پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 آبان 1396
  • 2017 Oct 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 324
دیروز: 1413
ماه جاری: 1736
امسال: 205640
کل: 777514
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 10/8/1395 - 14:43
کد درس: 817 تعداد بازدید: 307 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)         
سال تحصیلی 96-1395

جلسه‌ی دهم؛ ‌سه‌شنبه 6/7/1395

مناقشه‌ی شیخ قدس سره در توجیه دوم کلام کاشف الغطاء قدس سره

مرحوم شیخ قدس سره در جاهای مختلف مکاسب، بارها این مساله را مطرح کرده که آیا شخصی می‌تواند با ثمن یا مبیع دیگری، چیزی را برای خود بخرد یا بفروشد و آیا چنین عقدی باطل است یا نه؟

شیخ قدس سره در غیر این‌جا، با ضرس قاطع با این حرف مخالفت کرده‌ و از کلمات مرحوم علامه‌ی حلی قدس سره هم استمداد گرفته‌اند. در ما نحن فیه نیز شیخ با این حرف مخالفت می‌کنند الا این‌که در نهایت تشکیکی را مطرح می‌فرمایند.

مرحوم شیخ قدس سره در ابتدا می‌فرماید: این‌که کسی با ثمن دیگری چیزی را برای خود بخرد و یا متاع دیگری را برای خود بفروشد، چنین عقدی خلاف حقیقت مبادله و معاوضه است؛ زیرا حقیقت معاوضه این است که «کسی متاعی را از ملک خود خارج کند و داخل در ملک دیگری کند بإزاء این‌که دیگری نیز عوض را داخل در ملک او کند مستقیماً یا ضمناً». شیخ قدس سره در ادامه به کلام مرحوم علامه تمسک می‌کنند که ایشان در مواردی تارةً فرموده چنین معاوضه‌ای متصور نیست و تارةً فرموده معقول نیست کسی با مال دیگری، چیزی را برای خود بخرد بلکه بعضی ـ صاحب جواهر قدس سره ـ در مسأله‌ی قبض مبیع ادعا کرده‌اند که خلافی نیست در بطلان قول مالک ثمن که به کسی بگوید «اشتر لنفسک به طعاماً». شیخ طوسی، محقق حلی قدس سرهما و غیر این دو بزرگوار تصریح به بطلان چنین بیعی کرده‌اند.

مرحوم شیخ قدس سره در ادامه استدراکی می‌کنند که [ظاهر کلام] برخی مانند قطب الدین، شهید و ...، در مساله‌ی عقود مترتبه این است که: اگر غاصبی چیزی را به مشتری که عالم به غصب است بفروشد و مشتری هم قبول کند و ثمن را تحویل غاصب دهد، غاصب مسلط بر ثمن است هرچند مالکِ آن نمی‌شود، لذا اگر با آن ثمن چیزی را بخرد، بیع صحیح بوده و مالک آن شیء می‌شود.

شیخ قدس سره می‌گوید کلام این فقهاء با آن‌چه که در ما نحن فیه گفتیم که بایع یا مشتری حتماً باید مالک ثمن یا مثمن باشند، سازگاری ندارد. ظاهر این کلام آن است که امکان دارد غاصب، مالک ثمن نباشد اما مالک مثمن شود، مگر این‌که قائل به کلام فخرالمحققین شویم که غاصبی که مشتری او را مسلط بر ثمن می‌کند، مالک آن ثمن می‌شود مطلقا‌ً ـ کما این‌که فخر المحققین قدس سره این قول را نسبت به اصحاب داده است ـ و یا این‌که قائل شویم آناًما قبل از اشتراء، مالک ثمن می‌شود.

نقد و بررسی مناقشه‌ی شیخ در توجیه دوم کلام کاشف الغطاء قدس سره

خدمت جناب شیخ قدس سره عرض می‌کنیم: این‌که می‌فرمایید «لا یجوز بیع مال الغیر لنفسه» یا «لا یجوز الاشتراء بمال الغیر لنفسه»، چرا چنین بیع یا شرائی صحیح نیست، آیا چنین عقدی مانع عقلی دارد، یا این‌که مانع عرفی و عقلائی و یا این‌که مانع شرعی؟

اما از لحاظ مانع عقلی می‌گوییم این‌که مبادله‌ای به عنوان بیع اتفاق بیفتد و مأذون از مالک چیزی را برای خود بفروشد یا با ثمن مالک چیزی را برای خود بخرد، عقل چنین عقدی را محال نمی‌داند؛ یعنی لازمه‌ی چنین عقدی، اجتماع یا ارتفاع نقیضین و امثال آن نیست. بله اگر بیع را به این معنا گرفتیم که مثمن از ملک هر کسی خارج می‌شود باید ثمن داخل در ملک او شود، در این صورت اگر ثمن ملک مشتری و یا مبیع ملک بایع نباشد ولی ملتزم به دخول عوض در ملک او شویم، چنین عقدی خلاف عقل است، اما این در حقیقت بازگشت به وجه دوم دارد که معنای بیع عرفاً یا عقلاءً چیز دیگری است، ولی از لحاظ عقلی مانعی وجود ندارد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه دهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved