پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 21 آذر 1396
  • 2017 Dec 12
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 1649
دیروز: 1778
ماه جاری: 24015
امسال: 261228
کل: 833102
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 18/1/1395 - 14:42
کد درس: 723 تعداد بازدید: 839 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 20 ـ شنبه 23/8/94

بیان شد موجودات عالم یا قارّ هستند یا غیر قارّ؛

غیر قارّ اموری هستند که وجودشان در طول زمان باقی نیست، مانند زمان، تکلم و بعض امور دیگر. اما برخی امور، غیر قار نیستند ولی به واسطه‌ی نسبتی که به غیر قار پیدا می‌کنند، غیر قارّ نامیده می‌شوند هرچند ذات آنها قرار دارد، مانند جلوس مقید به زمان خاص، جلوس در نهار، در لیل و ... .

اشکال عام دراستصحاب زمان و زمانیات

از آنجا که حقیقت امور غیر قارّه در طول زمان باقی نمی‌ماند بلکه یوجد و ینعدم و به اصطلاح، وجود و عدمشان متشابک است، چگونه این‌ امور استصحاب می‌شوند؟

استصحاب یعنی إبقاء ما کان در زمانی که شک در بقاء ما کان ‌داریم، حال آنکه نسبت به این امور، یقین به زوال داریم. قطعاً حرکتی که در زمان سابق بوده است منعدم شده است و در زمان لاحق نیست و جلوسی که مقید به زمان سابق بود، در آنِ بعد قطعاً نیست. تکلمی که قبلاً بود الآن قطعاً نیست، سیلان دم حیضی که قبلاً‌ بود الآن قطعاً نیست؛ چون سیلان دم هم تدریجی است. سیلان ماء جاری هم این‌چنین است و جریانی که قبلاً بود، لحظه‌ی بعد قطعاً نیست. در این‌ها چگونه استصحاب جاری می‌شود؟

پاسخ به اشکال عام در استصحاب امور غیر قارّه

دو پاسخ برای این اشکال وجود دارد؛

یک پاسخ در برخی موارد مفید است نه همه‌ی موارد، ولی پاسخ دیگر در همه‌ی موارد مفید است.

1. امّا جواب مفید در بعض موارد، چنین است که:

حتی وجودات غیر قارّ الذات، چنین نیست که نتوانند باقی باشند و این‌چنین باشند که از وجودات گسسته متشکل باشند که وقتی وجود لاحق پیدا می‌شود، قطعاً وجود سابق رفته است، بلکه وجودات متصرم الوجود نیز عقلاً می‌توانند دارای وحدت باشند و اگر شک در بقاء آن وجود واحد نمودیم، می‌توانیم حکم به بقاء آن کنیم.

توضیح بیشتر: زمان یا حرکت که تکویناً هر یک برای خود مبدأ و منتهایی دارند، عقلاً وحدت دارند و همان‌طور که وجود قارّی که مرکّب از اجزاء است دارای وحدتی است که یک وجود را محقق کرده است، اجزاء وجودات غیر قارّ هم دارای وحدتی هستند که یک حرکت یا یک زمان خاص را پدید آورده است. مثلاً حرکت سنگی که از بالای کوهی کنده می‌شود و سپس در جایی می‌ایستد بدون اینکه در خلالش سکونی قرار گیرد، عقلاً یک حرکت است و وجودش بین مبدأ و منتها است؛ نه اینکه وجودات متعدده‌ی متعاقبه باشد تا این مشکل طرح شود که در آنْ و لحظه‌ی بعد، قطعاً آنچه که در آنِ سابق بوده است وجود ندارد؛ بلکه چون یک واحد متصل و یک واحد شخصی است، در آنِ بعد هم آن حرکت واحده موجود است.

برای روشن‌تر شدن مطلب باید توجه داشت که وجودات در عالم، دو قسم است؛‌ یک قسم وجودی است که تمام هویتش در «آن» موجود می‌شود، که وجودی کامل است و مقوماتش نیز در «آن» وجود دارد،  در نتیجه زمان بر آن می‌گذرد یا او بر زمان می‌گذرد، ولی وجوداتی هستند که هویت و حقیقتشان چنین است که در طول زمان تحقق پیدا می‌کنند، که از آنها به «وجودات طولی» تعبیر می‌شود.

وجود طولی (به عنوان تشبیه) مانند توپ پارچه‌ای است که در امتداد زمان باز می‌شود. ذاتش آن است که ممتد باشد، مانند حرکت یا نفس زمان که ذاتش امتداد دارد. این امتداد منافات با وحدت ندارد؛ یک چیز است که مثل توپ پارچه در زمان باز می‌شود و امتداد پیدا می‌کند و در عین حال یک چیز است. آری، بعض وجودها عرضی است که همه‌ی اجزائش در «آن» هم می‌تواند موجود باشد.

لذا می‌توانیم برای آن وجودی که ذاتاً ممتد است یا بالعرض ممتد شده است، وحدت قائل شویم و آن را وجود واحد بدانیم. بنابراین می‌توان شک کرد که آیا این وجود ممتد هنوز باقی است یا خیر، و می‌توان استصحاب را جاری کرد؛ زیرا قطع به زوالش نداریم.

این همان جواب دقیقی است که ملا صدرا به اشکال بوعلی در حرکت جوهریه داده است. عمده اشکال در حرکت جوهری این‌ است که اگر جوهر اشیاء نیز متدرج الحصول و متصرم باشد، لازمه‌ای دارد و آن این است که هیچ چیز از جسمانیات در آنِ بعد موجود نباشد؛ چون أعراض اصالت ندارند و تابع جوهرند و نمی‌توانند باقی باشند، جوهر نیز اگر خودش دارای حرکت باشد به این معناست که مثلاً شخص زید، آنِ قبل یک چیز بود و آنِ بعد یک چیز دیگر است و آنِ سوم چیز دیگری است. می‌گویند بهمنیار که شاگرد بوعلی بود نزد او آمد و سؤال کرد که چرا حرکت جوهریه نباشد؟ بوعلی گوش داد ولی جواب نداد، بهمنیار پرسید استاد چرا جواب نمی‌دهی؟! گفت آن بوعلی که از او سؤال کردی یک بوعلی دیگر است و این بوعلی که الآن می‌گویی چرا جواب نمی‌دهی یک بوعلی دیگر است! و این‌گونه خواست اشکال حرکت جوهری را به او تفهیم کند ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه بیستم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
تاثیر عالمان و حاكمان
رسول اکرم (ص) فرمود: دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى ‏شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى‏ شوند: عالمان و حاكمان.
خصال، ص 37
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved