پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 آبان 1396
  • 2017 Nov 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 542
دیروز: 1050
ماه جاری: 28111
امسال: 232015
کل: 803889
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 17/7/1395 - 15:12
کد درس: 791 تعداد بازدید: 140 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 41 ـ دوشنبه 21/10/94

خلاصه‌ی کلام شیخ و آخوند رحمهما الله چنین است که از دلیل «لا تنقض الیقین ابداً بالشک» استفاده می‌شود آنچه مورد تیقّن است هنوز باقی است و جرّ به زمان لاحق می‌شود. در مثال مذکور، حیات زید متیقن بود و انبات لحیه‌ی زید متیقن نبود، بلکه تیقّن به عدمش داشتیم. بنابراین با استصحاب حیات، اثر انبات لحیه اثبات نمی‌شود.

در تشبیهی نیز شیخ رحمه الله فرمودند که عنوان «متیقن» در اینجا، مثل عنوان «أم» و «زوجة الاب» است و همان‌طور که در باب رضاع، لازمه‌ی عنوان «أم» و «زوجة الاب»، یعنی «أم الاخ» محرِّم نیست، در ما نحن فیه هم استصحاب حیات، مثبت احکام مترتب بر انبات لحیه نیست.

نقد و بررسی فرمایش جناب شیخ رحمه الله و مرحوم آخوند در رد اصل مثبت

اگر کلمات شیخ رحمه الله را به همین اندازه‌ای که فرمودند در نظر بگیریم و بر همین توضیحات اقتصار کنیم، دارای مشکل است و مطلب را اثبات نمی‌کند؛ زیرا:

حتی اگر متیقن را من حیث أنه متیقنٌ، باقی بدانیم لوازمی دارد، همچنان‌که اگر تیقّن تکوینی به حیات داشتیم، لازمه‌ی چنین حیاتی انبات لحیه خواهد بود و در نتیجه احکام انبات لحیه بر آن مترتب خواهد بود.

اگر مقصود این باشد که متیقن بالفعل را مجرداً از لوازم بعدی به زمان حال بکشانیم و چنین حیاتی همراه انبات لحیه نمی‌باشد چون مثلاً زید حیاتی دوازده ساله داشته است، در این صورت نقض شیخ بر کلام کاشف الغطاء رحمهما الله، ‌بر کلام خودشان هم وارد می‌‌شود، یعنی آثار با واسطه‌ی شرعیه نیز مترتب نمی‌شود؛ زیرا آثار با واسطه‌ی شرعیه هم سابقاً متیقن نبود، اکنون هم شک می‌کنیم که ‌آیا مترتب شد یا خیر، استصحاب عدم آن جاریست و فرقی با آثار با واسطه‌ی عقلیه ندارد.

مثلاً آبی سابقاً کرّ بود، دستمان که مشکوک النجاسة‌ بود را در آن تطهیر کردیم، اثر بی‌واسطه که طهارت دست است بر این مستصحب مترتب است، اما اثر باواسطه که جواز دخول در صلات باشد سابقاً متیقن نبوده است. یا فرض کنید غذایی نجس بود و یقین داریم که خوردنش حرام است، سپس این غذای نجس را در مستصحب الکریة ‌تطهیر می‌کنیم که اثر بی‌واسطه‌‌اش طهارت است و اثر باواسطه‌ی آن هم حلیت تناول این غذا است، در حالی که سابقاً حلّیت اکل این طعام، متیقن نبوده بلکه حرمت اکلش متیقن بوده است. اگر دلیل استصحاب بیان می‌کند متیقن به اندازه‌ای که متیقن بوده است جرّ به زمان لاحق می‌شود، چگونه می‌گویید تمام آثار شرعیه‌ی طولیه‌ی مستصحب مترتب می‌شود.

این نقضی بود که خود شیخ به نوعی بر کاشف الغطاء رحمهما الله داشتند و در اینجا بر خودشان هم وارد است. ما الفرق بین آثار شرعیه‌ی طولیه و آثار شرعیه‌ی طولیه‌ای که واسطه‌اش عقلی است؟! صرف اینکه آنجا واسطه شرعی است و اینجا عقلی است، بیان شیخ رحمه الله نمی‌تواند فارق باشد.

اما تشبیهی که شیخ رحمه الله بیان کردند نیز فی‌الجمله محل مناقشه است؛ زیرا:

مسأله‌ی رضاع با ما نحن فیه متفاوت است؛ موضوع حرمت یعنی ملزوم در رضاع مثلاً، عنوان «أم» و عنوان «زوجة الاب» است و عنوان أم الاخ، لازمِ حتمی «أم» و «زوجه الاب» نیست. آیا هر کس «أمّ» شد باید عنوان أم الاخ را داشته باشد؟! ممکن است کسی «أم» ‌شود و آن کسی را که شیر داده، برادر ندارد تا أم الاخ شود. آری، اگر برادر داشت أم الاخ صادق بود. در چنین جایی نمی‌توان گفت حکمی که روی ملزوم می‌رود برای این لازمِ شرطی هم هست. مانند این است که گفته شود این دستم را که اینجا نگه می‌دارم، اگر آفتاب باشد سایه دارد، حال اگر حکمی روی بالا گرفتن دست مترتب شد معنایش این نیست که آن حکم روی سایه هم هست تا اگر این سایه بود ولی ناشی از بالا گرفتن دست نبود بلکه ناشی از چیز دیگری بود، آن حکم مترتب باشد. عنوان «أمّ» در برخی موارد همراه با عنوان أم الاخ است و آن زمانی است که بچه‌ی این «أم» برادری داشته باشد.

فرق مهم‌تری نیز وجود دارد: در لوازم مستصحب، فرض این است که آن لازم، حتماً حکمی دارد؛ یعنی انبات لحیه خودش حکمی دارد که در مثال ما فرضاً «وجوب احترام» است، اما در عنوان «أم الاخ» بحث در این است که آیا حکمی دارد یا ندارد؟ و اول کلام است که آیا اطلاق «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ» شامل أم‌الاخ می‌شود یا خیر. در ما نحن فیه فرض این است که انبات لحیه حکم دارد و حکمش هم قطعی است، و بحث در این است که آیا می‌توانیم با استصحاب حیات، آن را اثبات کنیم یا خیر ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهل و یکم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
عدل الهی (1)
خداوند از چيزى نهى نكرد، جز اين كه مى‏داند بنده توان ترك آن را دارد و به چيزىامر نكرد، جز اين كه مى‏داند بنده توان انجام آن را دارد، زيرا جُور و سرگرمى و ستم وتكليف كردن بندگان به آنچه توانش را ندارند، از صفات خداوند نيستند.
الاحتجاج،ج ۲،ص ۲۲۳
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved