پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 31 شهريور 1396
  • 2017 Sep 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 141
دیروز: 1943
ماه جاری: 31166
امسال: 164480
کل: 736354
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 18/1/1395 - 15:18
کد درس: 740 تعداد بازدید: 596 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 33 ـ شنبه 5/10/94

طبق آنچه تا به حال بیان شد، مقتضی برای استصحاب تعلیقی، در جایی که تعلیق در لسان شارع آمده باشد وجود دارد. در مثل «العصیر اذا غلی یحرم» صرف نظر از آن اشکال خاصی که ذکر کردیم، گفتیم می‌توانیم این قضیه‌ی شرطیه‌ای که مجعول شارع است را عند الشک استصحاب کنیم، إلا اینکه اشکالی وجود داشت که نوع اعاظم متعرض آن شده‌اند و آن، تعارض این استصحاب با استصحاب تنجیزی و مطلق است.

هنگامی که ماء الزبیب غلیان پیدا می‌کند، با استصحاب، حکم به حرمت آن می‌شود اما حالت سابقه‌ی تنجیزیه‌ای دارد که همان حلیت است. قبل از غلیان وقتی که ماء العنب بود و بلکه ماء الزبیب بود، حلیت داشت و اکنون همان حلیت را می‌توانیم استصحاب کنیم و در نتیجه استصحابین با تعارض ساقط می‌شوند و نتیجه با اصالة ‌الحل به حلّیت منجرّ می‌شود.

شیخ انصاری; پاسخی به این اشکال دادند که اگر جواب آخوند تمام نباشد، می‌توان به جواب شیخ و تابع ایشان یعنی محقق نائینی> پناه برد. ایشان فرمودند که استصحاب تعلیقی «العنب اذا غلی یحرم» حاکم بر استصحاب حلیت است و با وجود اصل حاکم، دیگر نوبت به اصل محکوم نمی‌رسد.

تفسیر سید خویی نسبت به بیان محقق نائینی رحمهما الله

سید خویی تلمیذ محقق و مقرر خوش‌بیان جناب نائینی رحمهما الله، حکومت را این‌چنین تفسیر می‌کنند که:

شک در حلیت و عدم حلیت، مسبب از شک در سعه‌ی حرمت معلقه است، که آیا حرمت معلقه و حرمت عند الغلیان، اختصاص به ماء العنب دارد یا اعم از ماء العنب و ماء الزبیب است؟ اگر اعم باشد دیگر شکی در زوال حلیت نداریم.

به تعبیر دیگر: شک در بقاء‌ و عدم بقاء حلیت، ناشی از شک در سعه‌ی جعل حرمت عند الغلیان است، لذا اگر به استصحاب احراز کردیم حرمت عند الغلیان نسبت به ماء الزبیب اطلاق دارد، دیگر شکی در زوال حلیت باقی نمی‌ماند و احراز می‌شود که حلیت باقی نیست. بدین جهت، اصلی که بتواند تعیین مقدار حرمت کند و سعه‌ی حرمت معلقه را اثبات کند، بر اصلی که مربوط به حلیت است حاکم می‌شود.

اشکال سید خویی رحمه الله بر پاسخ مرحوم شیخ و نائینی

سید خویی رحمه الله دو اشکال بر این پاسخ وارد می‌کند.

اشکال اول: بین دو شک، سببیت و مسببیتی وجود ندارد و وقتی سببیت و مسببیت نبود، بین الاصلین حکومتی نیست. دو شک در عرض هم و در رتبه‌ی واحده هستند؛ یکی مقدم و سبب نسبت به دیگری نیست.

این کلام را چنین می‌توان توضیح داد که:

شکِ در اینکه آیا حرمت معلقه، مطلقه است یا غیر مطلقه، مربوط به مبادی خودش است که لسان دلیل گویا نیست و نوعی ابهام دارد و شک در اینکه حلیت، بعد از غلیان باز باقی است یا خیر، نیز مبادی خودش را دارد؛ چون تابع اصل حلیتش است و دلیل اگر یک نوع ابهام داشت، شک می‌کنیم که آیا این حلیت در ماء الزبیب بعد الغلیان هم هست یا نیست، و این دو شک در رتبه‌ی واحده هستند و یکی معلول دیگری نیست.

آری، از آنجایی که علم اجمالی داریم ماء الزبیب بعد الغلیان، خالی از حلیت یا حرمت نیست، شک می‌کنیم که این ماء الزبیبی که غلیان پیدا کرده، حرام است یا حلال و این ربطی ندارد به اینکه شک در حلیت، مسبب از شک در حرمت بعد از غلیان باشد.

اشکال دوم: فرضاً بپذیریم دو شک، در طول یکدیگرند و یکی سبب و دیگری مسبب است، باز اینجا استصحاب حرمت معلقه نمی‌تواند بر استصحاب حلیت منجزه حاکم باشد؛ زیرا حکومت احد الاصلین بر اصل دیگر، وقتی صحیح و مورد پذیرش است که سببیت یکی نسبت به دیگری، شرعی باشد؛ یعنی اینکه مسبب، اثر شرعی مفاد اصل سببی باشد.

مثال: اگر کسی کرّ مشکوک الطهارة‌ در اختیار داشته باشد و دست نجس خود را در این کرّ مشکوک الطهارة غَسل کند، شک می‌کند آیا دستش پاک شد یا نه؛ زیرا یقین نداشت که این آب، کرّ طاهر و در نتیجه مطهِّر باشد. نسبت به دست با غمض عین از اصل جاری در ماء، استصحاب نجاست جاری است؛ زیرا حالت سابقه‌اش نجاست است، ولی این استصحاب نجاست اعتبار ندارد؛ زیرا محکوم استصحاب طهارت یا اصالة الطهارة جاری در کرّ مذکور است؛ زیرا شک ما در نجاست ید، ناشی از شک در طهارت آن کرّ است و از آثار طهارت کرّ، این است که مغسول در آن پاک می‌شود و این اثر، اثر شرعی است. شرع فرموده است «المغسول فی الکرّ یطهر»، بدین جهت با استصحاب طهارت کرّ یا اجرای اصالة ‌الطهارة ‌در کرّ، دیگر جایی برای شک در نجاست ید باقی نمی‌ماند تا استصحاب نجاست کنیم و موضوع استصحاب نجاست از بین می‌رود. در این‌ موارد می‌توانیم بگوییم استصحاب سبب، بر استصحاب مسبب حاکم است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه سی و سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved