پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 26 آذر 1396
  • 2017 Dec 17
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1109
دیروز: 1498
ماه جاری: 31684
امسال: 268897
کل: 840771
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 1/2/1395 - 18:49
کد درس: 731 تعداد بازدید: 922 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی بیست و چهارم؛ ‌‌شنبه 30/8/1394

کلام صاحب جواهر و مناقشه‌ی شیخ قدس سرهما در آن

مرحوم شیخ قدس سره می‌فرماید: از آن‌چه بیان کردیم که مکرَه هم قصد لفظ به ما له من المعنا و هم قصد جدی آن معنا را دارد و نُه شاهد بر آن ذکر کردیم، معلوم می‌شود استفاده‌ی بعض معاصرین ـ صاحب جواهر قدس سره ـ از بعض عبارات تحریر و مسالک صحیح نیست. صاحب جواهر خواسته‌اند استفاده کنند که «مُکره نه تنها فاقد طیب نفس است، بلکه قاصد معنا هم نیست». عبارت مرحوم علامه قدس سره در تحریر چنین است:

و لو أكره على الطلاق فطلّق ناويا له، فالأقرب أنّه غير مكره إذ لا إكراه على القصد.

مرحوم علامه می‌فرماید: اگر کسی که إکراه بر طلاق شده، همسرش را با قصد طلاق دهد، أقرب این است که مُکره نیست [و طلاقش واقع می‌شود]؛ زیرا إکراه بر قصد نشده بود.

صاحب جواهر قدس سره عبارت تحریر و مسالک را چنین معنا می‌کند که علامه و شهید گفته‌اند «وقتی ظالمی کسی را إکراه بر طلاق می‌کند، فرد می‌تواند قصد طلاق نکند چون اکراه در ظاهر است و ظالم از قصد او خبر ندارد، لذا اگر مکرَه قصد طلاق کند، چون این قصد عن اختیارٍ است، اقرب وقوع طلاق است. مفهوم این عبارت آن است که بطلان طلاق اکراهی، در مواردی است که مکرَه قصد طلاق نداشته باشد [پس این‌که شهیدین و علامه فرمودند طلاق مکره باطل است لفقدان القصد، مرادشان این است که مکرَه، فاقد قصد است.]

سپس صاحب جواهر قدس سره بر این کلام اشکال کرده و می‌فرماید: این‌که بگوییم مکرَه فاقد قصد است، درست نمی‌باشد بلکه مکرَه قصد دارد لذا اگر با قصد هم طلاق دهد (طلّق ناویاً) باز هم طلاقش باطل است.

مرحوم شیخ قدس سره می‌فرماید: این‌که صاحب جواهر، کلام شهید و علامه قدس سرهم را چنین معنا کرده، درست نیست و همان‌طور که بیان کردیم، شهیدین و مرحوم علامه نمی‌خواهند بفرمایند مکرَه فاقد قصد است بلکه قاصد معنا حتی به نحو جدی است، الا این‌که چون طیب نفس ندارد، طلاقش باطل است.

اما این‌که عبارت مسالک و تحریر را چگونه توجیه کنیم، شیخ قدس سره در اواخر بحث مفصلاً وارد بررسی این کلام می‌شوند و چهار احتمال در آن ابداع می‌کنند ـ که دو احتمال آن خود دارای دو شق است ـ و کأن می‌خواهند کلام علامه را حمل بر بعض این احتمالات کنند که خلاصه‌ی کلام ایشان این است که مکرَه، قاصد معنا به نحو جدی است الا این‌که طیب خاطر به مدلول عقد ندارد، که شاید بعداً متعرض این کلام شویم.

اضطراب عبارات شیخ قدس سره در بررسی کلام صاحب جواهر قدس سره

با این‌که مرحوم شیخ قدس سره معمولاً با عبارات محکم مراد خود را بیان می‌کند، امّا عبارات ایشان در ما نحن فیه اضطراب دارد. شیخ قدس سره در ابتدای ورود در بحث به صراحت فرمودند مراد از قصد در این‌جا، وقوع مضمون عقد عن طیب نفس است، اما بعد از این‌که کلام صاحب جواهر را نقل کرده و به آن اشکال می‌کنند، عبارتی دارند که فی‌الجمله با ظاهر عبارت تحریر سازگار است و نفی قصد وقوع مضمون عقد نسبت به مکره می‌کند، عبارت ایشان چنین است:

فالمراد بعدم قصد المكره: عدم القصد إلى وقوع مضمون العقد في الخارج، و أنّ الداعي له إلى الإنشاء ليس قصد وقوع مضمونه في الخارج.

مراد از عدم قصد مکره ـ در عبارت شهیدین و مرحوم علامه ـ این است که قصد وقوع مضمون عقد در خارج را ندارد و داعی مکره بر إنشاء، قصد وقوع مضمون آن در خارج نیست.

مرحوم شیخ در این عبارت، کلام قبلی خود را نقض می‌کنند. ایشان در قبل فرمودند که مراد شهیدین و مرحوم علامه این نیست که مکره فاقد قصد است بلکه قصد لفظ بما له من المعنا و قصد جدی آن معنا را دارد و فقط فاقد طیب نفس می‌باشد، اما در این‌جا می‌فرمایند که مکره، قصد وقوع مضمون عقد را در خارج ندارد و کأنّ می‌فرمایند مکره در إنشاء، فقط واجد معنای استعمالی می‌باشد ـ چراکه معنای استعمالی قابل انفکاک از لفظی که متکلم درصدد استعمال آن است نمی‌باشد ـ نه قصد وقوع مضمون عقد در خارج.

مرحوم شیخ قدس سره در چند سطر بعد هم می‌فرمایند:

أنّ المراد بالقصد المفقود في المكره هو: القصد إلى وقوع أثر العقد و مضمونه في الواقع و عدم طيب النفس به، لا عدم إرادة المعنى من الكلام.

همانا مراد از قصدی که در مکره مفقود است، قصد به وقوع اثر عقد و مضمون عقد در واقع و عدم طیب نفس به آن است، نه عدم اراده‌ی معنا از کلام.

در این عبارت نیز مرحوم شیخ هر دو قصد را نفی می‌کند؛ یعنی هم قصد وقوع مضمون عقد در خارج و هم طیب نفس به آن ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و چهارم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved