پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 اسفند 1396
  • 2018 Feb 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 503
دیروز: 1169
ماه جاری: 1671
امسال: 359200
کل: 931074
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 30/6/1395 - 15:14
کد درس: 776 تعداد بازدید: 601 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی پنجاه و هشتم؛ یک‌‌‌شنبه 9/12/1394

وجوه حضرت امام قدس سره برای اثبات فضولی نبودن عقدی که مالک رضایت باطنی به آن دارد

مرحوم امام قدس سره بعد از این‌که در کلام محقق اصفهانی قدس سره مناقشه می‌کنند، خود وارد بحث شده و بیان‌های متعددی برای اثبات این مدعا اقامه می‌کنند که اگر مالک رضایت باطنی به عقدی داشته باشد، آن عقد صحیح بوده و فضولی نیست. از جمله این‌که:

وجه اوّل و مناقشه‌ی حضرت امام قدس سره در آن

اولین وجهی که مرحوم امام قدس سره برای اثبات صحّت عقد فضولی مقارن با رضایت باطنی مالک اقامه می‌کنند، تمسّک به سیره‌ی عقلائیه است. به این بیان که: [عقد فضولی موافق قواعد است ولو عمومات صحّت شامل آن نشود؛ زیرا] عقد فضولی، عقدی عقلایی است و وقتی اجازه به آن لاحق شد، عند العقلاء صحیح و لازم می‌شود. سپس می‌فرمایند نه تنها چنین عقدی عقلایی است بلکه در سوق مسلمین هم متعارف است؛ زیرا کار دلال‌ها کثیراً ما از قبیل بیع فضولی است نه از قبیل وکالت؛ یعنی معمولاً دلال‌ها چیزی را فضولتاً از جانب مالک می‌فروشند بدون این‌که وکیل او باشند، و سپس پیش مالک رفته و اجازه می‌کنند. و این سیره‌ی عقلائیه مادامی که ردعی از آن ثابت نشود حجّت است. هم‌چنین در صورتی که مالک رضایت باطنی به عقد داشته باشد، عقلاء حکم به صحّت می‌کنند؛ چون هم عقد صادق بوده و هم در سوق مسلمین رواج دارد، لذا مادامی که ردعی ثابت نشود، حکم به صحّت می‌شود.

اما مرحوم امام قدس سره در این وجه مناقشه کرده و می‌فرمایند: اثبات این مطلب که در زمان ما عقد ملحوق به رضا در نزد عقلاء متعارف است، مشکل می‌باشد، چه رسد به این‌که بگوییم این تعارف متصل به زمان معصوم علیه السّلام است. بله، ارتکاز عقلاء این است که فرقی بین بیع فضولی همراه با لحوق اجازه و بین بیع اصیل نیست، امّا مادامی که این ارتکاز عقلاء تعارف عملی نداشته باشد فایده‌ای ندارد.

مناقشه در کلام مرحوم امام قدس سره

عرض می‌کنیم ما فعلاً وارد بحث بیع فضولی که حضرت امام متعرض آن شدند نمی‌شویم امّا این‌که فرمودند عقدی که مالک به آن رضایت باطنی دارد، در ارتکاز عقلاء عقد است و بر آن اثر مترتب می‌کنند، می‌گوییم ارتکاز عقلاء چنین نیست؛ مثلاً اگر زید کتاب‌هایی را برای فروش گذاشته باشد و چند سال هم هست دنبال مشتری می‌گردد امّا مشتری پیدا نمی‌کند، اگر عمرو علم به رضایت باطنی او به فروش کتاب‌ها داشته باشد و بعض این کتابها را به بکر بفروشد و زید هم اصلاً ابراز رضایت نکند ـ نه قبل از بیع و نه بعد از آن ـ عقلاء چنین بیعی را ذات اثر نمی‌دانند و زید را ملزم به وفاء به آن نمی‌دانند. آیت این مطلب هم آن است که زید می‌تواند در مقابل بایستد و به عمرو بگوید اجازه‌ی بیع به تو نداده بودم و بیع صحیح نیست، عقلاء هم حکم به صحّت بیع نمی‌کنند چه رسد به این‌که متعارف هم باشد.

بنابراین این‌که مرحوم امام فرمودند هرچند ارتکاز عقلاء بر صحّت بیع است امّا این ارتکاز مادامی که تعارف عملی نداشته باشد فایده‌ای ندارد، خدمت ایشان عرض می‌کنیم چنین بیعی اصلاً در ارتکاز عقلاء هم صحیح نیست فضلاً از این‌که متعارف باشد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و هشتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
فواید دعا برای برادر دینی
امام صادق(ع) فرمود: دعا کردن مسلمان برای برادر دینی خود، رزق را به سوی دعا کننده جلب می‌کند و بلا را از او دفع می‌کند و فرشتگان نیز به او می‌گویند دو برابر [آنچه برای برادرت خواستی] از آن تو است.
ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص153
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved