پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 2 مرداد 1398
  • 2019 Jul 24
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 565
دیروز: 2155
ماه جاری: 2719
امسال: 279296
کل: 1900708
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 19/8/1394 - 20:44
کد درس: 709 تعداد بازدید: 1459 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 13 ـ شنبه 9/8/94

در مباحث گذشته اشاره شد که مستصحب یا جزئی است و یا کلی. «جزئی» یعنی غیر قابل صدق بر کثیرین و کلی یعنی قابل صدق بر کثیرین. همچنین بیان شد که مقصود از کلّی مورد بحث در اینجا، کلی طبیعی نیست که یک مفهوم ماهوی باشد بلکه هر عنوانی که قابلیت صدق بر کثیرین داشته باشد هرچند از سنخ ماهیات بوده و انتزاعی یا اعتباری محض باشد داخل در بحث خواهد بود.

کلی انواعی دارد؛ کلی قسم اول، کلی قسم ثانی و کلی قسم ثالث، حتی متأخرین کلی قسم رابعی غیر از آنچه شیخ رحمه الله در رسائل فرموده است مطرح کرده‌اند که إن‌شاء‌الله خواهد آمد و بررسی خواهد شد.

شبهه‌ی عدم جریان استصحاب کلی

بعضی گفته‌اند یا لااقل شبهه‌ی آن را مطرح کرده‌اند که اساساً کلّی قابل استصحاب نیست؛ چه مستصحب حکم باشد و چه موضوع باشد.

امّا در صورتی که مستصحب، حکم باشد گفته شده است که اگر بخواهید جامع بین دو حکم مثلاً جامع بین وجوب و استحباب یا جامع بین دو وجوب را استصحاب کنید، معنایش آن است که کلّی و جامع، بما هو کلی و بما هو جامع موجود شود، در حالی که واضح است که کلی در خارج وجود پیدا نمی‌کند.

توضیح بیشتر: از اولیات فلسفه آن است که: الوجود یساوق التشخص، وجود با تشخص مساوقت دارد؛ یعنی هر جا چیزی وجود پیدا کرد، غیر قابل صدق بر کثیرین است و شخص و جزئی است. بنابراین کلی نمی‌تواند مستصحب باشد؛ زیرا می‌خواهید به کلی اعتبار دهید و آن را موجود کنید و موجود شدن با کلی بودن سازگاری ندارد و فرض آن است که نمی‌خواهیم شخص را استصحاب کنیم و می‌خواهیم کلی را استصحاب کنیم. لذا اصلاً استصحاب کلّی بی‌معناست چه رسد به اینکه گفته شود استصحاب کلی اقسامی دارد.

این شبهه‌ای است که در کلمات غیر واحد مطرح شده است.

پاسخ شبهه‌ی عدم جریان استصحاب کلی

در پاسخ به این شبهه باید گفت اگر فرضاً کسی علم اجمالی داشت که یکی از دو حکم وجوب یا استحباب از جانب شارع جعل شده است، مکلف چگونه طبق این علم انجام وظیفه می‌کرد؟ یا اگر بینه قائم می‌شد که شارع جامع بین وجوب و استحباب را جعل کرده است، وظیفه‌ی مکلف چه بود؟ شکی وجود ندارد که مکلف به مقدار جامع می‌بایست انجام وظیفه کند.

فرضاً اگر بیّنه یا بیشتر از بیّنه (چندین نفر که ایجاد اطمینان یا یقین ‌کند) شهادت دهند که شارع مطلق رجحان را (که می‌توانست به نحو وجوب یا به نحو استحباب باشد) جعل کرده است ولی ما نمی‌دانیم کدام است؛ آیا این رجحان به نحوی است که مانع از نقیض است و حتماً باید انجام شود و ترکش جایز نیست یا اینکه ترخیص در ترک هم دارد، در این فرض، این بیّنه که چنین شهادت دهد نتیجه‌اش چه می‌شود؟

نتیجه این می‌شود که مکلفین به مقداری که بیّنه قائم شده است موظف به رعایت حکم هستند؛ یعنی اصل رجحان باید رعایت شود، هرچند نمی‌توانند ابراز کنند که خصوص استحباب است یا خصوص وجوب است.

بنابر آنچه ما تا کنون مشی کردیم، استصحاب یعنی جرّ یقین سابق به زمان لاحق، یعنی آن یقینی که قبلاً وجود داشت، تعبداً باقی بدار. بنابراین اگر متعلق آن یقین، جامع بود، اکنون نیز تعبداً مثل آن یقین باید وجود داشته باشد، این حکم چه مشکلی دارد؟! وجداناً می‌توانستیم چنین یقینی داشته باشیم و آثارش را نیز مترتب نماییم، همان‌گونه که از طریق بیّنه هم می‌توانستیم چنین یقینی داشته باشیم و آثارش را نیز داشته باشیم، حال از طریق استصحاب چرا نتوانیم چنین یقینی داشته باشیم؟!

حتی اگر بگوییم احکام ظاهریه، منجز و معذر نسبت به واقع هستند، باز مانعی وجود ندارد. همان‌طوری که یک جامع معلوم به علم یا اماره منجَّز می‌شود، می‌تواند با استصحاب هم منجَّز شود و اگر یک مبنای دیگر را اختیار کنیم که استصحاب، عملاً احراز کننده‌ی واقع است، در واقع جامع را احراز کرده‌ایم.

آری، اگر کسی قائل شود که مفاد ادله‌ی استصحاب، جعل حکم مماثل است، یعنی در همان عالم اعتبار، حکمی ایجاد و انشاء می‌شود، از آنجا که وُجودُ کُلّ شَیء بِحَسَبه، در آن عالم اعتبار، کلّیِ غیرِ متشخص به خصوصیت را نمی‌توان جعل کرد. مثلاً مولا نمی‌تواند بگوید من رجحان را جعل می‌کنم بدون اینکه ترخیص در ترک بگذارم یا ترخیص در ترک نگذارم؛ جامع بین این دو را نمی‌تواند جعل ‌کند. نظیر آنکه در تکوین گفته شود حیوانی جعل می‌شود که نه بقر است نه غنم است و نه چیز دیگر، در این صورت آن حیوانیت مفهومی مبهم است و نیاز به مقوم دارد و نمی‌شود حیوانیت کلی را جعل کرد ...

براي دريافت متن کامل جلسه سیزدهم اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
جوان و ترك تحصيل علم
امام صادق عليه السلام: دوست ندارم جوان شما را جز در دو حال ببينم: دانشمند يا دانش آموز؛ زيرا اگر چنين نباشد كوتاهى كرده و چون كوتاهى كند، ضايع گشته و چون ضايع گردد، گنهكار باشد و چون گنهكار باشد، سوگند به آن كه محمّد را بحقّ برانگيخت، در آتش جاى گيرد.
كنز العمّال، ۱۰۲۳۳
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved