پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 28 دي 1396
  • 2018 Jan 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 344
دیروز: 1313
ماه جاری: 31089
امسال: 305047
کل: 876921
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 18/1/1395 - 14:44
کد درس: 727 تعداد بازدید: 689 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 24 ـ شنبه 30/8/94

بررسی راه‌حل محقق اصفهانی رحمه الله

محقق اصفهانی رحمه الله فرمودند اگر زمان به نحو وجود محمولی مأخوذ باشد، یعنی «الصلاة فی الوقت الموقّت لها» یا «الامساک فی النهار» مشکلی وجود ندارد. اما اگر زمان به وجه نعتی مأخوذ باشد، یعنی ناعت باشد؛ «الصلاة النهاریة و الامساک النهاری» مبتلا به اشکال مثبتیت استصحاب می‌شویم.

شهید بزرگوار صدر رحمه الله چهار اشکال بر ایشان وارد کردند که همه‌ی آن اشکالات را دفع کردیم و تنها یک اشکال بنابر مشرب معروف بین قوم بر ایشان وارد است و آن چنین است که؛

اگر استصحاب به نحو کان تامه جاری گردد، گرچه حالت سابقه دارد ولی اثبات وقوع صلات در نهار با این استصحاب، مثبت خواهد بود زیرا لازمه‌ی عقلی آن است؛ به دلیل آنکه اثبات یک وجود برای رسیدن به فرد خاص، مثبت است. مثلاً استصحاب کرّیت برای اثبات کرّیت هذا الماء، مثبت است. در ما نحن فیه نیز استصحاب نهار به نحو کان تامه، (نهار بود الان هم هست) برای اثبات وقوع نماز در نهار، مثبت است؛ زیرا اصل نهار با استصحاب اثبات می‌شود اما اینکه این قطعه نیز نهار است، لازمه‌ی عقلی آن است پس مثبت می‌شود و نهایتاً بالوجدان احراز می‌کنیم نماز در زمان واقع شده است، ولی نمی‌شود اثبات کرد که در زمانی که آن زمان، نهار است واقع شده است.

اما اگر نهار به نحو کان ناقصه استصحاب شود؛ یعنی گفته شود این قطعه از زمانی که می‌آید و صلات در آن واقع می‌شود نهار است، همان اشکال عدم حالت سابقه وارد می‌شود؛ زیرا زمانی که الآن می‌آید قبلاً نبوده و تازه پدید آمده است و حالت سابقه ندارد، پس چگونه بگوییم این زمانی که الآن پدید می‌آید سابقاً نهار بوده پس الآن هم باقی است؟! بلکه می‌توانیم استصحاب عدم ازلی‌ در حق آن جاری کنیم و بگوییم این زمان وقتی که نبود وصف نهاریت نداشت، اکنون که پیدا می‌شود آیا وصف نهاریت هم با آن حاصل می‌شود یا خیر؟ اصل عدم جاری است البته به نحو عدم ازلی.

آری، اگر کسی توانست حتی به نحو کان ناقصه، نهار و ليل و ماه رمضان و شوال و محرّم را استصحاب کند، دیگر این اشکال از او مندفع می‌شود. اما اینکه می‌شود یا خیر، مشهور قائلند نمی‌شود ولی باید قدری در آن تأمل و بررسی انجام داد که به زودی به آن خواهیم پرداخت إن‌شاءالله.

راه حلّ آخوند رحمه الله در استصحاب زمان

راه‌حل دیگری در استصحاب زمان برای اثبات وقوع متعلق احکام در زمان‌های معینی که برای آنها قرار داده شده است، راهکاری می‌باشد که مرحوم صاحب کفایه ذکر فرموده است. ایشان فرموده‌اند مثلاً کسی که در حال امساک است، در صورتی که آخر وقت شک ‌کند اگر امساک او ادامه پیدا کند امساک نهاری است یا خیر، حتی به نحو قید «الإمساك النهاری» می‌تواند استصحاب کند.

بیان مطلب: لحظه‌ی قبل، امساک او امساک نهاری بود، شک می‌کند این امساک نهاری هنوز ادامه دارد یا خیر، استصحاب «کون هذا الامساک، امساکاً نهاریاً» جاری است. پس مشکل حل می‌شود و می‌توانیم متعلق را با استصحاب احراز کنیم.

نقد و بررسی راه‌حل صاحب کفایه رحمه الله

أولاً: اگر کلام صاحب کفایه تمام باشد، در جاهایی تمام است که در میان وقت، بعد از تلبس به عمل، مکلف شک کند که وقت باقی است یا خیر. مانند اینکه شخص روزه بوده، شک می‌کند امساکش هنوز امساک نهاری است یا خیر، چون حالت سابقه‌ی او امساک نهاری بوده استصحاب جاری می‌کند. اما اگر کسی حالت سابقه‌اش تلبس به اتیان متعلق نبوده است؛ مثلاً آخر وقت است و مشغول نماز نبوده، شک می‌کند اگر الآن نماز بخواند نماز در وقت را انجام داده ‌است یا خیر، در اینجا چگونه استصحاب کند؟!

آری در روزه می‌تواند استصحاب کند؛ چون قبل از شک، روزه بوده است و امساکش این‌چنین بوده است؛ اما در نماز که مشغول نبوده تا بگوید نماز من نهاری بود و هنوز باقی است. مگر اینکه این‌چنین بگوید: اگر نماز می‌آوردم در نهار بود و الآن هم اگر بیاورم در نهار است، که همان استصحاب تعلیقی است که در کلمات محقق عراقی رحمه الله بود و جواب داده شد.

پس بر فرض اینکه مدعای آخوند رحمه الله درست باشد، فی‌الجمله می‌تواند مشکل را حل کند و آن در جایی است که  فرد متلبس به اتیان متعلق باشد و بعد شک در بقاء زمان کند.

ثانیاً: نظیر همان اشکالی که بر بیان مرحوم اصفهانی وارد شد، بر ایشان وارد می‌شود به این بیان که: امساک در لحظه‌ی قبل، نهاری بود، امساک بعد هنوز نیامده است. چگونه می‌توانیم بگوییم امساکی که نیامده است سابقاً نهاری بود، الآن هم نهاری است؟! یقین سابق وجود ندارد. امساک از این لحظه به بعد، امساکی حادث است و نمی‌توان گفت این امساک قبلاً بوده است.

بنابراین چون حالت سابقه‌ی متیقنه ندارد قابل استصحاب نیست. البته بیان شد به این اشکال دوباره بر می‌گردیم تا بررسی شود، ولی به هر حال تا آن قضیه حل نشده باشد این اشکال وجود دارد ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و چهارم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
عامل قساوت قلب
امام صادق(ع) فرمود: حضرت مسیح(ع) می‌فرمود: در چیزی غیر از ذکر خدا زیاد سخن مگویید، زیرا کسانی که در غیر ذکر خدا زیاده سخن می‌گویند، دل‌های آنها سخت است، اما نمی‌دانند.
کافی، ج2، ص114
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved