پايگاه اطّلاع رساني مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين | qommpth.ir
     
 
فارسي | العربيه | اردو 
 
   
  •  
  • 28 تير 1398
  • 2019 Jul 19
 
 
   ویژه ها




 
   اوقات شرعي
 
   آمار پایگاه
امروز: 211
دیروز: 2041
ماه جاری: 65603
امسال: 267131
کل: 1888543
 
**به پایگاه اطّلاع رسانی مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين (پایگاه انعکاس و انتشار کامل اخبار و آثار حضرت آيت الله سيّد محمّد رضا مدرّسي طباطبايي يزدي دامت برکاته) خوش آمدید.**    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّةِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَةَ السّاعَةَ السّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ     
تاریخ انتشار: 14/7/1394 - 17:34
کد درس: 693 تعداد بازدید: 1154 تعداد نظرات کاربران: 0  

تقریرات درس خارج اصول
حضرت آیت الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی دامت برکاته
دوره‌ی دوم ـ سال دوازدهم ـ سال تحصیلی 95ـ94
جلسه هشتم ـ سه‌شنبه 7/7/94

همان‌گونه که بیان شد به نظر نمی‌رسد مرحوم آخوند و محقق عراقی رحمه الله بخواهند چنین بگویند که حدوث تنجز، ملازم با بقاء تنجز است و تنجز را محطّ استصحاب قرار بدهند.

توضیح بیشتر: ظاهر ادله‌ی استصحاب آن است که اگر چیزی حکم شرعی بود یا دارای حکم شرعی بود و متعلق یقین قرار گرفت، با شک، رفع ید از آن نکنید. اما اگر چیزی متعلق یقین نبود بلکه اثر یقین بود، مثل تنجز که مترتب بر یقین است نه آنکه متعلق یقین باشد، قابل استصحاب نیست. هرچند ممکن است با نگاه دیگری، تنجز متعلق یقین شود و مکلفی بگوید بعد از اینکه به وجوب امری یقین پیدا کردم به تنجز هم یقین دارم، ولی چنین یقینِ به تنجزی، یقین به حکم شرعی یا موضوع حکم شرعی نیست بلکه چنین تنجزی یک امر عقلی است و مورد سؤال از امام علیه السّلام واقع نمی‌شود. آنچه که مورد سؤال واقع می‌شود، متعلّق یقین است که مکلّف در رابطه‌ی با آن شک پیدا می‌کند و وظیفه‌ی خود را نمی‌داند، مانند طهارت، نجاست، نماز و امثال آن.

بدین جهت اگر بخواهیم با استصحاب (ولو به آن معنایی که آقای آخوند رحمه الله بیان کرد) چیزی را اثبات کنیم، متعلق یقین که حکم یا موضوع ذی حکم است را اثبات می‌کنیم نه اثری که بر یقین مترتب است که تنجز است.

در نتیجه بعید است که مراد مرحوم آخوند و حتی محقق عراقی رحمه الله این باشد که ملازمه‌ی مجعوله‌ی در استصحاب، ملازمه بین حدوث تنجز و بقاء آن باشد. حتی اگر چنین هم باشد، جواب اوّلی که سابقاً گذشت وارد است و اشکال مرحوم خویی وارد نیست.

 نقد و بررسی بنابر احتمال آنکه موضوع استصحاب، واقع بما هو واقع است

مرحوم آخوند فرمودند مفاد استصحاب، جعل ملازمه بین ثبوت واقعی شیء و بقاء آن عند الشک است و اگر مکلفی شک کرد که اگر در متن واقع حکمی بوده است آیا هنوز هم وجود دارد یا خیر، از ادله‌ی استصحاب استفاده می‌شود که ملازمه‌ی بین این ثبوت تقدیری و بقاء آن وجود دارد. در نتیجه وقتی که با اماره حکمی منجز شد، در بقائش هم منجز می‌شود؛ زیرا اگر حکمی باشد، استصحاب وجود دارد و مؤمّنی برای خلاف آن نیست، لذا مکلف باید طبق استصحاب عمل کند.

مرحوم نائینی فرمودند باید ثبوت آن چیز احراز شود و صرف ثبوت واقعی، در استصحاب کافی نیست و محقق عراقی رحمه الله پاسخی به آن اشکال دادند. نیز مرحوم نائینی در فوائد بیان کردند این ملازمه قابل جعل نیست و باز جواب داده شد، ولی یک اشکال باقی ماند که محقق عراقی رحمه الله آن را جزء احتمالات عبارت مرحوم نائینی قرار دادند و اشکال مهمی است و آن اینکه:

اگر مقصود از چنین استصحابی این باشد که حتی در صورت عدم احراز حادث، اگر واقعاً چیزی ثابت باشد مستمرّ خواهد بود، لازمه‌اش لغو جعل حجیت برای استصحاب است، که مرحوم آغا ضیاء جوابی دادند.

امّا عرض می‌کنم التزام به چنین مطلبی اوّلاً معنایش آن است که هیچ‌گاه نمی‌توانیم به اصولی غیر از استصحاب رجوع کنیم؛ زیرا شبهه‌ی مصداقیه‌ی سایر اصول می‌شود؛ مانند اصل برائت، اصل حلّیت، اصل طهارت و ... .

توضیح مطلب: فرض کنید کسی شک می‌کند که لباسی نجس است یا خیر. بنا به نظریه‌ی آخوند اگر این لباس در متن واقع قبلاً نجس بوده است، استصحاب نجاست جاری است و قاعده‌ی طهارت اجرا نمی‌شود؛ زیرا قاعده‌ی طهارت در جایی جاری است که استصحاب جاری نباشد. اگر چیزی مسبوق به نجاست بود و در طهارت و نجاست آن شک کردید، نمی‌توانید به قاعده‌ی طهارت تمسک کنید و بگویید «کلّ شیء طاهر حتی تعلم أنه قذر» زیرا همه قبول دارند که استصحاب بر قاعده‌ی طهارت مقدم است؛ حال یا به تخصیص یا به حکومت یا به جمع عرفی، به هر حال مقدم است و فرض این است که در اینجا احتمال می‌دهیم استصحاب جاری باشد (اگر فی‌الواقع سابقاً نجس باشد) پس نمی‌شود به قاعده‌ی طهارت تمسک کرد؛ زیرا شبهه‌ی مصداقیه‌ی قاعده‌ی طهارت است.

قاعده‌ی طهارت در جایی جاری است که استصحاب جاری نباشد و ما نمی‌دانیم در این مورد خاص آیا استصحاب جاری است یا جاری نیست، پس نمی‌توان به قاعده‌ی طهارت تمسک کرد.

قاعده‌ی حلّیت و اصل برائت هم این‌چنین است، در حالی که مسلّم است در چنین مواردی می‌توان رجوع به قاعده‌ی حلّیت و برائت کرد، پس نمی‌توان گفت شارع چنین ملازمه‌ای را در باب استصحاب جعل کرده است بدین صورت که اگر چیزی ثابت باشد در متن واقع، می‌تواند استصحاب داشته باشد و محکوم به استمرار است ...
 

براي دريافت متن کامل جلسه هشتم  اينـجا را کليک کنيد.

Share
   لطفا دیدگاه خود را بنویسید!
*نام:
ایمیل:
*نظر:
 
   نظرات کاربران
رنگ زمینه:
         
سایز قلم: سرعت:
جهت حرکت: تنظیم حرکت:    
   حدیث هفته
جوان و ترك تحصيل علم
امام صادق عليه السلام: دوست ندارم جوان شما را جز در دو حال ببينم: دانشمند يا دانش آموز؛ زيرا اگر چنين نباشد كوتاهى كرده و چون كوتاهى كند، ضايع گشته و چون ضايع گردد، گنهكار باشد و چون گنهكار باشد، سوگند به آن كه محمّد را بحقّ برانگيخت، در آتش جاى گيرد.
كنز العمّال، ۱۰۲۳۳
 
ورود کاربران

 

نام کاربري:
رمز عبور:
مرا به خاطر بسپار!

موجودی سبد:
 
   نظر سنجی
دیدگاه شما درباره کیفیّت تدوین و تنظیم تقریرات دروس خارج حضرت آیت الله مدرّسی یزدی دامت برکاته

عالی
خوب
متوسّط

 
   پیوندها
پایگاه‌های خبری 
وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها 
علمی، پژوهشی 
فرهنگی و اطّلاع رسانی 
برخی سایت‌های مذهبی 
روزنامه‌ها 
حوزوی 
مراکز تحقیقاتی 
مراکز و مؤسّسات 
فروشگاه‌های اینترنتی کتاب 
بازرگاني، بانک و بيمه 
موتورهای جستجوگر 
نشریّات و مجلّات 
وبلاگ‌ها 
شبکه‌های اشتراک لینک 
 
   سایر پیوندها










 
 
 
 
 
 
کليّه حقوق مادّي و معنوي اين پايگاه متعلّق به مؤسّسه علمي، پژوهشي، فرهنگي پرتو ثقلين بوده و در جهت ترويج معارف اسلامي هيچ گونه محدوديّتي
نسبت به برداشت مطالب با ذکر منبع وجود ندارد. با معرّفي اين پايگاه به ديگران در اجر معنوي آن سهيم شويد.
® Copyright © 1397 Qommpth.ir All Rights Reserved