پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 شهريور 1396
  • 2017 Sep 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 237
دیروز: 1499
ماه جاری: 29319
امسال: 162633
کل: 734507
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 18/1/1395 - 14:44
کد درس: 726 تعداد بازدید: 706 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 23 ـ شنبه 26/8/94

اشکالات شهید صدر بر بیان محقق اصفهانی رحمهما الله

شهید صدر رحمه الله چهار اشکال به بیان جناب مرحوم اصفهانی وارد کرده است؛

اشکال اول شهید صدر بر محقق اصفهانی رحمهما الله

استصحاب، زمانی جریان دارد که اثر بر مستصحب بار باشد. اگر مستصحبی به خودیِ خود اثر داشت می‌توان آن را استصحاب کرد، ولی اگر اثر بعد از جریان استصحاب باشد و بر خود استصحاب اثر مترتب باشد، استصحاب جاری نیست و در ما نحن فیه اثر بر مستصحب مترتب نیست؛ زیرا مستصحب، زمان واقعی است و در ما نحن فیه اثر بر زمان واقعی مترتب نیست، بلکه اثر بر زمان تعبدی مترتب است؛ چون مرحوم اصفهانی فرض کرده است که بعد از استصحاب، زمان تعبدی محقق می‌شود و ما وجداناً در آن زمان، نماز می‌خوانیم یا روزه می‌گیریم. لهذا این استصحاب جاری نیست.

نقد و بررسی اشکال اول شهید صدر رحمه الله

در پاسخ ایشان باید گفت در تمام مواردی که موضوعی تکوینی را استصحاب می‌کنیم و بعد می‌خواهیم با عملی متعلق را محقق کنیم، این‌چنین است و ما قبول داریم که اثر مربوط به واقع است، و اینکه بیان شد اثر مترتب بر زمان تعبّدی است، درست نیست بلکه واقع را تعبداً جرّ به زمان لاحق می‌کنیم.

مثال: شارع فرموده است: «اغسل ثوبک فی کرّ من الماء»؛ لباست را در کرّی از ماء بشوی. کرّ یک مفهوم تکوینی است؛ یعنی مقدار خاصی است و یک موضوع شرعی نمی‌باشد. فرض می‌کنیم قبلاً کرّی از ماء داشتیم و به واسطه‌ی برداشتن یک یا دو سطل از آن آب شک می‌کنیم کرّیت هنوز باقیست یا خیر؟ از سوی دیگر علی الفرض وظیفه داریم که در کرّی از ماء لباس بشوییم. حال اگر استصحاب جاری شد و گفته شد: هذا الماء کان کرّاً و الآن کما کان، آیا نمی‌توانیم در آن آب، لباس را تطهیر کنیم؟ آیا بر مستصحب اثر مترتب است یا مترتب نیست؟ معلوم است که مترتب است و امری واضح است که کرّ من الماء، قید متعلق است. وقتی با استصحاب کرّی از ماء، لباس را در آن می‌شوییم، با ضمیمه‌ی اصل به وجدان نتیجه می‌گیریم به تکلیف خود عمل نموده‌ایم.

مرحوم اصفهانی نیز می‌گوید روایت و دلیل می‌فرماید صلات باید در نهار باشد، مانند آنجا که غَسل باید در کرّ من الماء باشد، نهایت «کرّ من الماء» ظرف مکان است و «النهار» ظرف زمان، لذا می‌گوییم قبلاً نهار بود و آن را استصحاب می‌کنیم، صلات نیز وجداناً موجود است، بنابراین متعلّق تکلیف که صلات و وقوع آن در نهار است محقق می‌شود. بنابراین اشکال اول وارد نیست و مستصحب، همان زمان واقعی است که آن را ظاهراً تا زمان حال امتداد می‌دهیم.

اشکال دوم شهید صدر بر محقق اصفهانی رحمهما الله

ایشان می‌فرماید اگر واقعاً با استصحاب و احراز فرد تعبدی زمان، می‌توانید وجدان کنید که نماز و روزه‌ در زمان ولو زمان تعبدی واقع شده است، چرا حلّ مشکل را به این صورت که زمان به عنوان وجود محمولی اخذ شده باشد، اختصاص دادید؟! چرا اگر به صورت وجود ناعتی اخذ شده باشد مشکل رفع نشود؟!

در حقیقت اکنون که فرد تعبدی زمان وجود دارد و نماز در فردی تعبدی اتیان شده است، می‌توان گفت «وقع صلاتی فی النهار و صار صلاتی نهاریةً و صار امساکی نهاریاً» زیرا این نیز امری وجدانی است، چرا حلّ مشکل را به صورتی که زمان به عنوان وجود محمولی اخذ شده باشد اختصاص دادید؟!

نقد و بررسی اشکال دوم شهید صدر رحمه الله

در جواب از اشکال دوم باید گفت:

اولاً: اگر واقعاً این اشکال بر محقق اصفهانی رحمه الله وارد باشد، در حقیقت این بیان کمکی به راه‌حل ایشان است؛ زیرا می‌توان اشکال را حتی اگر زمان ناعتی باشد حل کرد و اشکال به اصل مطلب نخواهد بود.

ثانیاً: وجود ناعتی با محمولی تفاوت دارد؛ در قالب مثال می‌توان گفت:

در استصحاب کرّ من الماء اگر لباس را در آن شستیم، می‌گوییم امر به غسل امتثال شد و غسل محقق شد، ولی اگر دلیل دیگری گفته بود «هر وقت لباست در کرّی از ماء خیس شد، فلان حکم بر آن مترتب است»، اگر کسی لباسش را در مستصحب الکرّیة من الماء بشوید آیا می‌تواند با این عمل اثبات کند که لباسش با کرّ من الماء خیس شده و احکام خیس بودن لباس توسط کرّ من الماء بر آن مترتب شود؟ خیر؛ چون خیس شدن لازمه‌ی عقلی آن است و با استصحاب کرّ من الماء نمی‌توانیم اثبات کنیم رطوبتی که در لباس هست ـ اصل خیسی که وجدانی است ـ همان خیس شدن در کرّ من الماء است؛ چون خیسی در کرّ من الماء، لازمه‌ی عقلی مستصحب است و ناچار مثبت می‌شود ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیست و سوّم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved