پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 22 آذر 1396
  • 2017 Dec 13
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1290
دیروز: 1864
ماه جاری: 25520
امسال: 262733
کل: 834607
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 22/1/1395 - 15:44
کد درس: 743 تعداد بازدید: 681 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 36 ـ شنبه 12/10/94

در قسم دوم از نسخ حکم، سؤال این بود که اگر شک شود آیا شارع، قید زمانی را برای حکم قرار داده است یا خیر، آیا استصحاب جاری است یا خیر؟

برخی اشکالی را بر این نوع استصحاب وارد کردند که این استصحاب در حق کسانی که زمان غیر محتمل النسخ را درک کرده‌اند جاری است. زمانی که این حکم قطعاً نسخ نشده بود در حق آنها وجود داشت، شک می‌کنند که آیا بعد از آن هم وجود دارد یا نه، استصحاب را جاری می‌کنند. اما نسبت به کسانی که بعداً پدید آمدند و از اول احتمال می‌دهند که این حکم در زمان آنها منسوخ بوده، چگونه می‌توان استصحاب کرد؟! بنابراین این استصحاب به خاطر تعدد موضوع و اختلاف موضوع جاری نیست.

جوابی داده شد که از طریق قاعده‌ی اشتراک احکام، حکم را برای سایرین اثبات می‌کنیم و برخی اشکال کردند که به این قاعده‌ هم نمی‌شود تمسک کرد. پاسخ آنست که:

اگر احکام شرعیه علی نهج قضایای خارجیه باشد، اشکال وارد است؛ زیرا زیدی که زمان عدم نسخ حکم را درک کرده، با عمروی که درک نکرده متفاوت است و حکم زید را نمی‌شود به عمرو اسراء داد؛ زیرا یکی زمان عدم نسخ را درک کرده و دیگری درک نکرده است. و همان‌طور که گفتیم، به قاعده‌ی اشتراک احکام هم نمی‌شود تمسک کرد.

ولی از آنجا که احکام شرعیه، نوعاً بر اسلوب قضایای حقیقیه است؛ یعنی افراد خارجیه مورد نظر نیست بلکه به نحو کلی، هر بالغی حکمش ‌چنین است، وقتی گفته می‌شود: «صلاة الجمعة واجبةٌ» به زید و عمرو و بکر کاری ندارد و کأنّ گفته است: «علی کلّ بالغ مستجمع لشرایط التکلیف، تجب صلاة‌ الجمعة» اما آن بالغ، چه کسی است و آن مستجمع شرایط تکلیف کیست، این بیان متعرض آن نیست و فرض این است که شک می‌کنیم این بیان یعنی «تجب صلاة الجمعة» مربوط به ده سال، بیست سال، دویست سال یا بیشتر است؟ موضوع آن حکم نیز، من یا مثلاً عمرو یا بکر نیست تا گفته شود با هم متفاوتند، بلکه موضوعش مثلاً هر بالغ مستجمع شرایط تکلیف است. استصحابی که در اینجا جاری می‌شود آن است که هنوز این قاعده که «کل مستجمع لشرایط التکلیف، تجب علیه صلاة الجمعة» باقی است. بنابراین از این نظر مشکلی پدید نمی‌آید.

اشکال دوم بر جریان استصحاب در نوع دوم نسخ

این استصحاب، معارض به استصحابی عدمی است. هر کسی دوران عدم بلوغی داشته است و تکلیفی نداشته است، لذا شک می‌کند که بعد از بلوغ، عدم الحکم، مثلاً عدم وجوب صلاة جمعه آیا منقلب به وجوب صلات جمعه شد یا خیر؟ استصحاب عدم وجوب صلات جمعه جاری می‌کند و در نتیجه با استصحاب وجوب صلات جمعه معارضه می‌کند و استصحاب بقاء حکم با استصحاب عدم حکم، هر دو ساقط می‌شوند.

پاسخ اشکال معارضه

روشن است که اگر دو استصحاب هم جاری باشد، ‌استصحاب حکم، حاکم بر استصحاب عدم حکم است بلکه می‌توان گفت تعارضی ندارند؛ چون استصحاب عدم حکم، غایت داشت که همان عدم بلوغ بود و استصحاب حکم، شرط داشت که همان بلوغ بود. بنابراین این دو با هم تعارضی ندارد، لذا اشکال دوم هم منتفی است.

البته باید توجه داشت اگر احراز می‌شد که بعد از بلوغ قطعاً آن عدم حکم نیست، با هم تعارض نداشتند، ولی وقتی احراز نشد و احتمال دادیم که حتی بعد از بلوغ هم عدم حکم باقی باشد استصحاب عدم جاری است، نظیر استصحاب حلیتی که در قضیه‌ی عنب بود و رفع مشکل به همان نحو است که قبلاً گذشت؛ زیرا:

جعل حکم، علی الفرض بین جعل قصیر و جعل طویل، مردد است. می‌دانیم حکمی جعل شده اما نمی‌دانیم وسیع جعل شده یا ضیّق، قصیرش قطعی است مثلاً تا دو سال قطعی است پس استصحاب عدم ندارد، طویل بودنش مشکوک است و استصحاب عدم جعل اوسع از قصیر، جاریست. ‌بنابراین نه تنها نمی‌توانیم استصحاب وجودی جاری کنیم بلکه استصحاب عدم جاری می‌کنیم.

به تعبیر دیگر چون بین جعل قصیر و طویل تردید است و جعل قصیر قطعی است و عدم جعل طویل هم با اصل عدمی احراز می‌شود، نه حکم طویل را می‌شود استصحاب کرد و نه کلی حکم را می‌شود استصحاب کرد. نظیر جایی که فردی غیر متطهر بود و مایع خارج از او مردد بین بول و منی بود.

در حقیقت با احتمال اینکه نسخ مقید به زمان خاصی باشد یا نباشد، نمی‌توانیم استصحاب حکم را جاری کنیم بلکه استصحاب عدم جعل به نحو طویل جاریست و استصحاب عدم نسخ به این معنا، جاری نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سی و ششم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved