پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 27 آبان 1398
  • 2019 Nov 18
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 355
دیروز: 1796
ماه جاری: 63325
امسال: 541257
کل: 2162669
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 19/8/1394 - 13:40
کد درس: 710 تعداد بازدید: 1587 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 14 ـ یکشنبه 10/8/94

مثال شرعی کلّی قسم دوم چنین است ‌که:

کسی قطع به حدث دارد، امّا مردد است که حدث او ناشی از بول است یا منی. بعد از توضؤ، مایع مردّد بین بول و منی منشأ شک در بقاء حدث می‌شود؛ زیرا اگر حدث، ناشی از بول بوده باشد بعد از وضو قطعاً منتفی شده است و اگر ناشی از منی بوده قطعاً یا احتمالاً باقی است و چون مکلف نمی‌داند منشأ کدام است، در بقاء این حدث شک می‌کند.

مثال‌های متعدد دیگری در فقه می‌توانیم برای این قسم از کلّی بیابیم.

اشاره شد در یک نظر ابتدایی، اطلاق «لا تنقض الیقین ابداً بالشک» شامل چنین کلّی می‌شود. نیز باید توجه داشت که اگر فرد بما هو فرد دارای حکم باشد و قائل شویم که فرد مردّد را می‌توانیم استصحاب کنیم، (کما بنینا علیه) فرد مردّد را در اینجا می‌توانیم استصحاب کنیم. ولی گاهی فرد بما هو فرد اصلاً اثر ندارد و لذا نمی‌شود آن را استصحاب کرد.

به هر حال متعمقین در مسائل، به اشکالاتی در استصحاب کلی قسم ثانی برخورد کرده‌اند، لذا مناسب است حداقل اشکالات مهم را بررسی کنیم.

اشکال اوّل بر استصحاب کلی قسم دوم

بیان شد کسی که یقین به حدث پیدا کرد ولی نمی‌داند این حدث ناشی از خروج بول است یا خروج منی، حتی اگر وضو بگیرد همچنان استصحاب حدث در حق او جاری است، اما برخی گفته‌اند که  استصحاب حدث جاری نیست؛ زیرا:

این حدث ناشی از یکی از دو چیز است؛ یا ناشی از خروج بول است و یا ناشی از خروج منی است. اگر ناشی از خروج بول باشد، بعد از توضؤ قطعاً زائل شده است و اگر ناشی از منی باشد، با استصحاب عدم خروج منی، احتمال حدث ناشی از جنابت را منتفی می‌کنیم. پس می‌توانیم با این وضو نماز بخوانیم و مسّ مصحف کنیم و امثال آن.

بعضی‌ها خواسته‌اند این بیان را قدری فنی‌تر کنند و چنین ذکر کرده‌اند:

شک در بقاء حدث، ناشی از شک در خروج منی از فرد است. پس شک در بقاء حدث، مسبب از شک در خروج منی است و نسبت این دو شک، نسبت سبب و مسبب است. طبق یک قاعده‌ی کلی می‌دانیم که اگر اصلی در سبب جاری شد، اصل در مسبّب جاری نمی‌شود و محکوم است. لذا با اجرای اصل عدم خروج منی، دیگر نوبت به استصحاب حدث نمی‌رسد.

نظیر اینکه کسی دستش نجس است و در آب مشکوک الکرّیة تطهیر می‌کند. دست به تنهایی استصحاب نجاست دارد چون نمی‌داند پاک شده است یا خیر؛ زیرا در مشکوک الکرّیة غَسل کرده است، امّا اگر آن آب مشکوک الکرّیة مسبوق به کرّیت باشد؛ یعنی استصحاب کرّیت داشته باشد، اصل در ید نجس محکوم است و جاری نیست.

در ما نحن فیه نیز چنین است. شک در بقاء حدث، ناشی از شک در حدوث حدث اکبر یعنی خروج منی است و اگر اصلی در خروج منی جاری باشد، بر اصل جاری در مسبب که همان بقاء حدث است حاکم خواهد بود. به عبارت دیگر کسی که مایع مشتبهی از او خارج شده و یقین به حدث برای او ایجاد شده است، بعد از توضؤ شک در بقاء حدث پیدا می‌کند، امّا این شک مسبب از شک در خروج منی است و اگر اصلی بتواند نفی خروج منی کند، حاکم بر اصل مقتضی بقاء حدث است و فرض این است که استصحاب عدم خروج منی جاری است چون مسبوق به عدم بوده است، پس بر اصل بقاء حدث حاکم می‌شود. لذا استصحاب کلی قسم ثانی جاری نیست.

این اشکال، اشکالی قدیمی است که أعلام پاسخ‌هایی به آن داده‌اند. مرحوم آخوند سه پاسخ به این اشکال داده است و محقق نائینی رحمه الله نیز پاسخی داده است که ابتدا پاسخ مرحوم نائینی را بررسی می‌کنیم و سپس به پاسخ‌های صاحب کفایه می‌پردازیم.

پاسخ محقق نائینی رحمه الله به اشکال اول

مرحوم میرزای نائینی قائل شده است که استصحاب عدم خروج منی جاری نیست؛ به دلیل اینکه این استصحاب معارض به استصحاب عدم خروج بول است؛ زیرا مکلف یقین به خروج بول ندارد بلکه احتمال خروج بول را می‌دهد همان‌گونه که احتمال خروج منی را می‌دهد، بنابراین از آنجا که بول نیز حالت سابقه‌اش عدم خروج بوده است، استصحاب عدم خروج بول جاری است. استصحاب عدم خروج هر دو جاری نمی‌شود چون منجر به تجویز مخالفت قطعیه‌ی عملیه می‌شود؛ زیرا کسی که مایع مشتبهی از او خارج شده و می‌داند یا بول است و یا منی، اگر استصحاب عدم هر دو جاری کند؛ یعنی اصلاً حدثی ندارد و تمام کارهای غیر محدث را می‌تواند انجام دهد، در حالی که قطعاً محدث به حدث اصغر یا اکبر است.

بنابراین استصحاب عدم هر دو جاری نمی‌شود، جریان استصحاب عدم خروج منی بالخصوص نیز ترجیح بلامرجح است، در نتیجه هر دو استصحاب تساقط می‌کنند، لامحاله شک نسبت به بقاء نجاست باقی می‌ماند و استصحاب آن بدون هیچ مزاحمی جاری است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه چهاردهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
ارزش عقل و بردبارى
بردبارى پرده‌اى پوشاننده و عقل شمشيرى برنده است، پس عيب‌هاى اخلاقى خود را با بردبارى بپوشان و با عقلت به جنگ هوا و هوست برخيز.
نهج البلاغه، حكمت ۴۲۴
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved