشند.

4.  اینکه باید بین دو روایت احتیاط شود.

5.  آنکه حداقل نفی ثالث کنند.

آیا احتمال احتیاط وجود دارد؟ یعنی وقتی یک خبر بر وجوب صلات جمعه قائم شد و یک خبر بر وجوب صلات ظهر قائم شد و به تعبیر دیگر در جایی که احتیاط ممکن است، آیا احتیاط واجب است؟ خیر؛ زیرا:

دلیل حجیت مانند (إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا) یا «لا ینبغی لاحد التشکیک فیما یروی عنا ثقاتنا» یا «لْعَمْرِيُّ وَ ابْنُهُ ثِقَتَانِ فَمَا أَدَّيَا إِلَيْكَ عَنِّي فَعَنِّي يُؤَدِّيَانِ» بیان می‌کنند که آنچه را آنها نقل کرده‌اند حجت است و تشکیک در آن نکنید و قطعاً صورت تعارض را بیان نمی‌کنند؛ چون عقلاً نمی‌شود شارع ما را متعبد به ضدین یا متناقضین کند. یا در تعارض عرضی که می‌دانیم یکی از آن دو مطابق واقع نیست هرچند ضدین هم نیستند، شارع ما را متعبد به دروغ نمی‌کند لذا می‌دانیم که قطعاً دلیل شامل این موارد نمی‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه دوازدهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved