پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 مهر 1396
  • 2017 Oct 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 684
دیروز: 2057
ماه جاری: 37146
امسال: 202971
کل: 774845
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 28/7/1395 - 12:55
کد درس: 803 تعداد بازدید: 230 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 96-1395
جلسه‌ی ششم؛ دو‌شنبه 29/6/1395

اشکال دوم شیخ بر محقق قمی قدس سرهما

اشکال دیگری که مرحوم شیخ بر کلام محقق قمی قدس سره وارد کردند این بود که کلام ایشان خلاف اجماع است. شیخ قدس سره می‌فرماید: ظاهراً منشأ کلام محقق قمی که فرمودند یکی از اقوال در اجازه‌ی فضولی این است که عقد مستانف ‌باشد، عبارتی از فاضل آبی (صاحب کشف الرموز) است. ایشان کلامی دارند که هم صاحب مفتاح الکرامة (سید جواد عاملی) و هم محقق قمی تلقی کرده‌اند که اجازه، عقد جدید است.

مرحوم شیخ قدس سره می‌فرماید: کلام فاضل آبی قدس سره ربطی به ما نحن فیه ندارد؛ چراکه کلام ایشان در مورد فضولی معهود است یعنی مسأله‌ی اول یا دوم فضولی که باع الفضولی للمالک. در آن‌جا گفته‌اند که اگر مشتری عقد را قبول کند و مالک هم بعداً ‌اجازه کند، این کافی در صحت عقد است؛‌ زیرا ایجابی که از جانب فضولی محقق شده، بی‌ ارزش است و در نتیجه قبولی که از جانب مشتری صادر شده، قبول متقدم است ـ قبلاً در بحث بیع بیان کردیم که قبول می‌تواند متقدم شود ـ و مالک که بعداً اجازه می‌کند، ایجاب متأخر محقق می‌شود، ولی این ربطی به ما نحن فیه ندارد، زیرا ما نحن فیه این است که اجازه، هم جای ایجاب اصیل باشد و هم جای قبول مشتری.

به تعبیر دیگر در ما نحن فیه مشتری، مثمن را از اصیل دریافت و ضمناً ثمن را تملیک به غاصب کرده بود ولی الان می‌خواهد مثمن را از اصیل دریافت و ضمناً ثمن را تملیک به بایع کند، لذا احتیاج به قبول جدیدی دارد، در حالی که علی الفرض مشتری قبول جدیدی انشاء نمی‌کند، بلکه فقط مالک است که عقد را اجازه می‌کند، لذا اگر بگوییم با «أجزت» بیع محقق می‌شود، به این معناست که «اجزت» هم جای ایجاب بایع است و هم جای قبول جدیدی که مشتری باید بگوید. بنابراین کلام فاضل آبی متفاوت با کلام محقق قمی است؛‌ چراکه در فضولی معهود، قبول محقق شده و نهایت این‌که می‌شود قبول متقدم، و ایجاب متأخر هم با «أجزت» محقق می‌شود، اما در ما نحن فیه ایجاب و قبول هر دو می‌خواهد با «اجزت» محقق شود، و این خلاف اجماع و عقل است.

نقد و بررسی اشکال شیخ بر کلام محقق قمی قدس سرهما

عرض می‌کنیم روشن شدن این مطلب که آیا کلام محقق قمی خلاف اجماع هست یا نیست، مبتنی بر این است که کلام فاضل آبی در کشف الرموز را بررسی کنیم. ایشان می‌فرماید:

و ربّما يتمسك بأنّ الفضوليّ ممنوع التصرف و البيع نوع من التصرف. و بما رواه حكيم، عن النبيّ صلّى اللّه عليه و آله، أنّه نهى عن بيع ما لا يملك. و بما روى عمرو بن شعيب، عن أبيه، عن جدّه، ان النبيّ صلّى اللّه عليه و آله، قال: لا طلاق إلا فيما تملك، و لا عتق الّا فيما تملك، و لا بيع الّا فيما تملك. و هو اختيار المتأخّر، و يلوح ذلك من كلام أبي الصلاح الحلبي و ابى يعلا سلار.

گاهی استدلال می‌شود بر بطلان فضولی به این‌که فضولی ممنوع التصرف است و بیع، نوعی تصرف است. و نیز تمسک می‌شود به آن‌چه که حکیم از پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله روایت کرده که حضرت نهی کردند از بیع «ما لا یملک» و به آن‌چه که روایت کرده عمرو بن شعیب از پدرش از جدش که همانا پیامبر اکرم صلّی الله علیه وآله فرمودند: طلاق، عتق و بیعی نیست مگر در آن‌چه که مالک است. و این مختار متأخر است [ظاهراً مراد ابن ادریس حلّی است]  و استفاده می‌شود از کلام ابی الصلاح الحلبی و ابی یعلار سلار.

و ذهب الشيخ في النهاية، و المفيد في المقنعة الى أنّ البيع موقوف على الإجازة، و به يقول شيخنا تمسّكا بحصول الإيجاب و القبول لمن له أهليّة ذلك، فيما يصحّ فيه، و اجازة المالك منضمة إليه، فلا مانع من الانعقاد.

و شیخ طوسی در نهایة و شیخ مفید قدس سرهما در المقنعه قائل شده‌اند که فضولی [باطل نیست بلکه] موقوف بر اجازه است و شیخ ما (محقق حلّی قدس سره) نیز قائل به همین قول است، در حالی که تمسک می‌کند به این‌که ایجاب و قبول از طرف کسی صادر شده که اهلیت آن را دارد [یعنی از عاقل و بالغ] و مورد هم موردی است که اهلیت آن را دارد که ایجاب و قبول بر آن واقع شود، و علی الفرض اجازه‌ی مالک هم بعداً به آن ضمیمه می‌شود، لذا دیگر مانعی از انعقاد عقد وجود ندارد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved