پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 30 تير 1398
  • 2019 Jul 21
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 944
دیروز: 1827
ماه جاری: 70833
امسال: 272361
کل: 1893773
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 19/8/1394 - 13:49
کد درس: 712 تعداد بازدید: 1492 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 16 ـ سه‌شنبه 12/8/94

علاوه بر اشکالی که دفع آن گذشت، اشکالات متعددی در مقابل استصحاب کلی قسم ثانی مطرح کرده‌اند، اما با آنچه بیان شد و می‌شود، می‌توان با قدری تأمل به آنها پاسخ داد و نیازی به ذکر آنها نیست، مگر شبهه‌ی عبائیه که ذکر آن مناسب است.

شبهه‌ی عبائیه در استصحاب کلی قسم ثانی

چون این شبهه را در ضمن مثالی که در مورد عبا بوده است مطرح کرده‌اند، به شبهه‌ی عبائیه معروف شده است. اصل شبهه مربوط به جدّ شهید صدر رحمهما الله یعنی سید اسماعیل صدر رحمه الله است.

به حسب آنچه که نقل شده است ایشان در سفری که به نجف داشته‌اند، در ملاقاتی با مرحوم آخوند این اشکال را طرح کرده‌اند که: جناب آخوند و مثل ایشان نمی‌توانند کلی قسم ثانی را ملتزم شوند، براساس لازمه‌ای که قابل التزام نیست.

توضیح مطلب

مبنایی وجود دارد که مرحوم آخوند، شیخ و مشهور هم قائل هستند هرچند بعضی در آن مناقشه کرده‌اند که شاذ است. و آن مبنا این است که ملاقی بعض اطراف شبهه‌ی محصوره محکوم به طهارت می‌باشد. اگر علم اجمالی به نجاست یکی از دو اناء وجود داشته باشد، هیچ کدام از این‌ دو را نمی‌شود استعمال کرد؛ زیرا اصول مؤمنه در هر دو ساقط می‌شوند و مجوز شرب وجود ندارد زیرا مشتبه است. ولی اگر مثلاً دست به یکی از دو اناء برخورد کند، این دست ملاقی، محکوم به نجاست نیست و استصحاب طهارت دارد و می‌توان با آن غذا خورد، نماز خواند و امثال آن. از ملاقا باید اجتناب کرد امّا از ملاقی اجتناب لازم نیاز نیست.

یا مثلاً جایی از فرش نجس شده است و نمی‌دانیم کدام قسمت فرش است. اگر با پای مرطوب به محلّی از اطراف شبهه قدم گذاریم، پا محکوم به طهارت است.

مرحوم سید اسماعیل صدر به جناب آخوند رحمه الله می‌گوید شما که این مبنا را قائل هستید، اگر بخواهید استصحاب کلی قسم ثانی را قائل شوید، لازمه‌ای دارد که نمی‌توان به آن ملتزم شد و آن اینکه:

اگر بر فرض مکان نامعلومی در پایین یا بالای عبای شما نجس شود، معلوم است که با این عبا نمی‌شود نماز خواند؛ چون علم اجمالی به نجاست وجود دارد، ولی اگر دست شما فقط به قسمت بالای عبا یا به پایین آن برخورد کند، آیا نجس می‌شود یا خیر؟

طبق آن مبنا که ملاقی بعض اطراف شبهه‌ی محصوره نجس نمی‌شود، ظاهراً حکم به طهارت دارد و استصحاب طهارت جاریست. حال اگر پایین عبا را بشوییم در واقع یکی از دو طرف شبهه‌ی محصوره را نابود کرده‌ایم، هرچند در این عبا همچنان نمی‌توان نماز خواند؛ چون به طهارتش یقین پیدا نمی‌کنیم و اصل‌ها نیز که به تعارض ساقط شده بود دوباره زنده نمی‌شود.

اکنون بعد از اینکه پایین عبا را شستیم، آیا استصحاب نجاست عبا جاری است یا جاری نیست؟ بلی،  استصحاب کلی نجاست که اثر «لایجوز الصلاة فیه» دارد، جاری است و می‌گوییم هذه العباء الآن محکوم بالنجاسة کما فی السابق.

بعد از اینکه فرض کردیم پایین عبا شسته شده است، کسی دست مرطوب را به نحوی که منفعل ‌شود،  به بالای عبا که شسته نشده است می‌زند، دست این شخص نجس نمی‌شود چون آن وقت که یک طرف را نشسته بود نجس نمی‌شد، اکنون هم محکوم به نجاست نیست، حال اگر همان دست را به پایین عبا که شسته است بزند، نمی‌شود گفت نجس می‌شود چون پایین عبا را شسته و قطعاً پاک است.

در اینجا مرحوم سید اسماعیل صدر به آخوند رحمه الله و امثال ایشان اشکال می‌کند و می‌گوید:

 مگر نه این‌ است که شما فرمودید استصحاب کلی نجاست در عبا وجود دارد، پس این عبا محکوم به نجاست است و لذا باید بگویید دستی که به پایین و بالای عبا هردو برخورد کرده نجس شده است و نمی‌توانید بگویید نجس نشده است؛ زیرا حتماً به مستصحب النجاسة برخورد کرده است، در حالی که التزام به این مطلب ممکن نیست، پس استصحاب کلی قسم ثانی نمی‌تواند جاری شود؛ چون این لازمه‌ی غیر قابل التزام را دارد.

نظیر اینکه چیزی قبلاً نجس بوده است و احتمال می‌دهیم به واسطه‌ی بارش باران طاهر شده باشد و استصحاب نجاست را جاری می‌کنیم، اگر دست به این مستصحب النجاسة، برخورد کند می‌گوییم نجس می‌شود چون اثر شرعی‌اش نجاست است. ما نحن فیه هم این‌چنین است و در این عبا کلی نجاست یا در ضمن بالای عبا یا پایین آن وجود دارد و دست هم با هر دو ملاقات کرده است، پس شما باید بگویید این دست نجس شده است (البته به حسب حکم ظاهری) در حالی که نمی‌شود بدان التزام پیدا کرد؛ زیرا: به این معناست که اگر دست به بالای عبا برخورد کند که مشکوک النجاسة است، نجس نشده است اما بعد که دست به پایین عبا که قطعاً تطهیر شده است، برخورد ‌کند دست نجس می‌شود!! چیز عجیب و غریبی است و نمی‌توان بدان ملتزم شد. پس معلوم می‌شود آنچه که لازمه‌اش حکم به نجاست دست است یعنی استصحاب کلی قسم دوم، جاری نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه شانزدهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
جوان و ترك تحصيل علم
امام صادق عليه السلام: دوست ندارم جوان شما را جز در دو حال ببينم: دانشمند يا دانش آموز؛ زيرا اگر چنين نباشد كوتاهى كرده و چون كوتاهى كند، ضايع گشته و چون ضايع گردد، گنهكار باشد و چون گنهكار باشد، سوگند به آن كه محمّد را بحقّ برانگيخت، در آتش جاى گيرد.
كنز العمّال، ۱۰۲۳۳
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved