پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 24 آذر 1396
  • 2017 Dec 15
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 224
دیروز: 1900
ماه جاری: 27940
امسال: 265153
کل: 837027
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 6/5/1395 - 14:34
کد درس: 767 تعداد بازدید: 511 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی چهل و نهم؛ ‌‌‌شنبه 10/11/1394

رضایت متأخر آیا کاشف است یا ناقل؟

آخرین مسأله‌ای که در بحث عقد إکراهی مطرح می‌شود این است که رضایت متأخر، آیا کاشف می‌باشد یا ناقل؟

اگر رضایت کاشف باشد به این معناست که از همان ابتدای تحقق عقد، نقل و انتقال محقق شده و رضایت فقط کاشف از تحقق نقل و انتقال از آن زمان می‌باشد. و اگر رضایت ناقل باشد به این معناست که از حین تحقق رضا، نقل و انتقال محقق شده است.

مبحث اصلی که این مسأله در آن مطرح می‌شود، بحث بیع فضولی است که إن شاء الله به طور مفصل آن‌جا بررسی خواهد شد. عمده مطلبی که شیخ قدس سره اینجا در صدد آن هستند این است که مقتضای اصل اولی یعنی قاعده‌ی اولیه ـ اعم از اصل عملی، عمومات و اعتبارات اولیه؛ نه خصوص اصل عملی ـ کاشف بودن اجازه است یا ناقل بودن آن.

مرحوم شیخ قدس سره در ابتدا می‌فرماید: مقتضای اصل عملی یعنی استصحاب، [و نیز مقتضای حدیث «لا یحل مال إمرء مسلم إلا بطیبة نفسه»] ناقلیت اجازه است. این‌که مقتضای اصل عملی در این مبحث ـ و نیز در مبحث بیع فضولی ـ ناقلیت اجازه است، به این خاطر است که اگر قبل از تحقق رضا شک کردیم که آیا نقل و انتقالی اتفاق افتاده است یا نه، استصحاب عدم تحقق نقل و انتقال جاری است.

کاشف بودن اجازه در نظر بعض اعلام و مناقشه‌ی شیخ قدس سره در آن

مرحوم شیخ قدس سره سپس از بعضی ـ لعل صاحب جواهر قدس سره ـ نقل می‌کند که قائلند مقتضای اصل؛ یعنی مقتضای قواعد اولیه نه خصوص اصل عملی، کاشفیت اجازه است، هم در این مبحث و هم در بحث بیع فضولی. به این بیان که گفته‌اند اگر بایع عقدی بخواند و مشتری بعداً راضی به عقد سابق شود، مقتضای رضایت مشتری به عقد سابق این است که مشتری راضی به آن چیزی باشد که بایع ایجاب کرده است؛ یعنی رضایت به نقل و انتقال ملک از حین صدور عقد. شارع مقدس هم این رضایت مشتری را امضاء کرده است و مقتضای امضای این رضایت توسط شارع و ترتیب آثار بر عقد، نیست مگر حکم به حصول ملک از حین صدور عقد، و این معنای کاشف بودن اجازه است. پس نقل و انتقال من حین صدور عقد محقق می‌شود امّا در مثل ما نحن فیه و بیع فضولی منوط به این است که حداقل در آینده رضایتی ملحق به عقد شود.

 البته این‌که بعضی قائل شده‌اند مقتضای قواعد اولیه ناقلیت اجازه است، این با صرف نظر از روایات خاصه است؛ چراکه لعل کسی بگوید هرچند مقتضای قواعد اولیه ناقلیت اجازه است، اما با توجه به بعض روایات خاصه از جمله روایت ابو عبیدة الحذاء و احیاناً روایت محمد بن قیس، از مقتضای این قواعد اولیه خارج شده و قائل به کاشفیت اجازه می‌شویم. کما این‌که بعید نیست ما نیز با توضیحی که خواهیم داد قائل به این مطلب شویم.

به هر حال مرحوم شیخ در این کلام که مقتضای قواعد اولیه، کاشفیت اجازه است، مناقشه کرده و می‌فرماید: قوام این استدلال به آن است که در عقد سابق، «زمان» نهفته باشد؛ یعنی عقد، دالّ بر نقل و انتقال من حین الانشاء باشد، در حالی که در عقد که مرکب از ایجاب و قبول است، اصلاً «زمان» نهفته نیست ـ نه در ایجاب، نه در قبول و نه در مجموع ایجاب و قبول ـ بلکه مفاد عقد سابق، نفس نقل و انتقال است. و چون نفس عقد بدون امضای شارع مؤثر نیست، پس حصول نقل و انتقال تابع حکم شارع است. پس اگر در نظر شارع إنشاء سابق مؤثر من حین العقد باشد، اثر یعنی نقل و انتقال هم از حین عقد محقق می‌شود و اگر در نظر شارع إنشاء بعد از حصول رضایت مالک مؤثر باشد، نقل و انتقال هم از زمان الحاق رضا محقق می‌شود. و چون علی الفرض شارع رضایت مالک را دخیل می‌داند، پس عقد بعد از تحقق رضایت مؤثر است و این یعنی ناقل بودن اجازه. پس مقتضای قواعد اولیه آن است که اجازه ناقل باشد نه کاشف. و حتی اگر صرف نظر از استصحاب هم کنیم، باز مقتضای اعتبار، تحقق نقل و انتقال است من حین الرضا نه من حین العقد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهل و نهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved