پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 23 آذر 1396
  • 2017 Dec 14
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 631
دیروز: 1586
ماه جاری: 26447
امسال: 263660
کل: 835534
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 6/5/1395 - 15:38
کد درس: 768 تعداد بازدید: 447 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی پنجاهم؛ ‌‌‌شنبه 17/11/1394

نقد و بررسی کلام شیخ توسط محقق نائینی قدس سرهما

محقق نائینی قدس سره با اصل کلام مرحوم شیخ قدس سره موافقند که مقتضای قواعد اولیه، ناقلیت اجازه است، امّا در تشبیهاتی که شیخ قدس سره در ما نحن فیه ذکر کرده مناقشه می‌کنند‌.

اشکال اوّل محقق نائینی قدس سره به تنظیرات شیخ قدس سره

مرحوم نائینی قدس سره می‌فرماید: تنظیرهایی که شیخ قدس سره در نحن فیه ذکر کردند و فرمودند چون اجازه در این موارد ناقل است، پس رضای مکرَه هم ناقل است، درست نیست؛ زیرا مثل قبول، قبض در صرف و سلم و یا حتّی انقضاء زمان خیار بنابر نظر شیخ طوسی1، این موارد از متمّمات و ارکان عقد هستند و قبل از تحقق این متممات اصلاً عقدی وجود ندارد تا این نزاع مطرح شود که الحاق این موارد آیا کاشف می‌باشد یا ناقل، [بلکه این موارد قطعاً ناقل هستند]. برخلاف ما نحن فیه که این نزاع در آن مطرح می‌شود؛ زیرا عقد، قبل از الحاق رضایت مکرَه تمام است لذا می‌توان بحث کرد که این رضایت، ناقل است یا کاشف.

به تعبیر دیگر در عقد مکرَه چون عقد تمام است، معنا دارد بحث شود رضایت کاشف است یا ناقل، اما در مواردی که شیخ تشبیه فرمودند اصلاً عقدی وجود ندارد تا این نزاع در آن مطرح شود؛ زیرا قبول، قبض و انقضاء زمان خیار بنابر نظر شیخ طوسی رحمه الله، از متمّمات عقد است.

مناقشه در اشکال اوّل محقق نائینی قدس سره

عرض می‌کنیم کبرای فرمایش محقق نائینی قدس سره ـ که در اصل مأخوذ از محقق کرکی قدس سره است ـ صحیح می‌باشد؛ یعنی چیزی که از متممّات عقد باشد، نمی‌توان سؤال کرد که کاشف است یا ناقل؛ چون علی الفرض قبل از تحقق متمم، عقدی وجود ندارد. امّا به نظر می‌آید تنظیر مرحوم شیخ ـ کما صرح فی عبارته ـ از جهت دیگری باشد و آن این‌که «زمان»، مأخوذ در ایجابِ عقد نیست.

توضیح بیشتر این‌که مرحوم شیخ قدس سره فرمودند چون زمان، مأخوذ در ایجاب عقد نیست، پس مقتضای قواعد اولیه این است که اجازه ناقل باشد. سپس برای این‌ مطلب که «زمان» مأخوذ در ایجاب نیست، مواردی را تنظیر کردند از جمله این‌که اگر زمان مأخوذ در ایجاب عقد باشد، باید حصول ملکیت بعد از الحاق قبول، منافات با مقتضای ایجاب داشته باشد.

هم‌چنین اگر در ایجابِ صرف و سلم زمان دخیل باشد، باید حکم به تحقق ملکیت بعد از قبض، منافات با مقتضای ایجاب داشته باشد در حالی که چنین نیست. پس معلوم می‌شود زمان دخیل نیست [چه بسا ما نحن فیه نیز چنین باشد]. پس از این نظر تشبیه شیخ اشکالی ندارد. مضافاً به این‌که در مورد صرف و سلم می‌توان جواب دیگری هم به اشکال محقق نائینی داد که بحث از کاشف یا ناقل بودن قبض در صرف و سلم، ثبوتاً محال نیست، هرچند از لحاظ اثباتی به نظر می‌رسد بحث بی‌جایی است؛ زیرا اثباتاً پذیرفتند که ملکیت بعد از قبض پدید می‌آید.

اشکال دوم محقق نائینی قدس سره

اشکال دوم مرحوم نائینی مربوط به تنظیر دیگر شیخ قدس سرهما است که ایشان در پایان فرمودند اگر می‌خواهید ناقل بودن اجازه در ما نحن فیه برای شما حلّ شود، مسأله‌ی فسخ به خیار را ملاحظه کنید؛ زیرا فسخ هرچند حلّ همان عقد سابق است و آن را کأن لم یکن می‌کند، امّا این حلّ از زمان فسخ می‌باشد. ما نحن فیه نیز چنین می‌باشد و اجازه ناقل است. محقق نائینی قدس سره می‌فرماید:

تشبیه رضای مکرَه به فسخ ذی الخیار، درست نیست؛ زیرا فسخ ذی الخیار در مقابل اقرار و تثبیت ذی الخیار است که هر دو به عقدِ صحیح تعلق می‌گیرند؛ یعنی بر عقدی وارد می‌شوند که با صرف نظر از اجازه و فسخ، صحت آن مفروغٌ منه است و ذی الخیار حق تثبیت یا فسخ آن را دارد. بنابراین این اجازه یا فسخ از زمان وقوعشان مؤثر هستند. امّا در ما نحن فیه اجازه و رضایت مالک، در مقابل ردّ عقد فضولی است؛ یعنی قبل از الحاق رضایت مکرَه، اصلاً عقد صحیحی واقع نشده است بلکه رضایت متأخر می‌خواهد عقد مکرَه یا فضولی را تصحیح کند نه تثبیت. پس ما نحن فیه با فسخ ذی الخیار متفاوت است و نمی‌شود این دو را با هم قیاس کرد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پنجاهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved