پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 24 آذر 1396
  • 2017 Dec 15
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 191
دیروز: 1900
ماه جاری: 27907
امسال: 265120
کل: 836994
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 5/8/1395 - 14:32
کد درس: 806 تعداد بازدید: 326 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال سیزدهم ـ سال تحصیلی 96 ـ 1395
جلسه دوم ـ یکشنبه 21/6/95

کلام محقق اصفهانی رحمه الله در عدم بازگشت تضاد به تناقض

گفتیم بعضی چه‌بسا خواسته‌اند بیان کنند اگر کسی تعارض را به تناقض تعریف کند، کافی است. اصل مطلب از محقق عراقی است و سید خویی رحمهما الله در این مطلب از ایشان تبعیت کرده است. بعد از اشکالی که در جلسه‌ی گذشته ذکر کردم، برخورد کردم به کلماتی از محقق اصفهانی رحمه الله که خرّیت مباحث عقلی است و ایشان نظیر همان اشکالی را که ما بر مرحوم عراقی بیان کردیم، با حدّت و شدت و با تفصیل بیشتری ذکر کرده است که نقل آن مناسب است. ایشان در نهایة الدرایة که حاشیه‌ی نفیسی بر کفایه است، در ذیل کلمات آخوند رحمه الله دو مطلب را ذکر می‌کند.

مطلب اول: «ربما يتخيل‏ أنّ استحالة الاجتماع في المتضادين لأولهما إلى المتناقضين، لأن لازم ثبوت كل منهما عدم الآخر ...» تا آنجا که می‌گوید:

«و هي غفلة واضحة، فان المتقابلين المتنافيين بالذات لا ينحصران في خصوص السلب و الإيجاب، بل التقابل بالذات: إما بالسلب و الإيجاب، أو بالعدم و الملكة، أو بالتضاد و الإيجاب، بل التقابل بالذات، إما بالسلب و الإيجاب، أو بالعدم و الملكة أو بالتضايف. و لكل خاصية مخصوصة و وحدة الموضوع معتبرة في مطلق التقابل، بل وقع التصريح من أهل فنه باعتبار وحدة الموضوع، أو المحل في المتضادين. فتوهم عدم استحالته بالذات- كتوهم عدم اعتبار وحدة الموضوع الشامل للحمل فيه- فاسد جداً».

البته باید دانست در هر قضیه‌ای (ولو استحاله‌ی اجتماع ضدین) باید از قبل مفروغ باشد که اجتماع نقیضین و ارتفاع نقیضین محال است و إلا اگر این قضیه مفروض نباشد هیچ چیز در دنیا اثبات شدنی نیست، لذا این قضیه را امّ القضایا نامیده‌اند، ولی به این معنا نیست که استحاله‌ی اجتماع ضدین خودش اصالت نداشته باشد.

مطلب دوم: محقق اصفهانی رحمه الله بعد از چند سطر، مطلب دیگری دارد که به نظر می‌رسد ناظر به کلمات مرحوم عراقی رحمه الله ‌باشد. ایشان می‌فرماید:

«و لا يخفى عليك أنّ استلزام اجتماع الضدين لاجتماع النقيضين لا يوجب كون التضاد مستدركاً- نظراً إلى أنّ التنافي بنحو التناقض، إذا عمّ التناقض بالذات، و بالتبع، فالمتنافيان بنحو التضاد داخلان في المتناقضين بالتبع- فلا حاجة إلى ذكر التضاد»؛ اینکه اجتماع نقیضین لازمه‌ی جمع ضدین است، موجب نمی‌شود در تعریف تعارض، تضاد را ساقط کنیم،

«و وجه عدم صحة الاستدراك: أنّ جهة التنافي في المدلولين المتنافيين مختلفة»؛ زیرا جهت تنافی مختلف است. اگر دو چیز به نحو سلب و ایجاب تنافی داشته باشند با دو چیزی که تنافی آنها به نحو تضاد باشد فرق می‌کنند؛ نحوه‌ی جمع یا تخییر یا ترجیح بین دو دلیل که مفادش اثبات متضادین است، با دو دلیلی که مفادش اثبات متناقضین است تفاوت می‌کند و لهذا محقق اصفهانی رحمه الله می‌فرماید چون خود اجتماع ضدین بالذات محذور است، نباید آن را حذف کنیم و تنها استحاله‌ی اجتماع متناقضین را مطرح کنیم.

ما نیز بیان کردیم اساساً اینکه استحاله‌ی اجتماع ضدین به استحاله‌ی اجتماع نقیضین بازگشت می‌کند به خاطر این است که خود ضدّین بالذات جمع نمی‌شوند. دو ضد نمی‌توانند بالذات جمع بشوند، لذا لازمه‌اش این است که اگر یک جایی سفیدی بود دیگر سیاهی نباشد و با سیاهی که دلیل دیگر می‌گوید تناقض داشته باشد. پس اولاً و بالذات محذور برای ضدین است، بعد از اینکه این محذور ثابت شد آن وقت محذور جمع بین متناقضین هم وجود داد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved