پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 21 آذر 1396
  • 2017 Dec 12
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 864
دیروز: 1778
ماه جاری: 23230
امسال: 260443
کل: 832317
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 19/7/1395 - 13:07
کد درس: 795 تعداد بازدید: 187 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 45 ـ دوشنبه 28/10/94

بیان محقق نائینی رحمه الله در عدم شمول قاعده‌ی «اثر الاثر اثرٌ» نسبت به مثبتات اصول

بحث در این مسأله بود که چرا مثبتات اصول لاسیما استصحاب، اثبات نمی‌شود؟ علی الخصوص با توجه به قول مرحوم نائینی که فرمودند اطلاق دلیل حجیت استصحاب، کمتر از اطلاق دلیل حجیت امارات نیست و اطلاق «لا تنقض الیقین ابداً بالشک» یا «لیس ینبغی لک أن تنقض الیقین بالشک» کمبودی ندارد.

محقق نائینی رحمه الله در این باره فرمودند مجعول در اصول، جری عملی است نه تتمیم کشف؛ چون اصلاً اصول کاشفیتی ندارند تا تتمیم شوند و جری عملی هم به ناچار مختص به آثار شرعیه یا آثارِ آثار شرعیه می‌شود، اما آثارِ آثار عقلیه را شامل نمی‌شود.

بر این بیان، این اشکال مطرح شد که چرا آثار شرعیه‌ی مترتب بر لوازم عقلیه ثابت نشود؟!‍ اگر از طریق «اثر الاثر اثرٌ» وارد شویم، چه واسطه شرعی و چه واسطه عقلی باشد اثر الاثر اثرٌ، پس هم باید آثار شرعی وسائط شرعی را اثبات کنیم و هم آثار شرعی وسائط عقلی.

محقق نائینی رحمه الله در اجود التقریرات به این اشکال توجه دارند و ‌به نحو «إن قلت» آن را مطرح کرده‌اند و در صدد پاسخ برآمده‌اند.

پاسخ محقق نائینی رحمه الله این است که اگر همه‌ی آثار از یک سنخ باشند، شبهه‌ای نیست که قاعده‌ی «اثر الاثر اثرٌ» جاریست؛ زیرا «اثر» یعنی معلول یک علت، و معلولِ معلول هم معلول علت اولی است،‌ در نتیجه اگر علت اولی اثبات شد بالتبع همه‌ی معلولات تکوینیه‌اش اثبات می‌شود؛ چون از یک سنخ هستند و روشن است که: معلول المعلول معلولٌ للعلة الاولی، إلا اینکه معلوم است امور تکوینیه را نمی‌توان با استصحاب ثابت کرد؛ زیرا امور تکوینیه بما هی تکوینیه، در ید تشریع و اعتبار قرار نمی‌گیرند. تشریع یعنی فرض و اعتبار، که واقع را منقلب نمی‌کند.

ولی اگر آثار کلاً تکوینی نبودند بلکه اثر، شرعی بود و واسطه عقلی و تکوینی بود، ما نمی‌توانیم قاعده‌ی «معلول المعلول معلولٌ للعلة الاولی» را به کار بگیریم؛ زیرا آثار شرعیه، معلول تکوینی موضوعاتشان نیستند. بدیهی است اثر شرعیِ مترتب بر انبات لحیه، معلول انبات لحیه نیست و انبات لحیه موضوع آن است، لذا قاعده‌ی «معلول المعلول معلولٌ للعلة الاولی» آنجا کاربرد ندارد. پس طبق این قاعده نمی‌توانیم آثارِ شرعیه‌ی وسائط عقلیه را اثبات کنیم. اما اگر کل سلسله یعنی وسائط و آثار یا آثار و آثارِ آثار، در کلّ سلسله شرعی باشند محذوری وجود ندارد.

مثالی که ایشان می‌زنند آن است که: فرض کنید مایعی مستصحب النجاسة‌ باشد، اثر بلاواسطه‌ی آن نجاست یدِ ملاقی با آن است، سپس اگر این دست متنجس ‌با لباس برخورد کند «تنجس لباس» اثر آن می‌شود که با واسطه بر مستصحب النجاسة بار شده است. مرحوم نائینی می‌فرماید در اینجا همه‌ی آثار اثبات می‌شود حتی «نجاست لباس» که نجاست دست واسطه‌ی آن شد.

ایشان دو بیان دارند رحمه الله و اگر تفکیک می‌کردند بهتر بود.

یک بار می‌فرمایند کلّ این آثار مترتب است؛ زیرا: «هذه الآثار الطولية كلها مترتبة على الملاقاة الأولى و من أحكامها»؛ همه‌ی آثار مترتب است زیرا از احکام ملاقات اولی است. بنابراین اگر ثوب هم همراه رطوبت، با چیز دیگری ملاقات کرد نجاست آن ملاقی و نیز نجاست ملاقی‌های بعدی ولو به الف واسطه (بنابر اینکه متنجس، منجّس باشد چنانکه مشهور قائلند) همگی آثار مترتبه‌ بر ملاقات اولی است و از احکام آن شمرده می‌شود، پس همین که شارع فرموده: «رتّبِ الاثر علی مستصحب النجاسة» یعنی همه‌ی این آثار.

بیان دیگری که مرحوم نائینی در ادامه به کار می‌برند چنین است: هرگاه در همین مثال نسبت به مایع، استصحاب نجاست جاری شود، ید ملاقی‌ با آن نجس می‌شود. سپس ید که با لباس ملاقات می‌کند، نجاست لباس هم مترتب بر نجاست ید می‌شود. تعبیر ایشان این است که: «فان كل واسطة يكون موضوعاً شرعاً لنجاسة ملاقيه»؛ هر واسطه‌ای موضوع است شرعاً برای نجاست ملاقیش،‌ یعنی خودش موضوع می‌شود که هر چیزی با آن ملاقات کند نجس می‌شود.

این بیان با بیان قبلی متفاوت است. تعبیر قبلی این بود که نجاست ثوب، از احکام ملاقات اولی است؛ یعنی از احکام همان مستصحب النجاسة ‌است. اما در تعبیر دوم می‌گوید هر اثری که پیدا می‌شود از جمله نجاست ید، خودش موضوع یک نجاست جدید برای ملاقی‌ِ آن است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهل و پنجم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved