پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 24 آبان 1398
  • 2019 Nov 15
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 2052
دیروز: 3178
ماه جاری: 58177
امسال: 536109
کل: 2157521
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 16/8/1394 - 23:46
کد درس: 696 تعداد بازدید: 1388 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه 11 ـ دوشنبه 13/7/94

 نقد کلام برخی در تأیید اشکال محقق نائینی رحمه الله بر استصحاب فرد مردّد

برخی خواسته‌اند ولو فی‌الجمله، کمکی نسبت به بیان مرحوم نائینی داشته باشند و گفته‌اند در مثل فرد مردّد، هنگام شک در بقاء نمی‌توان به شیئی اشاره کرد و گفت این شیء قبلاً ثابت بود و اکنون مشکوک البقاء است؛ زیرا اگر حادث، فرد قصیر باشد الآن معدوم است در حالی که در استصحاب، صحت اشاره به متیقن لازم است.

اما باید گفت این سخن نیز مشکلی را حل نمی‌کند؛ زیرا در استصحاب لازم نیست مشارٌ الیه در خارج موجود باشد، بلکه در جزئی معیّن هم نمی‌توانیم اشاره کنیم.

مثلاً کرّی در سابق بوده است، شک می‌کنیم هنوز آن کرّ باقی است یا خیر؟ وقتی شک وجود دارد چگونه می‌توان اشاره‌ی حسّیه کرد؟! لعلّ از بنیاد نابود شده است، در حالی که هیچ شکی در جریان استصحاب در آنجا نیست. پس معلوم می‌شود اشاره‌ی حسّیه لازم نیست بلکه همان وحدت قضیه‌ی متیقنه و مشکوکه کافی است؛ به این معنا که اگر آن مشارٌ الیه باقی باشد، همان شیء سابق است و همین مقدار در جریان استصحاب کافی است.

اشکال محقق اصفهانی رحمه الله بر جریان استصحاب در فرد مردّد

ایشان فرموده است در استصحاب فرد مردّد، یقین به حدوثی که در استصحاب رکن است، موجود نیست؛ زیرا علم اجمالی به جامع بین فردین تعلّق می‌گیرد بدون اینکه سرایت به خارج کند و در حقیقت، علم به تحقق فرد مردّد یعنی علم به تحقق جامع و شک در تحقق هر یک از دو فرد، و چون یقین به تحقق فرد در سابق نداریم، استصحاب جاری نیست.

نقد و بررسی اشکال محقق اصفهانی رحمه الله

با توضیحاتی که در رابطه‌ با فرد مردّد بیان شد، روشن می‌شود که علم به فرد مردّد، غیر از علم به جامع و شک در هر یک از دو فرد است. در علم به جامع مثلاً می‌دانیم حیوانی محقق شد، احتمال دارد این حیوان در ضمن بقر باشد و احتمال دارد در ضمن غنم باشد و موضوع حکم و موضوع دارای اثر، جامع است و نگاه ما نیز به جامع است. امّا در فرد مردّد، ما نگاه به جامع نداریم بلکه فرد را بما له من التشخص و التمیّز و التعیّن مدّ نظر داریم و می‌دانیم آن فرد با آن مشخصات واقعیه‌اش موجود شده است، إلا اینکه ما نمی‌توانیم همه‌ی مشخصاتش را علی التفصیل بدانیم، ولی معلوم ما غیر قابل صدق بر کثیرین است.

فرض کنید کسی از دور به سمت شما می‌آید و دید شما هم خوب است، در این حالت می‌فهمید یک شخص که یا «زید» یا «عمرو» است به سمت شما می‌آید و احتمال انطباق بر کثیرین نیست؛ یک فرد است، مشخص است و غیر قابل صدق بر کثیرین است ولی چون فاصله‌ی او از شما زیاد است نمی‌دانید زید است یا عمرو. در این حالت نمی‌توانید بگویید ما علم به جامع داریم و فرد مشکوک است؛ زیرا اصلاً جامعی را اینجا در نظر ندارید؛ آنچه که مورد نظر است، فرد است و می‌دانید فردی محقق شده است، ولی نمی‌دانید آن جزئی که غیر قابل انطباق بر کثیرین است زید است یا عمرو.

بنابراین هیچ مشکلی وجود ندارد تا گفته شود یقین به تحقق فرد، محقق شده است و بسیار متفاوت است با جایی که فقط جامع را در نظر داریم و می‌گوییم جامع محقق شده است. پس بیان و اشکال محقق اصفهانی رحمه الله در جهت ابطال تمسک به استصحاب فرد مردّد هم ناتمام است.

فرمایش محقق عراقی رحمه الله در اشکال به استصحاب فرد مردّد

بیان سوم که مفصل‌ترین بیان است و قاعدتاً با نظر به برخی کلمات گذشته است، فرمایش محقق عراقی رحمه الله است. ایشان بیان مبسوطی در ردّ استصحاب فرد مردّد ذکر کرده است.

حاصل بیان مرحوم عراقی چنین است که:

 در مورد فرد مردّد، یا اصلاً یقین و شکی نداریم و در نتیجه استصحاب معنا ندارد، یا اگر یقین و شک داریم، اثر شرعی نداریم تا استصحاب را جاری کنیم.

بنابراین یکی از دو محذور به صورت مانعة الخلو موجود است؛ یا یقین و شک وجود دارد اما اثر شرعی نیست پس استصحاب جاری نیست، یا اثر هست امّا یقین و شک وجود ندارد.

توضیح بیشتر

همان‌گونه که بارها بیان شده است، استصحاب باید در جایی اعتبار شود که اثر شرعی وجود داشته باشد و از آنجا که در امثال مقام، اثر شرعی مربوط به مصادیق با عناوین تفصیلیه است، لامحاله عنوان «فرد مردّد» یا آنچه که این معنا را افاده می‌کند مانند «مأمورٌ به علی الاجمال»، «موضوع حکم شرعی علی‌الاجمال» و سایر عناوین گنگ و مبهم، موضوع احکام شرعیه نیستند، در نتیجه نمی‌توانند مورد استصحاب قرار گیرند. استصحاب روی مصادیق با عناوین تفصیلیه جاری می‌شود؛ زیرا آثار، مربوط به عناوین تفصیلیه است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه یازدهم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
ارزش عقل و بردبارى
بردبارى پرده‌اى پوشاننده و عقل شمشيرى برنده است، پس عيب‌هاى اخلاقى خود را با بردبارى بپوشان و با عقلت به جنگ هوا و هوست برخيز.
نهج البلاغه، حكمت ۴۲۴
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved