پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 21 آذر 1398
  • 2019 Dec 12
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 409
دیروز: 2976
ماه جاری: 66743
امسال: 617121
کل: 2238533
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 19/8/1394 - 13:40
کد درس: 711 تعداد بازدید: 1590 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 15 ـ دوشنبه 11/8/94

پاسخ‌های سه‌گانه‌ی مرحوم آخوند به اشکال در کلّی قسم ثانی

پاسخ اول مرحوم آخوند

اینکه گفته شد شک در بقاء یا ارتفاع کلی، مسبب از شک در حدوث فرد طویل است، مغالطه و اشتباه است و شک در بقاء کلی یا ارتفاع آن، مسبب از شک در حدوث فرد طویل نیست تا بگویید یکی سبب و یکی مسببب است و اصل سببی مقدم می‌شود.

مرحوم آخوند می‌گوید شک در بقاء و ارتفاع کلی، ناشی از این است که شک داریم حادث، قصیر العمر یا طویل العمر است، نه اینکه ناشی از شک در حدوث طویل العمر یا عدم حدوثش باشد. این دو با هم فرق دارند. گاهی شک می‌کنیم که آیا طویل العمر حادث شده است یا خیر و گاهی شک می‌کنیم که آیا حادث، طویل العمر است یا قصیر العمر؟

بنابراین طبق بیان مرحوم آخوند شک، ناشی از آن است که حادث طویل العمر یا قصیر العمر است. هرچند در این بخش مرحوم آخوند توضیح دیگری نداده است اما می‌توان این‌گونه توضیح داد که:

اگر شک، مسبب از این باشد که حادث، طویل العمر است یا قصیر العمر، چون حالت سابقه‌ی عدم ندارد، استصحاب عدم کون الحادث طویل العمر جاری نیست؛ زیرا حادث از ابتدای وجودش یا طویل العمر بوده است یا قصیر العمر.

بررسی پاسخ اول مرحوم آخوند

هرچند این پاسخ، صورت و ظاهری دارد ولی معنای محصلی ندارد؛ زیرا:

به چه دلیل می‌گویید شک در بقاء یا ارتفاع کلّی، مسبب از شک در حدوث فرد طویل نیست؟!

فرض کنید به حدوث فرد طویل یقین دارید، آیا باز در بقاء کلی شک وجود خواهد داشت؟! روشن است با این فرض دیگر شکی وجود نداشت و یقین به حدوث فرد طویل، مساوی با یقین به بقاء کلی بود. چنان‌ که اگر یقین به عدم حدوث فرد طویل داشتیم باز هم به عدم بقاء کلی یقین داشتیم؛ زیرا اگر کلّی در ضمن فرد قصیر بوده، قطعاً رفته است. حال که در حدوث فرد طویل شک داریم، طبیعی است که در بقاء فرد طویل و ارتفاعش شک می‌کنیم.

در واقع شک در بقاء و ارتفاع کلی، تعبیر دیگری از شک در وجود کلی و عدم وجود کلی در زمان لاحق است. اگر یقین داشتیم که فرد طویل حادث شده است، یعنی یک کلی در ضمن فرد، حادث شده است که هنوز باقی است و قطع به بقائش داریم و اگر یقین به عدم حدوث فرد طویل داشته باشیم، در زمان لاحق هم یقین به عدم وجود کلی خواهیم داشت؛ زیرا اگر کلی در ضمن فرد قصیر بوده، نابود شده است. اکنون که شک داریم آیا فرد طویل حادث شده یا خیر، یعنی آن کلی‌ای که در ضمنش بوده و قابلیت بقاء داشته است مشکوک الحدوث است، لامحاله در زمان لاحق شک می‌کنیم که آیا کلی باقی است یا خیر.

بنابراین شک در وجود و عدم کلی در زمان لاحق، مسبب از شک در حدوث یا عدم حدوث فرد طویل است. البته تعبیری که آخوند فرمودند درست است و غلط نیست؛ یعنی اگر گفته شود شک داریم حادث، فرد طویل است یا فرد قصیر و در نتیجه شک داریم کلّی باقی است یا نه، سخن درستی است ولی این تعبیر نیز باز می‌گردد به اینکه آیا طویل حادث شد یا خیر.

علاوه بر آن بر فرض اگر بگوییم تنها علت شک در اینکه کلی باقی یا مرتفع است، ناشی از این است که حادث طویل العمر است یا قصیر العمر، چرا استصحاب جاری نباشد؟ چرا استصحاب عدم ازلی جاری نباشد؟

کسی مثل مرحوم آخوند که حتی در ذاتیات مثل عنوان قرشیت، قائل به استصحاب عدم ازلی است، چرا اینجا نتواند استصحاب «عدم کون الحادث طویل العمر» را جاری کند؟! مانند استصحاب عدم کون المرأة قرشیاً. آری، بحث تعارض پیش می‌آید امّا این غیر از آن است که بگوییم استصحاب جاری نمی‌شود.

پاسخ دوم مرحوم آخوند

مستشکل بیان کرد که شک در ارتفاع و بقاء کلی، مسبب از شک در حدوث فرد طویل و عدم حدوث آن است و لذا اصل حاکم و محکوم درست شد.

 جناب آخوند می‌فرمایند در اینجا حاکم و محکوم و سبب و مسببی نیست؛ زیرا مسبب را شک در کلی قرار دادند و سبب را شک در فرد بیان نمودند و مراد از کلی نیز کلی‌ای است که در ضمن همین فرد است نه جای دیگر، حال آیا نسبت کلی به فردش، نسبت سبب و مسبب است؟! نسبت انسانیت زید با زید، نسبت سببیت و مسببیت است یا نسبت عینیت است؟! انسانیتی که در ضمن زید است با زید یگانه است. حاکم و محکوم که منشاش سببیت و مسببیت است مربوط به جایی است که دوگانگی وجود داشته باشد و در ما نحن فیه دوگانگی نیست. بنابراین کلی و فرد، عین هم هستند و نمی‌توانید یکی را سبب و یکی را مسبب قرار دهید و در نتیجه نمی‌توانید بگویید اصل جاری در فرد، حاکم بر اصل جاری در کلی است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه پانزدهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
هدف از تشكيل خانواده
خداوند عز و جل، وصلت را مايه الفت دل‌ها و پيوستگى نَسَبى قرار داد. [به واسطه وصلت،] رشته‌هاى خويشاوندى را به هم پيوست و آن را مايه مهر و محبّت ساخت. در اين [پديده]، براى مردمان، نشانه‌هايى [از قدرت و رحمت خداوند] است.
الكافي، ج۵، ص۳۷۳، ح۶
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved