پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 31 شهريور 1396
  • 2017 Sep 22
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 140
دیروز: 1943
ماه جاری: 31165
امسال: 164479
کل: 736353
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 20/7/1394 - 13:20
کد درس: 700 تعداد بازدید: 720 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات دروس خارج فقه
حضرت آیت الله سیّد محمّد رضا مدرّسی طباطبایی یزدی (دامت برکاته)
سال تحصیلی 95-1394
جلسه‌ی هشتم؛ ‌سه‌شنبه 7/7/1394

مروری بر مباحث گذشته

بحث در مورد صورت سوم از معاملات صبیّ بود که صبیّ وکالتاً از ولیّ یا فرد دیگری معامله را انجام دهد.

عرض کردیم اگر صبیّ، وکیل در إنشاء عقد از جانب ولیّ یا فرد دیگری نسبت به اموال آن‌ها باشد، چنین عقدی صحیح است؛ زیرا در این صورت هرچند صبیّ به گونه‌ای تصمیم‌‌گیری هم می‌کند، امّا دلیلی بر بطلان عقدش وجود ندارد؛ چراکه آیه‌ی شریفه‌ی ابتلاء بیان می‌کند که اموال صبیّ را تحویل او ندهید، در صورتی که این‌جا ولیّ یا فرد دیگر اموال خود را تحویل صبیّ داده است. روایات «عمد الصبیّ و خطؤه واحد» و روایات «رفع القلم عن الصبیّ» نیز دلالت بر بطلان چنین عقدی ندارد. هم‌چنین بیان کردیم روایات «لا یجوز امر الصبیّ» هم ظهور در منع از معامله‌ای دارد که صبیّ مستقلاً نسبت به اموال خودش انجام دهد؛ چراکه صدر و ذیل این روایات درصدد تفسیر آیه‌‌ی شریفه‌ی ابتلاء است و «امر» هم به صبیّ اضافه شده که ظهور آن معامله‌ای است که با تصمیم صبیّ به تنهایی به سامان برسد، امّا این‌جا چنین نیست بلکه صبیّ وکیل از ولیّ یا شخص دیگری نسبت به اموال خود آن‌هاست.

بله، یک روایت بیان می‌کند «لا یجوز امر الغلام فی البیع و الشراء» که ممکن است کسی از آن استفاده‌ی اطلاق کند که بیع و شراء صبیّ مطلقاً ممنوع است هرچند وکیل از دیگری نسبت به اموال او باشد، امّا سند این روایت ناتمام است، لذا برای ما حجّت نمی‌باشد.

بنابراین چون دلیل تامیّ بر مسلوب العبارة بودن صبیّ وجود ندارد، از آن‌جا که اطلاقات قرآن کریم و روایات و نیز امضای سیره‌ی عقلائیه شامل این صورت می‌شود، حکم به صحّت چنین عقدی می‌شود.

امّا در صورتی که صبیّ وکیل یا مأذون از جانب ولیّ در صرف إنشاء عقد نسبت به مال خودش باشد و سایر امور عقد توسط خود ولیّ انجام شده باشد، عرض کردیم ادله‌ای که تا کنون برای بطلان عقد صبیّ بیان کردیم، شامل این صورت نمی‌شود؛ چراکه مضمون آیه‌ی شریفه‌ی ابتلاء این است که «قبل از بلوغ و استیناس رشد، اموال یتامی را به آن‌ها تحویل ندهید تا در آن تصرّف کنند» در حالی که صرف إنشاء صیغه، مصداق دفع مال به صبیّ نیست؛ چه دفع مال خارجی و چه اعتباری. هم‌چنین روایاتی که بیان می‌کرد «لا یجوز امر الغلام فی البیع و الشراء»، ظهور در منع از بیع و شراء کامل دارد و شامل صرف اجرای صیغه نمی‌شود، الا این‌که برخی در این‌جا خواسته‌اند از دو دسته روایات استفاده کنند که صبیّ مسلوب العبارة است؛ یک دسته روایاتی که می‌فرماید «رفع القلم عن الصبی» و دسته‌ی دیگر روایاتی که بیان می‌کند «عَمْدُ الصَّبِيِ‏ وَ خَطَؤُهُ وَاحِدٌ».

مرحوم شیخ قدس سره دلالت روایات دسته‌ی اول را قبول نکرد و سه اشکال بر آن وارد کرد که ما هرچند اشکالات شیخ قدس سره را دفع کردیم، امّا استدلال به این روایات را هم تمام ندانستیم. سپس روایات دسته‌ی دوم را بررسی کردیم و دلالت آن‌ها را نپذیرفتیم؛ چراکه این روایت به قرینه‌ی روایات متعدد دیگر، مربوط به باب دیه و نهایتاً باب مجازات است و نمی‌توان مسلوب العبارة بودن صبیّ را از آن استفاده کرد.

سپس مرحوم شیخ قدس سره در ادامه از روایت ابوالبختری استفاده کردند که ذیل این روایت یعنی «قَدْ رُفِعَ عَنْهُمَا الْقَلَمُ» اطلاق دارد و دلالت بر مسلوب العبارة بودن صبیّ می‌کند به این بیان که:

ذیل روایت یا علّت برای صدر است و یا معلول آن، که در هر صورت استفاده می‌شود هرگونه عقوبت دنیوی و اخروی، مالی و بدنی از صبیّ برداشته شده است، لذا اگر صبیّ اقرار به التزام به مالی کرد و یا این‌که عقدی را ولو با إذن ولیّ إنشاء کرد، مُلزم و مؤاخذ به آن حتّی نسبت به بعد از بلوغ نیست؛ چراکه التزام به این‌که صبیّ به نوعی مؤاخذ باشد ولو بعد از بلوغ، با اطلاق نفی مؤاخذه سازگار نیست.

سپس شیخ قدس سره فرمود از آن‌جا که التزام به علّیّت ذیل، لازمه‌ای دارد که نمی‌توان به آن ملتزم شد و آن، عدم ضمان صبیّ حتّی نسبت به اتلاف است، لذا می‌گوییم ذیل معلول برای صدر است و در نتیجه از روایت استفاده می‌شود که صبیّ نسبت به افعال قصدیه و اختیاریه از جمله إنشاء عقد، مؤاخذ نیست ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
بهترین و بدترین مردم
بدترينِ مردم كسى است كه پی‌جوى عيبهاى مردم باشد و نابيناى عيبهاى خويش.
غرر الحكم، ح ۵۷۳۹
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1396 Qommpth.ir All Rights Reserved