پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 تير 1398
  • 2019 Jul 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 75
دیروز: 1827
ماه جاری: 69964
امسال: 271492
کل: 1892904
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 25/3/1395 - 14:43
کد درس: 748 تعداد بازدید: 1079 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی سی‌ام؛ ‌شنبه 28/9/1394

نتیجه‌گیری شیخ قدس سرهما از روایات بطلان طلاق مکرَه

مرحوم شیخ قدس سره می‌فرماید: این روایات دلالت دارد که طلاق اکراهی باطل است و چون طلاق خصوصیتی ندارد و ما احتمال فرق بین طلاق، بیع و بلکه سایر عقود در بطلان به واسطه‌ی إکراه نمی‌دهیم، لذا از این روایات معلوم می‌شود که بیع إکراهی باطل است.

إن قلت: اگر طلاق خصوصیت ندارد، پس چرا حتّی یک روایت در بطلان بیع، نکاح و سایر عقود مکرَه وارد نشده است؟

قلت: این‌که روایات در خصوص طلاق وارد شده، به خاطر کثرت ابتلای آن بوده، خصوصاً حلف به طلاق، و الا از جهت بطلان به سبب إکراه، طلاق خصوصیتی ندارد.

نقد و بررسی استدلال شیخ قدس سره به روایات بطلان طلاق مکرَه

این ادعا که طلاق خصوصیت ندارد و سایر معاملات مکرَه نیز همین حکم را دارد، هرچند از قِبَل بعض اعلام دیگر هم مطرح شده و ظن قوی هم وجود دارد که چنین ‌باشد، امّا با این حال اگر ما باشیم و این روایات، نفس اطمینان به این مطلب پیدا نمی‌کند؛ چراکه احتمال دارد به خاطر مبغوضیت طلاق و این‌که طلاق سهل نباشد، شارع مقدس قیودی را در خصوص طلاق شرط کرده تا آن را مضیق کند، کما این‌که طلاق شروط دیگری هم دارد از جمله «اشتراط وقوع در طهر غیر مواقعه، حضور عدلین، اشتراط صیغه‌ی خاصه». بنابراین لعل شارع مقدس فقط در خصوص طلاق إکراهی، حکم به بطلان کرده باشد هرچند این إکراه از ناحیه‌ی پدر، مادر و یا سایر نزدیکان باشد، لذا از این روایات نمی‌توان بطلان بیع اکراهی را استفاده کرد.

دلیل پنجم: (ادعای اجماع بر بطلان بیع اکراهی) و نقد آن

دلیل دیگری که غیر واحد من الاعلام از جمله مرحوم شیخ انصاری قدس سره اقامه فرموده‌اند، ادعای اجماع بر اشتراط اختیار است.

عرض می‌کنیم هرچند بعید نیست این اجماع وجود داشته باشد، امّا قطعی المدرک و یا لااقل محتمل المدرک است؛ چراکه اطمینان وجود دارد یا حداقل احتمال می‌رود که مجمعین استناداً به ادله‌ی موجودِ در مسأله، حکم به بطلان بیع اکراهی کرده باشند، لذا چنین اجماعی حجیتی برای استنباط حکم شرعی ندارد.

دلیل ششم (دلیل مختار): تمسک به سیره‌ی عقلاء

بعض أعلام مانند مرحوم امام قدس سره دلیل دیگری برای اشتراط اختیار و در نتیجه بطلان بیع اکراهی بیان کرده‌اند و آن تمسک به سیره‌ی عقلائیه است.

توضیح مطلب این‌که: سیره‌ی جاری بین عقلاء‌ بر این استوار است که اگر بیع ـ یا هر معامله‌ا‌ی ـ‌ به خاطر فشار و تهدیدی که از ناحیه‌ی دیگری است انجام شود به گونه‌ای که لولا إکراه، فرد قصد بیع نداشت، چنین بیعی موثر در نقل و انتقال نبوده و باطل می‌باشد. این سیره نه تنها در شرع ردع نشده بلکه شواهدی بر تأیید آن هم وجود دارد از جمله ادله‌ای که تا کنون ذکر شد و همین مقدار ـ یعنی عدم ردع ـ‌ کافی برای امضاء آن است؛ مثلاً اگر مکرِه، فرد را إکراه بر بیع منزلش به قیمة المثل ـ چه رسد کمتر از آن ـ کند، چنین بیعی در نزد عقلاء باطل بوده و فرقی با این ندارد که ظالمی، صاحب خانه را ظالمانه از خانه‌ی خود بیرون کند و آن را غصب کند؛ یعنی در نزد عقلاء فرقی از حیث غصبی بودن بین دو صورت وجود ندارد.‌

إن قلت: اگر بر بیعِ إکراهی صدق بیع می‌شود، پس اطلاق کریمه‌ی «احل الله البیع» شاملش شده و در نتیجه به آن مشروعیت می‌دهد، و بلکه چه بسا اطلاق آیه‌ی شریفه رادع سیره‌ی مذکور باشد.

قلت: هرچند قبول داریم که اگر عرف عقلاء شرطی را لازم بدانند امّا صدق بیع منوط به آن نباشد، با أحل الله البیع می‌توان معامله‌ی فاقد آن شرط را تصحیح کرد، امّا در خصوص شرط «اختیاری بودن و عدم اکراه» آن‌قدر سیره‌ی عقلائیه محکم و واضح است که با عموم آیه‌ی شریفه نمی‌توان عقد فاقد اختیار را تصحیح کرد، ولی به هرحال به ضمیمه‌ی شواهد مذکور و بعض شواهد دیگر، می‌توان أحل الله البیع را منصرف از بیع اکراهی دانست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سی‌ام  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
جوان و ترك تحصيل علم
امام صادق عليه السلام: دوست ندارم جوان شما را جز در دو حال ببينم: دانشمند يا دانش آموز؛ زيرا اگر چنين نباشد كوتاهى كرده و چون كوتاهى كند، ضايع گشته و چون ضايع گردد، گنهكار باشد و چون گنهكار باشد، سوگند به آن كه محمّد را بحقّ برانگيخت، در آتش جاى گيرد.
كنز العمّال، ۱۰۲۳۳
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved