پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 22 آذر 1396
  • 2017 Dec 13
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1351
دیروز: 1864
ماه جاری: 25581
امسال: 262794
کل: 834668
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 12/5/1395 - 12:02
کد درس: 770 تعداد بازدید: 432 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی پنجاه و دوم؛ دو‌‌شنبه 19/11/1394

نقد و بررسی کلام محقق نائینی توسط سید خویی قدس سرهما

سید خویی قدس سره در ابتدا می‌فرماید: مراد از عدم قدرت در آیه‌ی شریفه، عدم قدرت عقلی نیست و مراد از «شیء» هم شیء تکوینی نیست؛ زیرا بدیهی است که عبد همانند حرّ، قدرت‌ بر امور تکوینی دارد و چه بسا قدرتش از سید و مولایش هم بیشتر باشد. پس مراد از «لا یقدر علی شیء» قدرت تشریعی است نه تکوینی.

سید خویی قدس سره سپس در کلام استاد خود محقق نائینی قدس سره مناقشه کرده و می‌فرماید: این‌که ایشان فرمودند آیه‌ی شریفه، نفی قدرت تشریعی عبد نسبت به احکام تکلیفیه می‌کند، این را قبول نداریم؛ زیرا آن‌چه برای احرار در شریعت مقدس اسلام مباح است از مأکولات، ملبوسات و مشروبات، برای عبد هم مباح می‌باشد و إذن سید به هیچ وجه دخالت در آن ندارد. بنابراین عبد و حرّ از این جهت تفاوتی با هم ندارند و نمی‌توان ملتزم به حرمت تکلیفی «شیء معتدٌبه» بر عبد شد ـ بله، اگر چیزی مستلزم حرامی باشد، می‌گوییم بر او جایز نیست اما بما هو فعلٌ نمی‌توان قائل به عدم جواز تکلیفی شد ـ . بنابراین آیه‌ی شریفه فقط یک مطلب را بیان می‌کند و آن، عدم نفوذ تصرّفات عبد در «شیء» است. به تعبیر دیگر «لا یقدر علی شیء» حکمی وضعی است نه این‌که قید موضوع باشد؛ چه قید توضیحی و چه احترازی.

سید خویی قدس سره در ادامه می‌فرمایند: وصف «مملوکاً» در آیه‌ی شریفه‌، به منزله‌ی علّت برای حکم یعنی «لا یقدر علی شیء» می‌باشد، کأنّ خداوند متعال چنین می‌فرماید «إنّ العبد لا ینفذ تصرفه لکونه مملوکاً»، بنابراین مناسبات حکم و موضوع اقتضاء می‌کند که کریمه دالّ بر عدم نفوذ تصرّفات عبد باشد از حیث مملوکیت و آن‌چه که مربوط به مملوکیتش است، امّا دلالت بر عدم نفوذ تصرّفات عبد از جهات دیگر ندارد از جمله جهتی که تصرف در مال سید یا اشخاص دیگر است، [بلکه عدم نفوذ این تصرفات برای عبد، از جهت ادله‌ی دالّ بر حرمت تصرّف در اموال مردم بدون إذن آنهاست که از این جهت عبد با دیگران فرقی ندارد؛ زیرا حرمت تصرف در اموال مردم بدون اذن آن‌ها، مشترک بین حرّ و عبد است.

بنابراین کریمه فقط دلالت بر عدم نفوذ تصرفاتی دارد که حیثیت عبدیت در آن دخالت دارد، اما عمومیتی نسبت به سایر تصرفات ندارد؛ چه نسبت به مولا و چه نسبت به دیگران. و فرضاً بپذیریم که کریمه ظهور در این معنا ندارد، امّا لااقل احتمال آن می‌رود، در نتیجه کریمه مجمل شده و باید قدر متیقن آن اخذ شود و قدر متیقن آن هم تصرفات وضعی‌ای است که به خود عبد برمی‌گردد یعنی «لا ینفذ تصرفاته فی ما یرجع الی نفسه و ماله» [ و نمی‌توان به کریمه برای اثبات عدم نفوذ تصرّفات عبد نسبت به اموال مولا یا دیگران استدلال کرد.]

سید خویی در ادامه می‌فرماید: [از آنچه بیان کردیم روشن می‌شود که باید فرق بگذاریم بین جایی که عبد وکیل از غیر (اعم از مولا و غیر مولا) در إنشاء عقد یا ایقاع می‌شود و بین این‌که عبد، دیگری را وکیل در إنشاء عقد یا ایقاع کند. شق اوّل یعنی این‌که عبد وکیل از غیر در إنشاء عقد یا ایقاع شود، جایز است؛ زیرا وکالت از غیر، تصرّفی نیست که به نفس عبد برگردد. امّا شق دوم جایز نیست و عبد نمی‌تواند دیگری را وکیل کند؛ زیرا تصرّفی است که به نفس عبد برمی‌گردد.]

هم‌چنین سید خویی قدس سره در مورد استدلال به صحیحه‌ی زراره می‌فرماید: این صحیحه ظاهر است در عدم نفوذ تصرفاتی که راجع به نفس عبد است و اصلاً اشعاری بر این ندارد که مطلق تصرفات عبد، متوقف بر إذن سید است؛ زیرا در کریمه درباره‌ی طلاق و نکاح سؤال شده که مربوط به نفس عبد است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاه و دوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved