پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 1 آذر 1396
  • 2017 Nov 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 98
دیروز: 1633
ماه جاری: 97
امسال: 237310
کل: 809184
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 19/7/1395 - 13:55
کد درس: 797 تعداد بازدید: 234 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 47 ـ سه‌شنبه 6/11/94

کلام شیخ رحمه الله و مرحوم آخوند در آثار وسائط خفیه

بحث مهم عدم حجیت مثبتات اصول عملیه و بالخصوص استصحاب به پایان رسید و معلوم شد اساساً دلیل «لا تنقض الیقین ابداً بالشک» شامل غیر متیقن نمی‌شود و آثار وسائط شرعیه هم، یا از باب اینکه آثار متیقن است یا از این حیث ‌که با استصحاب، صغریاتی درست می‌شود و به کبریات مفروغٌ عنه ضمیمه می‌شود، مترتب می‌گردد.

ولی عده‌ای از أعلام، از جمله شیخ مؤسس انصاری رحمه الله مرحوم آخوند و برخی دیگر قائل شده‌اند که اگر موضوعات خارجیه‌ی غیر شرعیه‌ای که وسائط آثار شرعیه هستند، خفی باشند به گونه‌ای که عرفاً آثار وسائط، آثار ذی‌الوسائط شمرده ‌شوند آن آثار مترتب است. یعنی اگر در جایی تنها عقل حکم می‌کرد که اثر واسطه، اثر مستصحب نیست بلکه اثر خودش است اما عرف این دقت عقلی را اعتناء نمی‌کرد و اثر واسطه را اثر مستصحب می‌دانست، مانعی از جریان استصحاب به اعتبار آن اثر نیست.

ایشان مثال‌هایی نیز ارائه داده‌اند و شاید طبق همین مبنا در بعضی رساله‌ها فتوا داد شده باشد.

مثلاً یکی از مصادیق اصل مثبت این بود که با استصحاب عدم حاجب در هنگام وضو و غُسل، بخواهیم اثبات غَسل موضع وضو و غسل نماییم، که بیان شد مثبت است؛ زیرا وقتی حاجبی نیست لازمه‌ی عقلی آن، وصول ماء عند الغسل الی البشرة است و لازمه‌ی شرعی نیست، پس از مثبتات است. الا اینکه کسانی گفته‌اند اینجا واسطه خفیه است و کسی که استصحاب عدم حاجب کند، عرف می‌گوید نتیجه‌ی استصحاب عدم حاجب، وصول ماء در فرض غَسل است. بنابراین می‌توانیم با استصحاب عدم الحاجب، اثبات وصول الماء الی البشرة کنیم.

مثال دیگری که از حیث خفاء واسطه قدری روشن‌تر است اینکه: به حسب آنچه در نصّ روایات مبارکه آمده است (برخلاف آنکه بعضی این‌ها را استنباطی دانسته‌اند) شیء پاک، زمانی متنجس می‌شود که با نجس دارای رطوبت ملاقات کند به گونه‌ای که اثر رطوبت در ملاقی ظاهر شود، مثل صحیحه‌ی علی بن جعفر که از امام7 سؤال می‌کند اگر خنزیر به لباس کسی اصابت کرد وظیفه چیست؟ حضرت می‌فرمایند تطهیر لازم نیست «إِلَّا أَنْ يَكُونَ فِيهِ أَثَرٌ».

حال فرض می‌کنیم بدن خنزیر قبلاً خیس بوده ولی مثلاً یک ساعت از آن زمانی که خنزیر در آب بوده، گذشته است و لذا شک می‌کنیم رطوبت مسریه‌ی بدنش هنوز باقی است یا خیر؟ استصحاب رطوبت جاری می‌کنیم، اما اگر در این زمان با ثوبی ملاقات کند آیا می‌شود با این استصحاب رطوبت، تأثر ثوب از رطوبت را اثبات کنیم یا خیر؟ چون فرض این است که زمانی ثوب نجس می‌شود که از نجاست متأثر شود ولی ما علم به سرایت رطوبت و تأثر ثوب و در نتیجه تنجّس آن نداریم و فقط شک داریم، البته ملاقات وجدانی است. آن کسی که قائل است خفاء ‌واسطه ضربه‌ای به صحت استصحاب نمی‌زند، می‌گوید استصحاب رطوبت، عرفاً یعنی سرایت رطوبت و تنجس ثوب. و آن که قائل است خفاء واسطه برای جریان استصحاب، مفید نیست می‌گوید که ملاقات با رطوبت، اثر شرعی‌‌اش تنجّس ثوب نیست بلکه تنجّس ثوب اثر شرعی تحقق رطوبت در ثوب است که این خود اثر عقلی بقاء رطوبت مسریه است و این اثر عقلی را نمی‌توانیم با استصحاب رطوبت در بدن خنزیر اثبات کنیم و در نتیجه حکم به نجاست ثوب نمی‌شود.

اگر مثل بعضی قائل شویم که خفاء واسطه مضر به ترتیب اثر نیست، در مثل چنین جایی باید حکم به نجاست ملاقی مستصحب الرطوبة کنیم. شیخ رحمه الله این را قائل است و می‌فرماید چون عرف واسطه را ساقط می‌کند به این معنا که اثر واسطه را اثر ذی الواسطه می‌بیند، با استصحاب می‌توان چنین مثبتاتی را حجت کرد. مرحوم آخوند نیز کلام شیخ رحمه الله را قبول می‌کند و می‌گوید اگر اثر واسطه بخفائِها، عرفاً اثر نفس مستصحب بود بر آن مترتب است، بلکه آقای آخوند رحمه الله دو گام بالاتر می‌رود؛

گام اول این است که اگر واسطه‌ای ولو غیر خفی، عرفاً غیر قابل انفکاک از ذی‌الواسطه باشد به این نحو که تنزیل ذی الواسطه، عرفاً تنزیل واسطه باشد، اینجا با استصحاب ذی‌الواسطه اثر واسطه هم مترتب می‌شود؛ چون عرفاً تنزیل ذی‌الواسطه تنزیل واسطه است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهل و هفتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
پاداش كسي كه گره از كار مؤمني بگشايد چيست؟
امام رضا (ع): هر كه گره از كار مؤمنى بگشايد، خداوند در روز قيامت گره غم از دل او بگشايد.
منتخب ميزان الحكمة،270
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved