پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 آبان 1396
  • 2017 Oct 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 197
دیروز: 1413
ماه جاری: 1609
امسال: 205513
کل: 777387
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 1/2/1395 - 18:47
کد درس: 718 تعداد بازدید: 733 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی نوزدهم؛ سه‌‌‌شنبه 19/8/1394

دلیل دوم محقق تستری قدس سره

اگر در عقودی که تعیین مالکین متوقف بر تعیین حال العقد است، مالکین تعیین نشود، لازمه‌اش آن است که نتوان جزم به آن عقود و نیز جزم به احکام و آثار آن پیدا کرد، در حالی که فساد چنین چیزی ظاهر است.

شاید بتوان کلام ایشان را این‌گونه توضیح داد که اگر بدون تعیین مالکین عقد صحیح باشد، معلقاً صحیح است در حالی که تعلیق در عقود پذیرفته شده نیست. همچنین با وجود صحت عقد، آثار و احکام آن هم مترتب می‌شود، از جمله این‌که چه کسی باید مبیع را بدهد و چه کسی ثمن را و این‌که چه کسی صاحب خیار است و چه کسی نیست و ...، در حالی که در هر عقد صحیحی باید آثار و احکام مترتب شود.

إن قلت: بعد از عقد هم می‌توان مالکین را معین کرد و مانعی ندارد.

قلت: گرچه عقلاً چنین چیزی امکان دارد، امّا معنای این حرف آن است که مادامی که مالکین تعیین نشده‌اند، آثاری که مترتب بر تعیین مالکین است، مترتب نباشد و با تعیین بعد از عقد مترتب شود، در حالی که دلیلی نداریم که تعیین بعد از عقد اثر داشته باشد، [هم‌چنین دلیلی برای صحّت عقد مبهم وجود ندارد؛ چراکه ادله‌ی صحّت بیع و عقود، منصرف به عقدی است که معهود در شرع و عادت باشد، پس معلوم می‌شود عقد مبهم اصلاً عقد نیست.]

شق دیگری که محقق تستری ذکر می‌کند این است که اگر تعیین مالکین، متوقف بر تعیین حال العقد نباشد بلکه مالکین معیّن باشند، [و این در جایی است که عوضین، جزئی و معیّن باشد؛ چراکه عقد علی وجه الصحیح واقع نمی‌شود مگر برای مالک عوضین] ـ مثلاً زید، مالک کتاب است و عمرو مالک قلم، وکیل وقتی می‌گوید کتاب را به قلم فروختم، چنین عقدی صحیحاً واقع نمی‌شود مگر این‌که بایع، مالک کتاب و مشتری، مالک قلم باشد ـ در این صورت آیا «تعیین مالکین یا اطلاقی که منصرف به تعیین باشد شرط است، و یا این‌که تعیین مالک مطلقاً واجب نمی‌باشد، و یا این‌که تفصیل بدهیم بین جایی که تصریح به خلاف کنند و در نتیجه عقد باطل باشد و بین جایی که تصریح به خلاف نکنند که عقد صحیح است»، وجوه و اقوالی وجود دارد که أحوط، قول اخیر است؛ یعنی در صورتی که تصریح به خلاف نکرده باشند، عقد صحیح است و تعیین مالکین شرط نیست، ولی اگر تصریح به خلاف کرده باشند عقد باطل است.

هم‌چنین در حکم مالک معیّن است، جایی که ملک به ذمه‌ی شخص خاصی اضافه شود؛ مثلاً وکیل بگوید یک تن گندم در ذمه زید می‌فروشم به صد دینار.

نظر شیخ قدس سره در حکم این مسأله

مرحوم شیخ قدس سره بعد از نقل کلام محقق تستری قدس سره ، نظر خود را بیان کرده و می‌فرمایند: تعیین مالکین شرط نیست؛ زیرا مقتضای مبادله این است که هر یک از عوضین، داخل ملک مالک دیگر شود و الا بر آن دو، صدق عوض و بدل نمی‌شود و در نتیجه معاوضه هم محقق نمی‌شود، لذا قصد عوض و تعیین آن، ما را از تعیین مالک بی‌نیاز می‌کند. [الا این‌که ملکیت عوض و ترتّب آثار ملکیت بر آن، گاهی متوقف بر تعیین مالک است.

توضیح بیشتر این‌که:] عوض از جهت ملکیت، دو قسم است؛ اگر عوض عین خارجی باشد، مالک آن معلوم است و نیاز به تعیین ندارد، مثل کتاب زید، قلم عمرو و امثال آن که در معاوضه، مبیع داخل ملک کسی می‌شود که ثمن از ملکش خارج ‌شود و بالعکس.

امّا اگر عوض کلّی باشد، ظاهر عبارت جناب شیخ این است که کلّی، زمانی می‌تواند عوض واقع شود که هم مال باشد و هم ملک، و کلّی مادامی که اضافه‌ی به شخص خاصی نشود، بر آن ملک صادق نیست؛ مثلاً کلی در ذمه‌ی احد الفردین اصلاً ملک نیست و وقتی ملک نبود نمی‌تواند عوض در مبادله قرار گیرد؛ چراکه مبادله یعنی تبدیل ملکین، در حالی که کلّیِ مبهم، ملک نیست. هم‌چنین شیخ قدس سره در انتهای کلام خود تعبیری دارند که از آن استفاده می‌شود کلّی مادامی که به ذمه‌ی شخص خاصی اضافه نشود، مال هم نیست، در حالی که عوض باید مال باشد.

بنابراین اگر کلّی می‌خواهد به عنوان عوض واقع شود، باید به ذمه‌ی شخص خاصی اضافه شود تا هم ملک شود و هم مال، و وقتی به ذمه‌ی شخص خاصی اضافه شد، قهراً مالک ذمه هم معلوم است. پس دیگر نیازی نیست که قصد مالکین را شرط صحّت عقد بدانیم ...

براي دريافت متن کامل جلسه نوزدهم اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترينِ مردمان
امام سجّاد علیه السّلام: مردمان زمان غيبت كه به امامت او (مهدى) معتقد و منتظر ظهورش باشند، بهترينِ مردمان هستند ؛ زيرا خداوند به اندازه‌اى به آنان فهم و خِرد و شناخت داده كه غيبت در نزد آنها به منزله مشاهده است و مردم آن زمان را مانند كسانى كه در مقابل پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله به جهاد پرداخته باشند، قرار داده است.
الاحتجاج : ج ۲ ص ۱۵۴ ح ۱۸۸
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved